50 χρόνια Apple, πέντε παταγώδη fail – Λάθος προϊόντα που κόστισαν δισεκατομμύρια ως μαθήματα νίκης

Το μήλο κάποιες φορές είναι χτυπημένο, έχει «χαλάσει», είναι δυσάρεστο -αυτό μπορεί να επιβεβαιώσει ο ιστορικός του μέλλοντος της Apple, της εταιρείας που έγινε συνώνυμο με την τολμηρή πρωτοπορία, την τεχνολογία αιχμής στα μέτρα των καταναλωτών και η επανάσταση της τεχνολογίας στην καθημερινότητα μας.

Ως φόρος τιμής στην ιστορία της Apple θα μπορούσαμε να απαριθμήσουμε τους θριάμβους, τις επιτυχίες, τους άπειρους τρόπους με τους οποίους ο (συχνά κακοποιητικός ως αφεντικό) Στιβ Τζομπς και η ομάδα του άλλαξαν την εργασία και τον κοινωνικό ιστό. Θα είχε ένα κάποιο ενδιαφέρον αν κάτι άλλο δεν είχε ακόμη περισσότερη αξία.

Η ιστορία του Μήλου της Σίλικον Βάλεϊ είναι σαν από κλισέ, συνυφασμένη με την καινοτομία και την επιτυχία, όμως πίσω από τη λάμψη των iPhone κρύβεται μια μακρά λίστα από προϊόντα που απέτυχαν παταγωδώς να πείσουν την αγορά και να φέρουν την επένδυση που έγινε για αυτά πίσω στα ταμεία.

Η ιστορία της Apple είναι γραμμένη με νίκες αλλά κυρίως με τις αστοχίες που έγιναν κοστοβόρα μαθήματα δισεκατομμυρίων, ανέδειξαν καριέρες, κατέστρεψαν άλλες.

Με αφορμή το χρυσό ιωβηλαίο της εταιρείας, επιστρέφουμε στα δαπανηρά ναυάγια και έκαναν την Apple «συνώνυμη της αρκισσιστικής επιδειξιομανίας»

Ο Apple III είχε θέματα με υην υπερθέρμανση, το αμφιλεγόμενο Vision Pro μοιάζει να μην βγήκε ως στοίχημα και το Apple Pippin; Ποιος θυμάται το Pippin; Και αν το θυμάται, τι θυμάται για αυτό;

Κάποιες φορές το τίμημα ενός ρίσκου που συχνά βρέθηκε πολύ μπροστά από την εποχή του ή πολύ μακριά από τις πραγματικές ανάγκες των καταναλωτών είναι πικρό.

Ο σχεδιαστικός εγωισμός φέρνει εμπόδια, οι τεχνικές ατέλειες φέρνουν κακή εμπειρία στον καταναλωτή, και τα χειρότερα (ως προς τη διείσδυση τους στην αγορά και τις συνήθειες μας) προϊόντα που οδήγησαν την Apple σε εμπορικά ναυάγια ας περιοριστούν σε πέντε κραυγαλέες αποτυχίες για όταν η εταιρεία που άλλαξε τον κόσμο βρέθηκε αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα των πωλήσεων και των τεχνικών περιορισμών.

Συμπληρώνοντας πενήντα χρόνια από την ίδρυσή της σε ένα ταπεινό γκαράζ της Καλιφόρνια (λέει ο μύθος), η Apple αναδείχθηκε σε έναν παγκόσμιο κολοσσό που καθορίζει την καθημερινότητα δισεκατομμυρίων.

Από την επανάσταση των προσωπικών υπολογιστών μέχρι την κυριαρχία των έξυπνων κινητών, η πορεία της σημαδεύτηκε από οραματικές επιτυχίες αλλά και ηχηρές αστοχίες που υπενθυμίζουν πως τα λάθη κάνουν το σωστό.

Με αφορμή το χρυσό ιωβηλαίο της εταιρείας, ο Guardian απαριθμεί τις νίκες και τις ήττες του μισού αιώνα Apple. Εδώ κρατάμε μόνο τις δεύτερες δίνοντας πρώτη θέση στα προϊόντα όπου η φιλοδοξία ξεπέρασε τις ανάγκες της εποχής, οδηγώντας σε δαπανηρά και ενίοτε κωμικά αδιέξοδα.

Η Apple κατόρθωσε να κυριαρχήσει στην αγορά εστιάζοντας στον έλεγχο της διεπαφής μεταξύ ανθρώπου και μηχανής. Ο Apple II, που κυκλοφόρησε το 1977, ήταν ο πρώτος υπολογιστής μαζικής παραγωγής που δεν απευθυνόταν σε χομπίστες αλλά στον μέσο χρήστη, προσφέροντας μια έτοιμη προς χρήση συσκευή με εντυπωσιακά γραφικά.

Η φιλοσοφία αυτή ενισχύθηκε το 1984 με τον Macintosh, ο οποίος έφερε το ποντίκι και το γραφικό περιβάλλον στα σπίτια μας, τοποθετώντας την Apple ως την επαναστατική εναλλακτική απέναντι στον γκρίζο κόσμο των εταιρικών υπολογιστών.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, ο iMac G3 έδωσε νέα πνοή στην αισθητική των υπολογιστών με τα ημιδιαφανή χρώματά του, αποδεικνύοντας πως ο σχεδιασμός είναι εξίσου σημαντικός με τη λειτουργικότητα.

Ωστόσο, η πραγματική απογείωση ήρθε με το iPod το 2001, το οποίο έβαλε «χίλια τραγούδια στην τσέπη μας», και ολοκληρώθηκε το 2007 με το iPhone.

Το smartphone της Apple δεν ήταν το πρώτο του είδους του, αλλά ήταν εκείνο που όρισε τους κανόνες της σύγχρονης κινητής τηλεφωνίας, δημιουργώντας ένα κλειστό αλλά εξαιρετικά φιλικό οικοσύστημα εφαρμογών και υπηρεσιών.

Η επίσημη οδηγία της εταιρείας προς τους χρήστες ήταν «να σηκώσουν τον υπολογιστή δέκα εκατοστά από το γραφείο και να τον αφήσουν να πέσει!» ώστε να επανέλθουν τα εξαρτήματα στη θέση τους

Όμως, η Apple γνώρισε το δράμα της αμφισβήτησης και των οικονομικών ζημιών -όπως αυτή του Apple III.

Ήταν 1980 όταν η Apple προσπάθησε να κεφαλαιοποιήσει την επιτυχία του Apple II με μια αναβαθμισμένη έκδοση για επιχειρήσεις, τον Apple III. Ωστόσο, η εμμονή του Στίβεν Τζομπς για έναν υπολογιστή χωρίς ανεμιστήρα, με στόχο την απόλυτη ησυχία, οδήγησε σε καταστροφικά αποτελέσματα.

Η απουσία ψύξης προκάλεσε τέτοια υπερθέρμανση που τα κυκλώματα κυριολεκτικά ξεκολλούσαν από τις θέσεις τους. Η επίσημη οδηγία της εταιρείας προς τους χρήστες ήταν «να σηκώσουν τον υπολογιστή δέκα εκατοστά από το γραφείο και να τον αφήσουν να πέσει!» ώστε να επανέλθουν τα εξαρτήματα στη θέση τους.

Με τιμή που άγγιζε τα 4.340 δολάρια, ο Apple III απέσυρε τη φήμη της εταιρείας στην αγορά των επαγγελματιών μέσα σε μόλις δύο χρόνια.

Λίγα χρόνια μετά, το 1989, η Apple παρουσίασε τον Macintosh Portable, τον πρόγονο των σημερινών Macbook.

Παρά την εντυπωσιακή παρουσίαση σε αμφιθέατρο της Καλιφόρνια, το προϊόν αποδείχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της δεκαετίας.

Με βάρος περίπου επτά κιλά και τιμή που έφτανε τα 8.000 δολάρια στην πλήρη του σύνθεση, η αγορά αντέδρασε με σκεπτικισμό.

Οι τεχνολογικοί συντάκτες και reviewer τον χαρακτήρισαν «υπερβολικά μεγάλο, υπερβολικά βαρύ και υπερβολικά ακριβό».

Παρά την κατακόρυφη μείωση της τιμής του το 1990, η παραγωγή σταμάτησε οριστικά το 1991, αφήνοντας πίσω του πωλήσεις που δεν άγγιξαν ποτέ τους αρχικούς στόχους.

«Υπερβολικά μεγάλο, υπερβολικά βαρύ και υπερβολικά ακριβό»

Πριν από το iPad, υπήρχε το Newton MessagePad το 1993, μια προσπάθεια της Apple να ηγηθεί των προσωπικών ψηφιακών βοηθών (personal digital assistants).

Με οθόνη αφής και δυνατότητα αναγνώρισης χειρογράφου το Newton MessagePad ήτα φιλόδοξο αλλά η τεχνολογία ήταν ακόμα σε εμβρυακό στάδιο για να δικαιώσει το όραμα του.

Η αδυναμία της συσκευής να αναγνωρίσει γραφή έγινε παγκόσμιο ανέκδοτο, φτάνοντας μέχρι την τηλεοπτική σειρά The Simpsons.

Η υψηλή τιμή των 700 δολαρίων και η περιορισμένη διάρκεια ζωής της μπαταρίας οδήγησαν στην οριστική κατάργηση της σειράς από τον Τζομπς το 1997, αν και οι ιδέες πίσω από το Newton αποτέλεσαν τη βάση για τις μεταγενέστερες επιτυχίες στην αγορά των τάμπλετ.

Aργότερα, στα μέσα της δεκαετίας του ’90, η Apple επιχείρησε να εισέλθει στον χώρο των βιντεοπαιχνιδιών με την κονσόλα Pippin.

Σε μια εποχή που το PlayStation και το Nintendo 64 κυριαρχούσαν, η πρόταση της Apple στα 599 δολάρια ήταν βέβαια καταδικασμένη σε απίθανη αποτυχία.

Με μια πενιχρή βιβλιοθήκη μόλις 18 τίτλων και επιδόσεις που υπολείπονταν του ανταγωνισμού, το Pippin πούλησε μόλις 12.000 μονάδες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι κριτικές ήταν καταπέλτης, χαρακτηρίζοντάς το «αργό και πανάκριβο». Σήμερα το Pippin (μα τι ονομασία…) είναι ένα λαμπρό παράδειγμα του τι να κάνεις αν θες να χάσεις λεφτά, εργατοώρες και ό,τι θα αναθεματίζεις μετά.

«Αργό, πανάκριβο, με ελάχιστους τίτλους» το Pippin είναι ένα λαμπρό παράδειγμα του τι να κάνεις αν θες να χάσεις λεφτά, εργατοώρες και ό,τι θα αναθεματίζεις μετά

Πιο πρόσφατα, το 2024, η Apple παρουσίασε το Vision Pro ως το μέλλον. Το Apple Vision Pro, ένας χωρικός υπολογιστής που συνδυάζει ψηφιακό περιεχόμενο και εφαρμογές στον φυσικό χώρο ενός χρήστη, και του επιτρέπει να πλοηγείται χρησιμοποιώντας τα μάτια, τα χέρια και τη φωνή του θέλησε να κάνει επανάσταση ωστόσο, παρά τις υποσχέσεις του Τιμ Κουκ, οι πωλήσεις το 2025 κατέρρευσαν, με την παραγωγή να σταματά στις αρχές του έτους.

Το υψηλό κόστος των 3.499 δολαρίων, το μεγάλο βάρος της συσκευής, η «έλλειψη μιας killer εφαρμογής για την καθημερινότητα» και οι πολλαπλές επιστροφές από αγοραστές που παραπονέθηκαν ότι το headset τους προκαλούσε πονοκεφάλους και ναυτία.

«Παρόλο που ήταν τόσο μαγικό στη χρήση όσο ήλπιζα, ήταν απλά πολύ άβολο να φορεθεί ακόμα και για μικρά χρονικά διαστήματα τόσο λόγω του βάρους όσο και του σχεδιασμού στον ιμάντα. Ήθελα να το χρησιμοποιήσω, αλλά φοβόμουν να το βάλω», έγραψε ο Oρτολάνι, product manager του The Verge.

«Πολύ ακριβό και δυσκίνητο ακόμη και να προσπαθήσω να συνηθίσω τους συνεχείς πονοκεφάλους και την καταπόνηση των ματιών που αντιμετώπιζα»

«Είναι πολύ ακριβό και δυσκίνητο ακόμη και να προσπαθήσω να συνηθίσω τους συνεχείς πονοκεφάλους και την καταπόνηση των ματιών που αντιμετώπιζα» πρόσθεσε για το φιλόδοξο φιάσκο.

Με μόλις 45.000 πωλήσεις το τελευταίο τρίμηνο του 2025, το Vision Pro φαίνεται να ακολουθεί την πορεία του Newton. Η Apple έχει μισό αιώνα ακόμη να βελτιώσει το γκάτζετ.