Η γάτα χασμουριέται – Είναι ένδειξη μόνο ότι νυστάζει ή δείχνει και κάτι άλλο;

Ίσως να έχουμε παρατηρήσει τη γάτα μας να χασμουριέται κάποιες στιγμές της μέρας, αλλά δεν αποσύρεται στα ιδιαίτερα διαμερίσματά της για να κοιμηθεί. Και αναρωτιόμαστε: «γιατί τώρα χασμουριέται;».

«Πολλοί άνθρωποι που ζουν με γάτες, παρατηρούν μικρές, φαινομενικά ασήμαντες συμπεριφορές και προσπαθούν να καταλάβουν τι κρύβεται πίσω από αυτές. Μία από τις πιο συχνές είναι το χασμουρητό», αναφέρει ο σύμβουλος – εκπαιδευτής σκύλου και γάτας, Κώστας Κονταξής.
Βλέπουμε τη γάτα μας να χασμουριέται μετά το φαγητό, ύστερα από παιχνίδι, όταν τη χαϊδεύουμε ή απλώς όταν μας κοιτάζει. Και αυθόρμητα συνδέουμε το χασμουρητό με χαλάρωση ή νύστα.

Όταν η γάτα νιώθει αβεβαιότητα, πίεση ή σύγχυση, μπορεί να χασμουρηθεί για να διαχειριστεί το άγχος της

Το χασμουρητό μπορεί να εμφανιστεί και ως σήμα ήπιας δυσφορίας

Η αλήθεια όμως είναι, λέει ο κ. Κονταξής, ότι το χασμουρητό στη γάτα δεν έχει πάντα μία μόνο ερμηνεία. Όπως και πολλές άλλες συμπεριφορές της, χρειάζεται να το δούμε μέσα από το συνολικό πλαίσιο της στιγμής.

Το χασμουρητό, συνεχίζει ο κ. Κονταξής, είναι μια φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και εμφανίζεται σχεδόν σε όλα τα θηλαστικά.
Στις γάτες, όπως και στους ανθρώπους, μπορεί πράγματι να σχετίζεται με κούραση ή με ξεκούραση. Συχνά το βλέπουμε όταν η γάτα ξυπνάει ή λίγο πριν κουλουριαστεί για να κοιμηθεί.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το σώμα της είναι χαλαρό, οι κινήσεις αργές και ήπιες και ακολουθούν συνήθως τεντώματα ή αλλαγή στάσης.

Εκεί το χασμουρητό λειτουργεί ως ένα φυσικό «κλείσιμο» της δραστηριότητας και «άνοιγμα» προς την ηρεμία.

Η γάτα χασμουριέται και για να μειώσει την ένταση που νοιώθει

«Ωστόσο, το χασμουρητό δεν είναι πάντα ένδειξη απόλυτης χαλάρωσης. Πολύ συχνά αποτελεί μηχανισμό αυτορρύθμισης. Οι γάτες είναι ζώα που διεγείρονται εύκολα, τόσο θετικά όσο και αρνητικά», εξηγεί ο κ. Κονταξής.

Ένα έντονο παιχνίδι, μια νέα μυρωδιά, μια αλλαγή στον χώρο ή ακόμα και η στενή ανθρώπινη επαφή, μπορεί να ανεβάσει ελαφρά το επίπεδο διέγερσης.

Το χασμουρητό τότε, διευκρινίζει ο ειδικός, λειτουργεί σαν ένα «φρένο». Είναι μια προσπάθεια του νευρικού συστήματος να «ρίξει» την ένταση και να επανέλθει σε ισορροπία.

Το χασμουρητό έχει ιδιαίτερη σημασία στις περιπτώσεις που περιγράφονται συχνά με αδέσποτες ή πρώην αδέσποτες γάτες. Καθώς μετά το τάισμα ακολουθεί παιχνίδι και στη συνέχεια τρίψιμο αντικειμένων στη μουσούδα.

Το τρίψιμο του παιχνιδιού στο πρόσωπο, υπογραμμίζει ο κ. Κονταξής, δεν είναι τυχαίο. Εκεί βρίσκονται αδένες που εκκρίνουν οσμές και βοηθούν τη γάτα να «σημαδέψει» και να οικειοποιηθεί το αντικείμενο.

Αυτή η διαδικασία προσφέρει ασφάλεια και έλεγχο. Το χασμουρητό που ακολουθεί συχνά δείχνει ότι η γάτα εκτονώθηκε συναισθηματικά και σωματικά και περνάει σε κατάσταση ηρεμίας.

Είναι ένα υγιές μοτίβο συμπεριφοράς και δείχνει ότι το παιχνίδι έγινε σε σωστά επίπεδα έντασης.

Το χασμουρητό είναι και ένδειξη ήπιας δυσφορίας

Το χασμουρητό όμως, σύμφωνα με τον κ. Κονταξή, μπορεί να εμφανιστεί και ως σήμα ήπιας δυσφορίας. Σε καταστάσεις όπου η γάτα νιώθει αβεβαιότητα, πίεση ή σύγχυση, μπορεί να χασμουρηθεί για να διαχειριστεί το άγχος της.

Αυτό παρατηρείται συχνά στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, είτε με ανθρώπους είτε με άλλες γάτες.

Δεν σημαίνει απαραίτητα, διευκρινίζει ο κ. Κονταξής, ότι κάτι πάει στραβά, αλλά ότι η γάτα προσπαθεί να διατηρήσει τη ψυχραιμία της.

Σε αυτές τις στιγμές, το χασμουρητό, μπορεί να συνοδεύεται από αποστροφή βλέμματος, αργό βλεφάρισμα ή μικρή παύση στην κίνηση.

Σημαντικό είναι να καταλάβουμε, λέει ο κ. Κονταξής, ότι το χασμουρητό δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα.
Αν η γάτα χασμουριέται ενώ το σώμα της είναι σφιγμένο, τα αυτιά τραβηγμένα πίσω ή η ουρά κινείται νευρικά, τότε το μήνυμα αλλάζει.
Εκεί, μπορεί να μάς «λέει» ότι έχει φτάσει στα όριά της και χρειάζεται χώρο.

Αντίθετα, αν το χασμουρητό έρχεται με χαλαρό σώμα, ήρεμη αναπνοή και παραμονή κοντά μας, τότε πιθανότατα πρόκειται για ένδειξη άνεσης και εμπιστοσύνης.

Αδέσποτες γατούλες και χασμουρητό

«Ιδιαίτερα στις αδέσποτες γάτες, το χασμουρητό έχει ακόμα μεγαλύτερη αξία ως εργαλείο προσαρμογής», τονίζει ο κ. Κονταξής.

Ζώα που έχουν ζήσει έξω, συνεχίζει ο ειδικός, μαθαίνουν να διαχειρίζονται διαρκώς εναλλαγές έντασης.
Το φαγητό, το παιχνίδι και η ανθρώπινη παρουσία είναι έντονα ερεθίσματα. Το χασμουρητό λειτουργεί σαν «γέφυρα» ανάμεσα στη διέγερση και την ασφάλεια.

Όταν το βλέπουμε σε τέτοιο πλαίσιο, είναι συνήθως καλό σημάδι.

Για τη γάτα το χασμουρητό είναι ένα κομμάτι της «γλώσσας» της

Για τον άνθρωπο που ζει με γάτα, το σημαντικό δεν είναι να προσπαθήσει να ερμηνεύσει κάθε χασμουρητό με ακρίβεια, υπογραμμίζει ο κ. Κονταξής, αλλά να μάθει να παρατηρεί το σύνολο της συμπεριφοράς. Να δει τι προηγήθηκε, τι ακολουθεί και πώς είναι η στάση του σώματος.
Η κατανόηση αυτή βοηθά στο να σεβόμαστε τα όρια της γάτας, να ακολουθούμε τον ρυθμό της στο παιχνίδι. Και να «χτίζουμε» μια πιο ήρεμη και ασφαλής σχέση μαζί της.

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Κονταξής λέει: «Το χασμουρητό, τελικά, δεν είναι ούτε απλή νύστα ούτε κάτι ασήμαντο. Είναι ένα κομμάτι της «γλώσσας» της γάτας, ένας τρόπος να επικοινωνεί την εσωτερική της κατάσταση. Όταν μαθαίνουμε να την «ακούμε» -σε συνδυασμό με όλα τα υπόλοιπα σήματα που μάς δίνει- κάνουμε ένα μεγάλο βήμα προς μια πιο συνειδητή και ουσιαστική συνύπαρξη μαζί της».

Ο σύμβουλος – εκπαιδευτής σκύλου και γάτας, Κώστας Κονταξής

⃰ Ο κύριος Κώστας Κονταξής είναι απόφοιτος της Pets Pro Academy, σύμβουλος και εκπαιδευτής σκύλου και γάτας.

Και, όπως λέει: «Η αγάπη μου για τα ζώα ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία, αλλά η εκπαίδευση μου κέντρισε το ενδιαφέρον όταν γνώρισα ένα σκυλάκι που είχε αρκετά προβλήματα συμπεριφοράς».

Είναι κάτοχος της ιστοσελίδας wooftrainer.gr.