Πολλά πλοία, αεροπλάνα και στρατιώτες – Έτσι θα έμοιαζε η μάχη για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Την ώρα που ο κόσμος παρακολουθεί τον Ντόναλντ Τραμπ να ισχυρίζεται ότι μιλάει με το Ιράν για τερματισμό του πολέμου, οι ΗΠΑ στέλνουν στρατεύματα και δυνάμεις στην περιοχή. Είτε γιατί θέλει να έχει μια εναλλακτική αν η διπλωματία δεν αποδώσει, είτε γιατί με τη διπλωματία απλώς αγοράζει χρόνο. Άλλωστε, η χρήση βίας για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ παραμένει στο τραπέζι.

Αλλά αυτή η επιχείρηση είναι ένα τρομακτικό έργο.

Προς το παρόν, δύο αμφίβιες μονάδες Αμερικανών Πεζοναυτών βρίσκονται καθ’ οδόν προς τον Κόλπο, η μία από την Ιαπωνία και η άλλη από την Καλιφόρνια. Μια επίλεκτη μεραρχία αλεξιπτωτιστών φέρεται να ακολουθεί.

Όπως επισημαίνει ο Economist, από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η Τεχεράνη έχει de facto περιορίσει περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και άλλων βασικών φορτίων. Εμπορικά πλοία έχουν πληγεί, τόσο στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά, όσο και ακριβώς έξω από αυτά. Τα μόνα, ελάχιστα πλοία που έχουν περάσει, συνδέονται με το Ιράν. Και όλα αυτά έχουν προκαλέσει αναταραχή στις αγορές εμπορευμάτων και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ενώ η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει.

«Τριφασικό σχέδιο»

Το Πεντάγωνο φαίνεται να έχει ένα τριφασικό σχέδιο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει την αναζήτηση ιρανικών στρατιωτικών περιουσιακών στοιχείων – ταχύπλοων, πυραύλων, drones και ναρκών – που απειλούν τη ναυτιλία στο στενό. Το έργο αυτό έχουν αναλάβει κυρίως αεροσκάφη, αλλά σύντομα μπορεί να συμπεριλάβουν και χερσαία στρατεύματα.

Η δεύτερη φάση είναι η σάρωση των Στενών για νάρκες. Τέλος, μόλις η ικανότητα του Ιράν να πλήττει τη ναυτιλία μειωθεί επαρκώς, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα αρχίσει να συνοδεύει δεξαμενόπλοια μέσω του Ορμούζ. Κάθε στάδιο θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες. Και εγκυμονεί σημαντικό κίνδυνο για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.

Αλλά το Ιράν έχει πολλούς τρόπους να επιτίθεται σε πλοία. Πύραυλοι και drones μπορούν να χτυπήσουν από ψηλά. Τα ταχύπλοα γεμάτα με πυραύλους και εκρηκτικά μπορούν να επιτεθούν σε πλοία. Κάτω από το νερό, νάρκες διαφόρων ειδών μπορεί να παραμονεύουν.

Οι στρατιώτες και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιούνται σε τέτοιες επιθέσεις είναι διασκορπισμένοι και κρυμμένοι σε κολπίσκους, σπηλιές και υπόγειες σήραγγες διάσπαρτες κατά μήκος εκατοντάδων χιλιομέτρων ακτογραμμής. Αυτό καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό και την καταστροφή τους μόνο από αέρος.

Ήδη, αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη έχουν πλήξει τις ακτές του Ιράν. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις υποστηρίζουν ότι μαχητικά αεροσκάφη έχουν ρίξει βόμβες 5.000 λιβρών για να διαπεράσουν στρώματα βράχων και σκυροδέματος και να κατεδαφίσουν υπόγεια καταφύγια που αποθηκεύουν πυραύλους κατά πλοίων. Επίσης, οι ΗΠΑ έχουν στείλει ελικόπτερα και αεροσκάφη χαμηλής πτήσης για να βομβαρδίσουν ιρανικά ταχύπλοα. Οι αμερικανικές δυνάμεις λένε ότι έχουν προκαλέσει ζημιές ή βυθίσει περισσότερα από 120 ιρανικά πολεμικά πλοία και 44 πλοία ναρκοθέτησης.

Δύσκολο να εξαλειφθεί κάθε απειλή

Σύμφωνα με τον Μπράιαν Κλαρκ, του Ινστιτούτου Χάντσον στην Ουάσιγκτον, «αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή είναι απλώς να χτυπούν με σφυρί κάθε σπηλιά, κτίριο και γκαράζ που θα μπορούσε να φιλοξενεί αυτά τα οπλικά συστήματα. Αλλά είναι δύσκολο να εξαλειφθούν πραγματικά όλες οι πιθανές απειλές».

Η ιδέα που φαίνεται ότι έχει κερδίσει έδαφος είναι η ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων ή πεζοναυτών σε κοντινά νησιά για να εντοπίζουν και να καταστρέφουν στόχους που βρίσκονται σε τραχύ έδαφος. Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο κατάληψης του νησιού Χαργκ, του κύριου τερματικού σταθμού εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, ή τριών νησιών που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Ιράν, αλλά διεκδικούνται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ακριβώς μέσα στα Στενά του Ορμούζ.

Εκτός από την αναζήτηση απειλών, αυτά τα στρατεύματα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αεράμυνες μικρής εμβέλειας για να βοηθήσουν στην προστασία της ναυτιλίας, επισημαίνει ο Μαρκ Κάνσιαν, του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Γιατί είναι επικίνδυνο

Παρά την αμερικανική ισχύ, η ανάπτυξη στρατευμάτων θα ήταν επικίνδυνη. Θα βρίσκονταν εντός της εμβέλειας του ιρανικού πυροβολικού, ενώ θα κινδυνεύουν και από επιθέσεις drones. Ο ανεφοδιασμός τους θα έθετε σε κίνδυνο ακόμη περισσότερα αεροπλάνα και πλοία. Συνεπώς, η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων εκεί μόνο περιορισμένο όφελος μπορεί να αποφέρει.

Να σημειωθεί ότι τα drones Shahed-136 του Ιράν μπορούν να πετάξουν πάνω από 1.500 χιλιόμετρα. Δηλαδή μπορούν να χτυπήσουν οπουδήποτε στο στενό ή στον Περσικό Κόλπο ξεκινώντας από σχεδόν οπουδήποτε στο Ιράν.

Η εκκαθάριση ναρκών θα ήταν εξίσου δύσκολη. Οι αναφορές για το αν το Ιράν έχει ναρκοθετήσει τα Στενά του Ορμούζ είναι αντικρουόμενες. Και έτσι οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν διακινδεύουν τον διάπλου.

Πριν από τον πόλεμο, το Ιράν εκτιμάται ότι είχε αποθηκεύσει περίπου 6.000 νάρκες διαφορετικών τύπων. Αγκυροβολημένες νάρκες που παραμένουν ακριβώς κάτω από την επιφάνεια και εκρήγνυνται όταν χτυπηθούν από σκάφος. Πιο προηγμένες συσκευές που βρίσκονται στον βυθό και ενεργοποιούνται από τις μαγνητικές ή ακουστικές υπογραφές ενός πλοίου. Και ακόμη και αν οι ΗΠΑ έχουν βυθίσει πολλά από τα σκάφη ναρκοθέτησης του Ιράν, τίποτα δεν αποκλείσει ότι θα χρησιμοποιηθούν εμπορικά ή αλιευτικά σκάφη. Ο απόστρατος ναύαρχος, Τζέιμς Φόγκο, επισήμανε στον Economist: «Οποιοδήποτε πλοίο μπορεί να κάνει ναρκοθέτηση».

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει παραμελήσει εδώ και καιρό τον πόλεμο με τις νάρκες. Τον Ιανουάριο διέλυσε τα τελευταία πλοία εκκαθάρισης ναρκών κλάσης Avenger που έδρευαν στην περιοχή. Και τα σκάφη που θα τα αντικαταστήσουν, βρίσκονται ακόμη πολύ μακριά. Στην Ασία.

Επίσης, αν και μπορούν να αναπτύξουν ελικόπτερα με αερομεταφερόμενα συστήματα ανίχνευσης και υποβρύχια drones, που μπορούν να αναζητούν και να αφοπλίζουν νάρκες, τα συστήματα αυτά δεν έχουν ακόμη χρησιμοποιηθεί σε μάχη. Επίσης, έχουν παρουσιάσει μια σειρά από τεχνικά προβλήματα στις δοκιμές.

Σύμφωνα με τον Μπράιαν Κλαρκ, ο καθαρισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να διαρκέσει από μία έως τρεις εβδομάδες. Και κάποια στιγμή οι αξιωματούχοι θα πρέπει να αρχίσουν να συνοδεύουν πλοία, ακόμη και χωρίς να είναι βέβαιοι ότι έχουν εξαλειφθεί οι απειλές.

Δύσκολη γεωγραφία

Η συνοδεία δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ θα ήταν η πιο περίπλοκη και επικίνδυνη φάση της επιχείρησης. Οι νηοπομπές θα απαιτούσαν δεκάδες drones, επιθετικά ελικόπτερα και μαχητικά αεροσκάφη που θα κινούνται γύρω και πάνω από τα δεξαμενόπλοια, για να εντοπίζουν εισερχόμενους πυραύλους και drones. Και τα πολεμικά πλοία θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν πολεμικά μέσα για να εξουδετερώνουν τα drones. Κάποιες φορές ίσως χρειαστούν και εναέριες αναχαιτίσεις πυραύλων.

Εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι το πολεμικό ναυτικό θα χρειαζόταν ένα αντιτορπιλικό για να συνοδεύει κάθε δύο δεξαμενόπλοια. Το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό διαθέτει αυτήν τη στιγμή 14 αντιτορπιλικά στην περιοχή. Έξι από αυτά είναι απασχολημένα με την προστασία αεροπλανοφόρων.

Πιθανή μεταφορά περισσότερων αντιτορπιλικών στον Κόλπο θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες και θα εκτρέψει ακόμη περισσότερες αμερικανικές δυνάμεις από άλλα μέρη του κόσμου, όπως η Ασία. Και παρόλο που σύμμαχοι των ΗΠΑ είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν, οι περισσότεροι έχουν διστάσει να στείλουν πλοία όσο ο πόλεμος βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Όποιος και αν την αναλάβει, μια τέτοια αποστολή θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή και θα κατανάλωνε ακόμη περισσότερα από τα μειούμενα αποθέματα αντιπυραυλικών πυρομαχικών των ΗΠΑ και των συμμάχων της.

Η γεωγραφία των Στενών του Ορμούζ δημιουργεί επίσης προβλήματα. Έχει πλάτος μόλις 50 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο του και περιβάλλεται από βουνά. Αυτό σημαίνει ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία θα έχουν περιορισμένο χρόνο για να ανιχνεύσουν και να αποκρούσουν εισερχόμενους πυραύλους και drones. Θα χρειαστεί επίσης να εκτελέσουν δύσκολους ελιγμούς σε ισχυρά ρεύματα για να διατηρήσουν στενό σχηματισμό με τα πλοία που συνοδεύουν. Και όλα αυτά προϋποθέτουν ότι υπάρχουν εμπορικά πλοία πρόθυμα να περάσουν αυτήν τη δοκιμασία.

Το Ιράν δεν είναι… Χούθι

Ο Κλαρκ Φόγκο επισημαίνει ότι το αμερικανικό ναυτικό έχει αποκτήσει πολύτιμη εμπειρία τα τελευταία χρόνια μαχόμενο τους Χούθι. Αλλά το οπλοστάσιο του Ιράν είναι πιο εξελιγμένο. Και η αποφασιστικότητά του μπορεί να είναι μεγαλύτερη, καθώς το καθεστώς αγωνίζεται για την επιβίωσή του.

«Δεσμεύουν πόρους γι’ αυτόν τον σκοπό εδώ και δεκαετίες. Θα μπορούν να συνεχίσουν να μάχονται για όσο είμαστε (σ.σ. οι Αμερικανοί) πρόθυμοι να το κάνουμε», σημειώνει.