Η κρίση σοκολάτας σε νέα φάση

Οι τιμές του κακάο βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι καταναλωτές μειώνουν αισθητά τις παραγγελίες λόγω των πολύ υψηλών τιμών της πρώτης ύλης. Μόνο αυτή την εβδομάδα, η τιμή του «συστατικού της ευτυχίας» υποχώρησε κατά 22,45%, πέφτοντας από τα 8.950 δολάρια ανά τόνο στα χαμηλά των 7.309 δολαρίων (με μικρή ανάκαμψη στα 7.440 δολάρια). Συνολικά, η τιμή έχει καταρρεύσει πάνω από 60% από το ιστορικό υψηλό των 11.684 δολαρίων τον Ιανουάριο.

Η μεγάλη αυτή διόρθωση κορυφώθηκε την Πέμπτη, όταν τα στοιχεία για τη δραστηριότητα άλεσης κακάο στις μεγάλες αγορές έδειξαν σαφή υποχώρηση: Στην Ευρώπη, η άλεση μειώθηκε κατά 7,2% στο δεύτερο τρίμηνο, στην Ασία η πτώση έφτασε το 17,4%, ενώ στη Βόρεια Αμερική καταγράφηκε μείωση 2,78%. Όλοι αυτοί οι αριθμοί δείχνουν ότι η ζήτηση «παγώνει», οδηγώντας τις τιμές του κακάο σε χαμηλά που είχαμε να δούμε από τον Φεβρουάριο του 2024.

Αυτό το σημείο θεωρείται καθοριστικό για τη λεγόμενη «κρίση της σοκολάτας».

Οι σοκολατοβιομηχανίες είχαν φτάσει στο σημείο να πρέπει να αποφασίσουν αν θα απορροφήσουν το κόστος, αν θα μειώσουν την περιεκτικότητα σε κακάο στα προϊόντα τους ή αν θα αυξήσουν περαιτέρω τις τιμές τους — ένα δύσκολο δίλημμα που επιβάρυνε τις προοπτικές τους.

Πώς φτάσαμε ως εδώ; Το πρόβλημα ξεκίνησε από τις χώρες που κυριαρχούν στην παγκόσμια παραγωγή: η Ακτή Ελεφαντοστού και η Γκάνα παράγουν το 55% της παγκόσμιας προσφοράς. Η κρίση ξεκίνησε με το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που προκάλεσε ξηρασία και υψηλές θερμοκρασίες, μειώνοντας δραστικά τη σοδειά. Σαν να μην έφτανε αυτό, ακολούθησαν φυτοπαθολογικές καταστροφές όπως ο μύκητας «μαύρη σήψη λοβού», που χτύπησε ακόμα περισσότερο τις καλλιέργειες.

Τα χαμηλότερα αποθέματα

Αν και τώρα οι συνθήκες βελτιώνονται και η αγορά αναμένει επιστροφή σε ισορροπία, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Ο Διεθνής Οργανισμός Κακάο προβλέπει φέτος πλεόνασμα 142.000 τόνων, χάρη στην καλή σοδειά της Ακτής Ελεφαντοστού (1,85 εκατ. τόνοι φέτος, έναντι 1,67 εκατ. πέρυσι), αλλά τα αποθέματα παγκοσμίως παραμένουν πολύ χαμηλά έπειτα από συνεχόμενα ελλείμματα ετών.

Οι αναλυτές εξηγούν ότι, παρόλο που οι φετινές συνθήκες είναι καλύτερες από το αναμενόμενο, «τα αποθέματα στη Νέα Υόρκη βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο δεκαετιών», ενώ η ζήτηση παραμένει αυξημένη (+21% στις παραγγελίες). Παράλληλα, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής λειτουργούν σαν «Δαμόκλειος σπάθη» για το μέλλον της αγοράς: υψηλότερες θερμοκρασίες και ξηρότερες συνθήκες καθιστούν πλέον πολύ πιο δύσκολο το να επιστρέψει ποτέ η παραγωγή στα παλιά, σταθερά επίπεδα.

Με άλλα λόγια, παρότι οι τιμές πέφτουν τώρα εξαιτίας της υποχώρησης της ζήτησης, η κρίση στο κακάο κάθε άλλο παρά τελείωσε. Τα θεμελιώδη προβλήματα που την προκάλεσαν εξακολουθούν να υπάρχουν και να απειλούν την παραγωγή τα επόμενα χρόνια. Οι καταναλωτές ίσως ανακουφιστούν προσωρινά, αλλά η σοκολάτα θα παραμείνει «ευαίσθητη» στις αναταράξεις και ακριβή στο ράφι για αρκετό καιρό ακόμη.