Κικίλιας: Το Λιμενικό έχει διασώσει χιλιάδες ζωές – Θα χυθεί άπλετο φως στην τραγωδία της Χίου

Ως ένα θέμα μείζωνος σημασίας χαρακτήρισε από το βήμα της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής την τραγωδία της Χίου που είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 15 μετανάστες στις 3 Φεβρουαρίου, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας.

Στην ομιλία του ο Κικίλιας επανέλαβε τη θλίψη για το γεγονός ότι χάθηκαν ανθρώπινες ζωές σημειώνοντας ότι το θέμα εξετάζεται με την δέουσα προσοχή, σεβασμό και σοβαρότητα.

Κικίλιας: Μόνες υπεύθυνες οι δικαστικές αρχές

Ενώ υπογράμμισε ότι «μόνες υπεύθυνες είναι οι δικαστικές αρχές, όχι αυτοί οι οποίοι προφασίζονται ότι είναι δικαστές έναντι των δικαστικών αρχών» για να υπενθυμίσει ότι «έχει ήδη διαταχθεί ΕΔΕ στο πλαίσιο της οποίας θα διαβιβαστεί το σύνολο του υλικού από κάθε πηγή».

Ο Υπουργός Ναυτιλίας αρνήθηκε να προδικάσει το αποτέλεσμα της ΕΔΕ αλλά και της δικαστικής διερεύνησης της υπόθεσηςγια να επισημάνει παράλληλα ότι «οποιαδήποτε προγενέστερη ενημέρωση κινδύνευε να είναι αντικειμενικά πλημμελής καθώς ακόμη και αυτή τη στιγμή, και αυτό σας έλεγα νωρίτερα, οι έρευνες δεν έχουν σταματήσει ως προς την ανεύρεση και άλλων πιθανών επιβαινόντων. Τα αποτελέσματα των ιατροδικαστικών εξετάσεων μόλις χθες ολοκληρώθηκαν και ακόμα ταυτοποίηση DNA, όπως μου είπε το Υπουργείο Δικαιοσύνης, δεν έχει γίνει. Δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί ως προς όλους και η ενημέρωση των συγγενών ως προς την ταυτοποίηση των θυμάτων».

Και ως εκ τούτου όπως είπε «ειδικά ως προς τον αριθμό των θυμάτων, την αναγνώρισή τους, τον προσδιορισμό τους και ούτω καθεξής, θα μου επιτρέψετε από σεβασμό στις οικογένειες να μην αναφερθώ ειδικότερα».

Η πατρίδα μας έχει θαλάσσια σύνορα

Ο Υπουργός Ναυτιλίας υπερασπίστηκε το Λιμενικό Σώμα τονίζοντας ότι «τιμούμε τις Ένοπλες Δυνάμεις φυσικά και τα Σώματα Ασφαλείας και τους υποστηρίζουμε γιατί υπερασπίζονται με όλους τους νόμιμους και σωστούς τρόπους σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους μας, την πατρίδα μας. Η πατρίδα μας έχει την ηπειρωτική περιοχή της, νησιά και θαλάσσια σύνορα. Εμείς ποτέ δεν μετακινηθήκαμε στην άποψη αυτή, ότι έχουμε θαλάσσια σύνορα».

Οι προσπάθειες των Λιμενικών

Όπως είπε «τα θαλάσσια σύνορα τα υπερασπιζόμαστε, τα αστυνομεύουμε και είμαστε εκεί οι άνδρες και οι γυναίκες του Λιμενικού Σώματος μέρα και νύχτα. Είναι οι πιο έμπειρα στελέχη και νέα παιδιά. Ο μέσος όρος του μισθού ενός παιδιού που είναι πάνω σε ένα φουσκωτό του Λιμενικού Σώματος είναι με τα επιδόματα που παίρνει νύχτας κ.λπ. 1.000 ευρώ. Άρα έχουμε αυτούς τους συμπατριώτες μας στα τέσσερα άκρα της πατρίδας μας, μέρα, νύχτα, με αντίξοες συνθήκες, με καλό καιρό, με κακό καιρό και για χρόνια υπερασπίστηκαν, υπερασπίζονται και θα υπερασπίζονται την πατρίδα μας. Είναι εκεί, τους τιμούμε, τους υποστηρίζουμε».

«Αν δεν σας φτάνει ο δικός μου λόγος να μιλήσετε με τους νησιώτες, να μιλήσετε με τους δημάρχους από όποιο φάσμα του πολιτικού δημοκρατικού τόξου κι αν προέρχονται, να μιλήσετε με τους περιφερειάρχες και τους αντιπεριφερειάρχες, να μιλήσετε με τους επάρχους, να μιλήσετε με τους ακτοπλόους, να μιλήσετε με τους επαγγελματίες, να μιλήσετε με αυτούς οι οποίοι κινδυνεύουν και τους μεταφέρει το Λιμενικό αν χρειαστεί από νησί σε νησί, να μιλήσετε πώς συνεπικουρούν από τις μεταγωγές των σκαφών, των ασθενοφόρων του Λιμενικού προκειμένου να σωθούν ανθρώπινες ζωές. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν περάσει πολλές δυσκολίες. Εμείς όλοι, όχι εγώ, όχι η Νέα Δημοκρατία, όχι η κυβέρνηση, είμαστε υποχρεωμένοι να τους υποστηρίζουμε εμπράκτως και πάντως να σεβόμαστε τη διαδικασία και μέχρι να ολοκληρωθεί μια έρευνα να αποφεύγουμε ανήκειους χαρακτηρισμούς, προσβλητικούς χαρακτηρισμούς και να μη δίνουμε λαβή στον οποιονδήποτε απέναντι, παρακάτω, να εκμεταλλεύεται αυτά τα οποία λέμε προκειμένου να κάνει ζημιά στα εθνικά συμφέροντα» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Και τόνισε ότι θεωρεί δεδομένο ότι όλα τα κόμματα και οι παρατάξεις έχουν αυτό «ως ακρογωνιαίο λίθο και φάρο της πολιτικής μας και του αξιακού μας κώδικα, όσο κι αν διαφωνούμε εδώ πέρα μέσα. Αυτούς τους ανθρώπους τους θέλουμε να κάνουν την πιο δύσκολη δουλειά και πιο ιερή, να υπερασπίζουν την πατρίδα μας» και παράλληλα να έχουν κάνει χιλιάδες διασώσεις αθώων ανθρώπων.

Ο Κικίλιας στην πρωτολογία του αναφέρθηκε στο χρονικό της τραγωδίας περιγράφοντας αναλυτικά τα στοιχεία τα οποία προκύπτουν από επίσημες καταγραφές, επιχειρησιακά δεδομένα και έγγραφες αναφορές των εμπλεκόμενων στελεχών του Λιμενικού Σώματος.

Στοιχεία στα οποία όπως είπε δεν περιλαμβάνονται καταθέσεις, «οι οποίες πρόκειται να αποτελέσουν το υλικό δικογραφίας και ως προς το οποίο μόνες αρμόδιες είναι, όπως γνωρίζετε, οι δικαστικές αρχές».

Πολυεπίπεδη επιχείρηση του Λιμενικού Σώματος

Στη δευτερολογία του στην οποία κλήθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις κυρίως της αντιπολίτευσης για τυχόν παραλείψεις ή παραβάσεις από την πλευρά του Λιμενικού Σώματος, ο Κικίλιας μίλησε για μία πολυεπίπεδη επιχείρηση του Λιμενικού Σώματος τονίζοντας ότι «ειδικά η διαχείριση των κρίσεων απαιτούν σοβαρότητα, εγκράτεια και στιβαρότητα και στη διοίκηση, αλλά και πολύ μεγάλη προσοχή σε αυτά τα οποία λέγονται».

Στο ερώτημα αν υπήρχαν εκ μέρους του πληρώματος του Λιμενικού Σώματος ενέργειες απώθησης ή ακόμα περισσότερο pushback του πλωτού, του διακινητή, ο Υπουργός Ναυτιλίας ξεκίνησε ξεκαθαρίζοντας ότι «σύμφωνα με την Εισαγγελία και μετά από το πέρας της έρευνας μέχρι τώρα, υπάρχει διακινητής, συνελήφθη, του έχουνε, έχει κατηγορίες, που αυτές πάνε με τις πιο αυστηρές ποινές, δεκάδες χρόνια για καθέναν από τους δυστυχείς αυτούς ανθρώπους. Μιλάμε λοιπόν για πολλές φορές ισόβια. Άρα, μην παραξενεύεστε αν και εφόσον πλησιάζοντας ένα σκάφος του Λιμενικού θα κάνει το οτιδήποτε».

Δεν προκύπτει pushback

Σημείωσε ότι σύμφωνα με τα όσα γνρίζει μέχρι σήμερα δεν προκύπτει «καμιά τέτοια ενέργεια σε ό,τι έχει να κάνει με αυτό το οποίο λέτε απωθήσεις, pushback και λοιπά. Αντιθέτως, προκύπτει εκ των στοιχείων τα οποία σας παρέθεσα, και φυσικά θα είναι και μέρος της δικογραφίας, αλλαγή πορείας του πλωτού, του διακινητή και των Παράτυπα Εισερχομένων Ππροσώπων που προξένησε τη σύγκρουση».

Ξεκαθάρισε δε ότι ο ίδιος δεν είναι πραγματογνώμοντας και αυτή που θα διερευνήσει κάθε στοιχείο είναι η ΕΔΕ.

Το Λιμενικό πράττει το καθήκον του στην προστασία των συνόρων

Επανέλαβε ωστόσο ότι «υπάρχουν θαλάσσια σύνορα, τα θαλάσσια σύνορα πρέπει να τα προστατεύουμε και οφείλουμε να αφήνουμε το Λιμενικό Σώμα να πράττει το καθήκον του».

Όπως είπε ωστόσο ο διοικητικός και δικαστικός έλεγχος για όλα τα περιστατικά είναι αποδεκτός και «είτε θα εμπλακεί το Ναυτοδικείο, είτε θα εμπλακεί η Εισαγγελία, πέραν της ΕΔΕ».

Για τις θερμικές κάμερες

Για τις θερμικές κάμερες και γιατί δεν τέθηκαν σε λειτουργία ανέφερε ότι ο κυβερνήτης διάλεξε να μην την ενεργοποιήσει, γιατί όπως δήλωσε ο ίδιος ο στόχος είχε ήδη δοθεί, από κάμερα χερσαίου παρατηρητηρίου.

«Άρα, ήξεραν πού πήγαιναν, είχαν ήδη ενημερωθεί. Δεν κρίθηκε εκ μέρους του αναγκαία για την αναγνώριση η κάμερα. Όπως έχω πληροφορηθεί, γιατί ρώτησα όπως εσείς τα συγκεκριμένα specifics της συγκεκριμένης κάμερας, η λειτουργία της είναι ως υπέρυθρης και μακρινών αποστάσεων. Άρα, ακόμα και ενεργοποιημένη να ήταν, δεν θα είχε ευκρινείς καταγραφές για τα συμβάντα της πρόσκρουσης. Δηλαδή, η καταγραφή άρχισε από απίστευτα κοντινή απόσταση. Άρα αυτό γιατί συμβαίνει, μου λένε επιχειρησιακά, γιατί εστιάζεις σε μακρινούς στόχους με θερμική καταγραφή» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επιμένοντας στην ερώτηση για το αν μπορεί να χαρακτηριστεί πρόλημα το ότι δεν ενεργοποιήθηκε η κάμερα ο Κικίλιας είπε ότι «η ερώτηση αυτή πρέπει να τεθεί στη βάση του συγκεκριμένου εξοπλισμού που είχε το σκάφος 1077. Τι ήταν αυτή η κάμερα; Θερμική. Για αυτούς που γνωρίζουν, μη προορισμένη για τη χρήση και την καταγραφή συμβάντων και μάλιστα πρόσκρουσης. Άρα, και να ήταν ενεργοποιημένη, δεν θα μας διαφώτιζε. Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνω για μία ακόμη φορά, υπάρχει μία ΕΔΕ που θα ελέγξει όλες τις επιχειρησιακές ενέργειες και οι εκτιμήσεις στο πλαίσιό της. Αλλά σε κάθε περίπτωση επίσης, τα στοιχεία που έχουμε, και από τα στοιχεία που έχουμε, δεν προκύπτει καμιά άλλη πραγματική δυνατότητα καταγραφής συμβάντος με δεδομένο τον εξοπλισμό του σκάφους».

Για την ασφάλεια στην θάλασσα

Επαναφέροντας δηλώσεις και του προκατόχου του, Χρήστου Στυλιανίδη, ο οποίος είχε προειδοποιήσει για «Τέμπη στο Αιγαίο», με αιχμή την ασφάλεια της ακτοπλοΐας, ο Κικίλιας υπενθύμισε ότι υπήρχαν 30 προγραμματισμένοι έλεγχοι σε ό,τι έχει να κάνει με την ασφάλεια όλων των σκαφών της ακτοπλοΐας, των κρουαζιερόπλοιων, των σκαφών αναψυχής και λοιπά και έγιναν πάνω από 1.118 έκτακτοι έλεγχοι.

Με αφορμή και το θάνατο του Λιμενικού στην κακοκαιρία τις προηγούμενες μέρες δε σημείωσε ότι έδωσε διατααγή και «βγήκαν νέες θέσεις και κανονισμοί σε ό,τι έχει να κάνει με το έκτακτο στις καιρικές συνθήκες και το πώς λιμενάρχης, υπολιμενάρχης και λιμενικοί επιχειρούν. Ποια είναι τα μέσα ατομικής προστασίας, ποιοι είναι οι φανοί, ποιες είναι οι σκάλες, πώς φωτίζονται, ποια είναι τα μέσα προκειμένου αν κανείς κληθεί να τραβήξει κάποιον από το λιμάνι, μπορεί να το κάνει. Στάλθηκαν εντολές και στα Λιμεναρχεία και στα Λιμενικά Ταμεία».

Υποχρέωση της Πολιτείας να αντιμετωπίζει κρίσεις

Για να επισημάνει ότι υποχρέωση της Πολιτείας είναι να αντιμετωπίζει τις κρίσεις και εν συνεχεία να χύνεται άπλετο φως.

Επανερχόμενος στη Χίο σημείωσε ότι «θα μελετήσουμε ακριβώς το περιστατικό, θα δούμε επιχειρησιακά τι αφορά και θα προσπαθήσουμε να βελτιωθούμε, όπως οφείλει να κάνει μόνιμα η δημόσια διοίκηση, είτε στην εκτελεστική εξουσία, είτε στην πολιτική, είτε στη στρατιωτική που είναι αυτή του Λιμενικού. Δεν είναι υποχρέωσή μας να το κάνουμε αυτό; Να σπρώξουμε τα πράγματα μπροστά και να γίνουμε καλύτεροι; Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Αλλά επαναλαμβάνω, ακούγοντας τους εκτιμητές, τους πραγματογνώμονες, τους ειδικούς και αυτούς οι οποίοι ξέρουν».

Επέμεινε ότι το δυστύχημα ήταν μία πολυδιάστατη πρόκληση και «έπρεπε να γίνουν πρώτα από όλα οι διασώσεις. Να παρασχεθεί φυσικά πλήρης ιατρική συνδρομή, να συντονιστεί η έρευνα. Είχαμε περισυλλογή σορών, αναγνώριση με πλήθος μελών οικογενειών να νοσηλεύονται παράλληλα και το πρόταγμα σε όλα αυτά ήταν φυσικά, από τη στιγμή του δυστυχήματος, η διάσωση. Αντιλαμβάνομαι την ανάγκη για πλήρη και αποτελεσματική ενημέρωση, αλλά πρέπει και εσείς να αντιληφθείτε αυτό το οποίο προσπαθώ να σας εξηγήσω μιλώντας, τη ροή πληροφοριών που έρχεται, ακόμα που πρέπει να αξιολογηθεί από τέσσερα συνυπάρχοντα σκάφη, ήταν όλα αυτά, με δύτες, με ιατρικές μονάδες, με προσωπικό, παρουσιάζει πολλές φορές κάποιες ασυνέχειες, ειδικά στον πρώτο χρόνο. Αυτό δεν συνιστά έλλειψη συντονισμού, αλλά μοιραία συνέπεια της ταυτόχρονης δράσης πολλών ομάδων στο πεδίο, νύχτα, κρίσιμων ομάδων στην έκβαση φορέων και στη συνέχεια στην ξηρά, υγειονομικών φορέων, του ΕΚΑΒ, διασωστών, του νοσοκομείου».

Για το επιχειρησιακό δόγμα

Στο ερώτημα αν υπάρχει επιχειρησιακό δόγμα, κανόνες εμπλοκής και πώς αυτό εξελίσσεταιο Κικίλιας αναφέρθηκε στον κανονισμό σύμφωνα με τον οποίο σε περίπτωση εντοπισμού σκαφών που μεταφέρουν παράνομους μετανάστες ή είναι ύποπτα για παράνομη διακίνηση, το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή εφαρμόζει διαδοχική, κλιμακούμενη διαδικασία επιτήρησης, ελέγχου και επέμβασης με διπλό σκοπό.

Πρώτον την έγκαιρη όπως είπε αντιμετώπιση κάθε περιστατικού παράνομης εισόδου και την εξασφάλιση της προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

Συνέχισε αναφέροντας πως «όταν το σκάφος εντοπίζεται πριν την είσοδό του στα χωρικά ύδατα, πραγματοποιείται έγκαιρη ανίχνευση, εντοπισμός με οπτικά και ηλεκτρονικά μέσα και συνεχή παρακολούθηση, όπως σας είπαμε, και για αυτό το περιστατικό. Το περιπολικό στη συνέχεια προσεγγίζει με ασφαλή πορεία, αναγνωρίζει τον στόχο και απευθύνει ηχητικά ή οπτικά σήματα για ακινητοποίηση ή αλλαγή κατεύθυνσης. Εφόσον απαιτείται, εφαρμόζεται παρεμπόδιση πορείας και υπόδειξη απομάκρυνσης από την περιοχή με στόχο να αποτραπεί η είσοδος στα ελληνικά ύδατα. Κλιμάκωση: Εάν το σκάφος εισέλθει στα χωρικά ύδατα, δίδεται σαφή εντολή στάσης και ζητούνται στοιχεία για το σκάφος, τους επιβαίνοντες και τον πλου. Αν διαπιστωθεί παράνομη μεταφορά μεταναστών ή απόπειρα παράνομης εισόδου, προβλέπεται δέσμευση του σκάφους, σύλληψη των εμπλεκομένων και προσαγωγή στις αρμόδιες αρχές».

Το επόμενο βήμα και εφόσον το σκάφος δεν συμμορφώνεται ή εκτελεί επικίνδυνους χειρισμούς, «τα μέτρα κλιμακώνονται αρχικά με παρεμπόδιση και προειδοποιήσεις και μόνο ως έσχατη λύση, και με βάση την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα, με προειδοποιητικές βολές ή περιορισμένη χρήση βίας, μόνο με στόχο την αυτοπροστασία».

Σε συνέχεια όλων αυτών «εάν σε οποιοδήποτε στάδιο προκύψει κίνδυνος για την ασφάλεια των επιβαινόντων, η επιχείρηση μετατρέπεται άμεσα σε επιχείρηση έρευνας και διάσωσης. Η προτεραιότητα μετατοπίζεται αποκλειστικά στη διάσωση και στην ασφαλή μεταφορά τους, ανεξαρτήτως καθεστώτος, ενώ σε όλες τις ενέργειες τηρείται ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

Κριτική στη Νέα Αριστερά

Ασκώντας κριτική στον βουλευτή της Νέας Αριστεράς που κατηγόρησε τη ΝΔ για έλλειψη ανθρωπιάς ο Κικίλιας ανέφερε ότι είναι ντροπή ζητώντας εγκράτεια στους χαρακτηρισμούς. Κάλεσε δε ότι στοιχεία έχει η αντιπολίτευση να τα καταγράψει και τα παραδώσει στον Εισαγγελέα.

Την ίδια στιγμή απαντώντας στην κριτική που δέχτηκε αναφέρθηκε στην περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, θέτοντας το ερώτημα αν οι πολιτικές που εφαρμόζονταν τότε είχαν καλύτερα αποτελέσματα.

«Εγώ στην πράξη και με ψυχραιμία, σας λέω ότι όχι μόνο δεν είχαν, ήτανε συγκλονιστικά τραγικά αποτελέσματα. Τραγικά αποτελέσματα» συνέχισε ο Υπουργός Ναυτιλίας.

Υποστήριξε δε ότι το σύνολο της κοινωνίας έχει αποδοκιμάσει τις πρακτικές της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στο προσφυγικό – μεταναστευτικό και επέμεινε για μία ακόμα φορά ότι η χώρα έχει θαλάσσια σύνορα, «τα θαλάσσια σύνορα θα τα φυλάει το Λιμενικό Σώμα, θα υπάρχει εγχώρια κράτησης για τους παράνομους μετανάστες ή λαθρομετανάστες, μπορεί κάποιος να τα πει όπως θέλει. Θα ξέρουνε όλοι, μισό λεπτό, θα ξέρουν όλοι οι σύγχρονοι λαθρέμποροι και τα δίκτυα ότι όποιος συλληφθεί θα μπει ισόβια και θα βγει ποτέ από τη φυλακή. Αυτοί είναι οι εχθροί μας, αυτούς αντιπαλεύουμε, αυτούς έχουμε στοχοποιήσει».

Για τις επικοινωνίες

Απαντώντας στις επικοινωνίες και τον ασύρματο ο Κικίλιας παρέπεμψε στα επιχειρησιακά στοιχεία τα οποία ανέφερε στην πρωτολογία του και πρόσθεσε πως οτιδήποτε άλλο υπάρχει «και έχει να κάνει με τις μαρτυρίες είτε των λιμενικών είτε αυτών των δυστυχών ανθρώπων, αυτό είναι προϊόν της δικογραφίας και αφορά, αφορά την, την δικογραφία. Εγώ σας είπα στην πρωτολογία μου ειλικρινώς ποια είναι τα στοιχεία όλα τα οποία συλλέξαμε και θα τα δείτε όλα στους φακέλους οι οποίοι θα, θα δοθούν προφανώς στις αρμόδιες αρχές».

Καταλήγοντας στη δευτερολογία του ο Υπουργός υπεραμύνθηκε για μία ακόμα φορά του Λιμενικού Σώματος σημειώνοντας ότι όπως έχει εξηγήσει και στη γραφειοκρατία των Βρυξελλών πως «με πολύ μεγάλη χαρά τους φιλοξενεί το Ελληνικό Κράτος και θα τους πάει στα σκάφη αυτά, με το Λιμενικό μας, στη νυχτερινή βάρδια 8 ώρες, να δουν πραγματικά τι αντιμετωπίζουμε. Να καταλάβουν οι άνθρωποι αυτοί τι σημαίνει φυλάσσω τα ευρωπαϊκά σύνορα, φυλάσσω την πατρίδα μου, παλεύω, προσπαθώ, φυλάσσω τα σύνορά μου και παράλληλα σώζω χιλιάδες ανθρώπινες ζωές».

Κλείνοντας διαβεβαίωσε για μία ακόμα φορά ότι «με διαφάνεια, επαγγελματισμό και εγκράτεια, αλλά και όλα τα στοιχεία στο φως, θα γίνουν οι έρευνες, διοικητικές, δικαστικές ή οτιδήποτε, γι’ αυτό το περιστατικό και για οποιοδήποτε άλλο. Εγώ έχω προχωρήσει την ΕΔΕ και για το θέμα της Πύλου, όπως διέταξε το δικαστήριο. Άρα θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε οριζοντίως και καθέτως τον θεσμό, τους Λιμενικούς και την πατρίδα».