«Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της»: Τρεις γυναίκες στο ταξίδι της επούλωσης, της ενδυνάμωσης και της αλληλεγγύης

Τρεις γυναίκες, επιζώσες έμφυλης βίας, κάνουν ένα ταξίδι επούλωσης κατά τη διάρκεια του οποίου ξαναγράφουν τους αρχαιοελληνικούς  μύθους, μεταπλάθοντας τις πατριαρχικές αφηγήσεις της καταπίεσης σε ιστορίες αντίστασης, ενδυνάμωσης και αναγέννησης. Το ντοκιμαντέρ Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της, της Μαρίας Λούκα και της Νίνας Μαρίας Πασχαλίδου, ακολουθεί αυτό το ταξίδι – και κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 13 Μαρτίου, στις 18:00, στην αίθουσα Τζων Κασσαβέτης στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Λίγα λόγια για το ντοκιμαντέρ

Οι αρχαιοελληνικοί μύθοι είναι θεμελιωμένοι στη γραμματική της πατριαρχίας, που σημαίνει βία και αδικία για τις γυναίκες. Η άνδρες έχουν την εξουσία και οι γυναίκες υποφέρουν σιωπηλά – εγκλωβισμένες, προδομένες, καταδικασμένες σε αιώνια τιμωρία. Ακόμα και ο ιδρυτικός μύθος της Ευρώπης βασίζεται στην αρπαγή μιας γυναίκας.

Η ταινία Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της ακολουθεί το ταξίδι επούλωσης τριών γυναικών, της Γεωργίας, της Ήβης και της Όλγας, οι οποίες έχουν υποστεί διαφορετικές μορφές έμφυλης βίας.

Μέσα από τη συμμετοχή τους σ’ ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής με συντονίστρια την ποιήτρια και σκηνοθέτρια θεάτρου Παυλίνα Μάρβιν, επανοικειοποιούνται τους αρχαίους μύθους, οι οποίοι λειτουργούν ως αντικατοπτρισμοί της δικής τους οδύνης και τους μεταγράφουν σε ιστορίες αντίστασης και αναγέννησης.

Η Γεωργία είναι intimacy coordinator και χορογράφος. Ταυτίζεται με τη μυθική μορφή της Περσεφόνης που την απήγαγε ο Αδης και την πήρε μαζί του στον Κάτω Κόσμο. Η Όλγα, δημοσιογράφος και συγγραφέας, επιζώσα βιασμού, βρίσκει σημεία ταύτισης με την Ευρώπη. Την Ευρώπη την άρπαξε ο Δίας μεταμορφωμένος σε ταύρο και της στέρησε την ελευθερία της. Η Ήβη, τρανς γυναίκα και σεξεργάτρια που έχει δεχτεί τρανσφοβική επίθεση, συνδέεται με την Άλκηστις που θυσιάστηκε για να σωθεί ο σύζυγος της.

Καθώς οι γυναίκες επιστρέφουν στο τραύμα τους, η ταινία συνυφαίνει την καθημερινότητα τους με τις στιγμές του γραψίματος, της συναισθηματικής μετακίνησης, του αναστοχασμού. Τις ακολουθούμε στις άγρυπνες νύχτες τους και στα αγχωμένα πρωινά τους, στις φιλίες τους και τις σχέσεις τους, στους αγώνες τους, σε αναλαμπές χαλάρωσης και γιορτής, στις μικρές και τις μεγάλες τους νίκες. Στο τέλος ξαναγράφουν τους μύθους και οι ιστορίες τους εκτυπώνονται σ’ ένα μικρό βιβλίο. Τώρα υπάρχουν τρεις καινούργιες ηρωίδες που ορίζουν τις ζωές τους. Μέσα από μια εμπειρία μοιράσματος και δημιουργίας, η Γεωργία, η Ήβη και η Όλγα, ξαναδιαβάζουν το παρελθόν και αντλούν δύναμη για το μέλλον.

Σκηνοθετικό σημείωμα

Ως γυναίκες και οι δύο έχουμε βιώσει περιστατικά έμφυλης βίας σε εποχές που ήταν πολύ δύσκολο να μιλήσεις για μια τέτοια εμπειρία και κυρίως να ακουστείς. Οπότε φέρουμε αυτό το τραύμα στη βιογραφία μας και προσπαθούμε να το επεξεργαστούμε, να το εντάξουμε στη μεγαλύτερη ιστορία του τι σημαίνει να είσαι γυναίκα στην πατριαρχία και να το μετασχηματίσουμε δημιουργικά μέσα στην κινηματογραφική γλώσσα. Η έμφυλη οπτική υπάρχει στο έργο της καθεμιάς μας και με αυτή την παρακαταθήκη συνεργαζόμαστε στην ταινία μας Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της, στρέφοντας πλέον το βλέμμα μας στη ζωή μετά τη βία. Πολλές γυναίκες που βιώνουν οι ίδιες ή ένα οικείο τους πρόσωπο έμφυλη βία υποφέρουν και νιώθουν ότι βρίσκονται σε τοίχο. Αυτό που τις πληγώνει προβάλλεται μέσα από πατριαρχικά στερεότυπα ως φυσικοποιημένη κατάσταση, ως εκδήλωση «έρωτα» ή ως δική τους ενοχή. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι μέχρι πρόσφατα τέτοια θέματα παρέμεναν αποσιωπημένα σ’ ένα βαθμό και δεν έφτανε στην δημόσια σφαίρα η αδιαμεσολάβητη φωνή των γυναικών, η ταινία πρώτα απ’ όλα βάζει στο κέντρο της τον λόγο, τη μνήμη, τη σιωπή, τη σωματικότητα των πρωταγωνιστριών.

Με τις τρεις γυναίκες που παρακολουθούμε, την Όλγα, την Ήβη, την Γεωργία έχουμε συνδεθεί και έχουμε χτίσει σχέση εμπιστοσύνης και φροντίδας. Για εμάς είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι η ταινία δίνει χώρο στις αφηγήσεις τους και μέσω του εργαστηρίου φτιάχνει τον χώρο που οι τρεις αυτές ιστορίες συναντιούνται με τους μύθους της Περσεφόνης, της Άλκηστης και της Ευρώπης. Χαρτογραφούν τη ρίζα της έμφυλης βίας και καταπίεσης στις απαρχές του χρόνου και  ξαναγράφουν τη μυθολογία όπως οι ίδιες πιστεύουν πως πρέπει να γραφτεί. Το Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της για εμάς δεν είναι μια ταινία για την έμφυλη βία αλλά μια κινηματογραφική διαδρομή προς την επούλωση, μια εξερεύνηση στον ψυχικό κόσμο των γυναικών εκείνων που κατόρθωσαν να βγουν ζωντανές από αυτή την καταστροφή, να προχωρήσουν, να δυναμώσουν και να ανοίξουν ένα μονοπάτι διαφυγής και ελπίδας για τις γυναίκες και τις θηλυκότητες που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Σκηνοθεσία: Μαρία Λούκα & Νίνα Μαρία Πασχαλίδου
Σενάριο: Μαρία Λούκα & Νίνα Μαρία Πασχαλίδου
Φωτογραφία: Αίγλη Δράκου
Μοντάζ: Γωγώ Μπεμπέλου – GFE
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Σχεδιασμός ήχου: Βάλια Τσέρου
Ηχοληψία: Δάφνη Φαραζή
Σεμινάριο: Παυλίνα Μάρβιν
Τραγούδι: Idra Kayne
Στίχοι: Νίνα Μαρία Πασχαλίδου

Πρωταγωνιστούν: Όλγα, Γεωργία, Ήβη

Προπώληση εισιτηρίων στο inTickets.