Shein, Temu: Το μεγάλο… κόλπο με το χαράτσι των 3 ευρώ στα δέματα από Κίνα

Δεν φαίνεται να μπαίνει ανάχωμα στη φόρα εταιρειών όπως η Shein και η Temu που κατακλύζουν με χιλιάδες προϊόντα τις ευρωπαϊκές αγορές, παρά την απόφαση για φόρο της τάξης των 3 ευρώ που θα επιβάλλουν από τον Ιούλιο οι Βρυξέλλες ανά είδος προϊόντος που αγοράζεται διαδικτυακά και αποστέλλεται στην ΕΕ.

Η θεαματική ανάπτυξη εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου έχει κατακλύσει τις τελωνειακές αρχές της ΕΕ, οι οποίες βρίσκονται μπροστά στην υποχρέωση να ελέγχουν αν τα δισεκατομμύρια δέματα που φτάνουν στην Ένωση κάθε χρόνο πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και αν καταβάλλονται οι σωστοί εισαγωγικοί δασμοί.

Ποιο ανάχωμα σε Shein, Temu;

Ωστόσο, το σχέδιο των Βρυξελλών να καταργήσουν τον κανόνα «de minimis», ο οποίος επιτρέπει στα εμπορεύματα αξίας κάτω των 150 ευρώ να απαλλάσσονται από δασμούς, πιθανότατα θα έχει ελάχιστη επίδραση στη μείωση του αριθμού των δεμάτων χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην Ένωση, προειδοποίησε ο Kristian Vanderwaeren, ανώτατος τελωνειακός αξιωματούχος του Βελγίου.

«Σήμερα, έχουμε ένα αρκετά μεγάλο πρόβλημα», διευκρίνισε στους Financial Times. Αν και η αλλαγή των κανόνων θα «απλοποιούσε» τις διαδικασίες, δεν πίστευε ότι θα είχε μεγάλο αντίκτυπο στην εισροή προϊόντων στην Ευρώπη, καθώς η επακόλουθη αύξηση της τελικής τιμής δεν θα ήταν αρκετά μεγάλη, «αν και φυσικά ο καταναλωτής θα πληρώσει περισσότερα».

Το 2025, 5,8 δισεκατομμύρια δέματα χαμηλής αξίας εισήλθαν στην ΕΕ, μια αύξηση πάνω από τέσσερις φορές σε σύγκριση με το 2022 και ένα άλμα 20% μόνο σε σχέση με το 2024. Και μάλιστα, 9 στα 10 προέρχονταν από την Κίνα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Από την 1η Ιουλίου, ο δασμός των 3 ευρώ ανά είδος προϊόντος που αγοράζεται διαδικτυακά, θα λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής. Αυτό σημαίνει πως μια παραγγελία για παράδειγμα τριών μπλουζών, ενός ζευγαριού καλτσών και ενός παιχνιδιού, θα φτάσει να επιβαρύνεται με 9 ευρώ σε δασμούς.

Ο στόχος του δασμού είναι να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού με τα προϊόντα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη

Ένα νέο τέλος 2 ευρώ

Από τον Νοέμβριο θα επιβληθεί ξεχωριστό «τέλος διαχείρισης» της ΕΕ ύψους 2 ευρώ ανά δέμα, αφού ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία και η Ρουμανία, άρχισαν να εφαρμόζουν δικούς τους εθνικούς φόρους, με αποτέλεσμα την ανακατεύθυνση των μικρών δεμάτων.

Η κίνηση της ΕΕ ακολουθεί την απόφαση των ΗΠΑ πέρυσι να καταργήσουν το κατώτατο όριο των 800 δολαρίων, γεγονός που οδήγησε στην ανακατεύθυνση ενός μέρους των κινεζικών εξαγωγών προς την Ευρώπη, σύμφωνα με τον Vanderwaeren.

«Αν παρατηρήσετε αύξηση των ποσών, κατά τη γνώμη μου, αυτό έχει να κάνει με την εκλογή του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς σε κάποια στιγμή οι Κινέζοι φοβήθηκαν ότι δεν θα είχαν πλέον τη δυνατότητα να εισάγουν τα προϊόντα τους στις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε. «Και γι’ αυτό αναζητούν άλλες αγορές, με αποτέλεσμα η Ευρώπη να αποδεικνύεται η βέλτιστη επιλογή».

Τι συμβαίνει στο Βέλγιο

Το Βέλγιο, με έναν μεγάλο κόμβο αεροπορικών μεταφορών στη Λιέγη, είναι ο προορισμός για τον μεγαλύτερο όγκο δεμάτων χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην Ένωση, με 1,4 δισ. δέματα πέρυσι — σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των εισαγωγών αυτού του είδους στην ΕΕ.

Στο αεροδρόμιο της Λιέγης στο Βέλγιο, όπου επεξεργάζονται τα περισσότερα από τα δέματα που φτάνουν στη χώρα, οι τελωνειακοί υπάλληλοι, οι οποίοι αντιμετωπίζουν 3,8 εκατομμύρια δηλώσεις την ημέρα μόνο για τη συγκεκριμένη αγορά, έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν φυσικούς ελέγχους σε λιγότερο από το 1% των δεμάτων.

Διαπιστώνουν ότι σχεδόν το ένα τρίτο των εμπορευμάτων που ελέγχονται είναι μη ασφαλή ή απομιμήσεις, ή ότι οι δηλώσεις εισαγωγής δεν αντιστοιχούν στο περιεχόμενο του δέματος. Ένα άλλο συχνό πρόβλημα είναι τα δέματα στα οποία αναγράφεται ψευδής χώρα προέλευσης ή χαμηλότερη οικονομική αξία, με σκοπό την καταβολή χαμηλότερων δασμών.

Η περίπτωση της Ιταλίας

Τα δέματα ανακατευθύνονται σε άλλες περιοχές της ΕΕ για να αποφευχθεί η επιβολή φόρου στα δέματα χαμηλής αξίας από εταιρείες όπως η Shein και η Temu.

Η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζιόρτζια Μελόνι θέσπισε φόρο 2 ευρώ για δέματα αξίας έως 150 ευρώ που φτάνουν στην Ιταλία από χώρες εκτός ΕΕ, με στόχο να ανακόψει την εισροή προϊόντων από κινεζικές εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Shein και η Temu, και να συγκεντρώσει έσοδα για το δημόσιο ταμείο. Ο φόρος ισχύει για δέματα που έφτασαν στην Ιταλία μετά την 1η Ιανουαρίου.

Ωστόσο, οι ιταλικές εταιρείες logistics και οι διαχειριστές αεροδρομίων παραπονούνται ότι ο φόρος έχει ήδη οδηγήσει σε απότομη πτώση του αριθμού των μικρών δεμάτων που διακινούνται μέσω των δικτύων logistics τους.

Ισχυρίζονται ότι πτήσεις μεταφοράς φορτίων από χώρες εκτός ΕΕ προσγειώνονται σε άλλα αεροδρόμια της Ένωσης για να αποφύγουν την επιβάρυνση και καλούν την κυβέρνηση Μελόνι να αναστείλει ή να καταργήσει τον φόρο.

«Το μέτρο είχε αντίθετα αποτελέσματα», σημείωσε η Βαλεντίνα Μενίν, γενική διευθύντρια της βιομηχανικής ένωσης Assaeroporti, η οποία εκπροσωπεί εταιρείες που διαχειρίζονται 32 ιταλικά αεροδρόμια, συμπεριλαμβανομένου του Μαλπένσα του Μιλάνου, ενός από τους μεγαλύτερους κόμβους μεταφοράς φορτίων της χώρας. «Ολόκληρος ο ιταλικός τομέας logistics χάνει δουλειά».

Όταν αποφάσισε να επιβάλει τον φόρο στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2026, η Ρώμη προέβλεπε ότι θα μπορούσε να συγκεντρώσει 122 εκατ. ευρώ φέτος και 245 εκατ. ευρώ ετησίως στη συνέχεια.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ιταλική τελωνειακή υπηρεσία, ο αριθμός των δεμάτων μικρής αξίας που έφτασαν απευθείας στην Ιταλία από χώρες εκτός ΕΕ μεταξύ 1ης και 20ης Ιανουαρίου ήταν κατά 36% χαμηλότερος σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Τι έρχεται για Shein και Temu

Ο νέος φόρος ύψους 3 ευρώ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης των τελωνειακών υπηρεσιών της ΕΕ, η οποία βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση μεταξύ των κρατών μελών και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το 2028. Αυτό αναμένεται να ψηφιοποιήσει τα τελωνεία της Ένωσης υπό την εποπτεία μιας κεντρικής υπηρεσίας και ενός κόμβου δεδομένων και να απλοποιήσει τις διαδικασίες για τους εμπόρους, αλλά και να παρέχει στις αρχές ισχυρότερα εργαλεία και δεδομένα για την παρακολούθηση των εισαγωγών.

Ωστόσο, εμπειρογνώμονες σε θέματα τελωνείων έχουν προειδοποιήσει ότι ένα κενό στους κανόνες, το οποίο θα επιτρέπει στους εισαγωγείς να αποφεύγουν την καταβολή του δασμού των 3 ευρώ εάν συμπληρώσουν μια πιο εκτενή τελωνειακή δήλωση, θα μπορούσε να δημιουργήσει επιπλέον προβλήματα.

Ο Walter Van Der Meiren, εμπειρογνώμονας στον τομέα των ευρωπαϊκών τελωνειακών υπηρεσιών, δήλωσε: «Αυτό θα οδηγούσε σε πιο περίπλοκες τελωνειακές διασαφήσεις, οι οποίες, για πολλές κατηγορίες προϊόντων όπως βιβλία, φαρμακευτικά προϊόντα και λογισμικό, δεν συνεπάγονται ούτως ή άλλως την επιβολή εισαγωγικών δασμών.»

«Αυτό επιβαρύνει περαιτέρω τα εθνικά τελωνειακά συστήματα πληροφορικής, τα οποία ήδη λειτουργούν στο όριο των δυνατοτήτων τους, χωρίς να αποφέρουν τα αναμενόμενα έσοδα.»

Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για την οριστικοποίηση των κανόνων, προκειμένου να αποφευχθούν τέτοιου είδους στρεβλώσεις.

Πηγή: OT