«Επική οργή» ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του θεοκρατικού Ιράν – Ένας πόλεμος, πολλά ερωτήματα

Από τους μέχρι στιγμής στόχους και τα μηνύματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ για την εν εξελίξει από το πρωί κοινή στρατιωτική επέμβαση στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, αυτό που καθίσταται σαφές ότι απώτερος σκοπός είναι η καθεστωτική αλλαγή στην Τεχεράνη.

Τα ερωτήματα ωστόσο είναι περισσότερα από τις πιθανές απαντήσεις μέσα στην «ομίχλη» του πολέμου, που μένει να φανεί εάν θα εξελιχθεί σε περιφερειακό, με αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, αλλά και με ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές διαστάσεις, σε μια μεταβαλλόμενη διεθνή τάξη.

Αν και σαφώς αποδυναμωμένο από τον προηγούμενο πόλεμο των 12 ημερών του περσινού Ιουνίου, καθώς και τον πολυμέτωπο πόλεμο του Ισραήλ κατά των περιφερειακών «πληρεξούσιων» του Ιράν (μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου του 2023 της Χαμάς), το αιματοβαμμένο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης υλοποιεί την απειλή του για αντίποινα στο Ισραήλ και κατά αμερικανικών στόχων στην ευρύτερη περιοχή, όπου οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει τεράστια δύναμη πυρός, σε ευρεία ακτίνα.

Σε μια οιονεί διανομή επιχειρησιακών ρόλων, η Ουάσιγκτον υποτίθεται ότι βάλλει κατά του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν και το Τελ Αβίβ κατά της ηγεσίας της Τεχεράνης, κάνοντας αντιστοίχως λόγο για «άμεση» και «υπαρξιακή απειλή».

Παραμένει ασαφής η εικόνα για την επόμενη ημέρα, για την οποία οι αβεβαιότητες περισσεύουν.

Για τη -φερόμενη ως ενισχυμένη το τελευταίο διάστημα- επιχειρησιακή ικανότητα της ιρανικής Ισλαμικής Δημοκρατίας από τη Μόσχα και το Πεκίνο.

Για τον εάν και ποιο σχέδιο υπάρχει στα «χαρτιά» των ΗΠΑ και του Ισραήλ για την επόμενη ημέρα στην Τεχεράνη, όπου η καθεστωτική ανατροπή πρακτικά θα απαιτούσε και χερσαία επέμβαση, ενόσω οι κυβερνήσεις σε Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ καλούν εκ νέου τον ιρανικό λαό σε εξέγερση στα ερείπια της στρατιωτικής επέμβασής τους.

Για τη συνοχή του ίδιου του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος, τον ρόλο που θα επιτελέσουν οι πανίσχυροι Φρουροί της Επανάστασης του 1979, τη διαδοχή του γηραιού Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ή την αιματηρή ανάδειξη φιλοδυτικών στοιχείων μέσα από το ιρανικό κατεστημένο.

Για τη δράση των ενεργών περιφερειακών «πληρεξούσιων» του Ιράν -και δη των Χούθι στην Υεμένη, με κλιμάκωση των επιθέσεών τους κατά πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα- και, φυσικά, για το ορατό ενδεχόμενο η Τεχεράνη να κλείσει τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας «ασφυξία» στην πετρελαϊκή τροφοδοσία της διεθνούς οικονομίας, εκτοξεύοντας την τιμή του «μαύρου χρυσού» και την κρίση κόστους ζωής. Και δη στην Ευρώπη και στη Δύση.

Για τη στάση στο προσκήνιο και παρασκήνιο των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου, περιφερειακών μουσουλμανικών δυνάμεων -προεξάρχουσας της Τουρκίας- αλλά και των ισχυρών στρατηγικών συμμάχων του ίδιου του Ιράν.

Ήτοι της Ρωσίας και της Κίνας, δεδομένου ότι στα ιρανικά εδάφη διακυβεύονται πολύ μεγαλύτερα γεωστρατηγικά συμφέροντά τους, από όσα ήδη κρίνονται στη μετά Μαδούρο Βενεζουέλα και στην υπό αμερικανική πολιορκία Κούβα.

Στο φόντο για τη Μόσχα και το Πεκίνο είναι άλλωστε η κρίσιμη καμπή στον πόλεμο στην Ουκρανία, οι κλιμακούμενες εντάσεις στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού με επίκεντρο την Ταϊβάν και τα γεωπολιτικά σχέδια για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC).

Σε μια κομβική δε καμπή στη μεταπολεμική παγκόσμια τάξη, με ρωγμές στη διατλαντική συμμαχία και αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, τίθεται ζήτημα νομιμότητας της αμερικανο-ισραηλινής στρατιωτικής παρέμβασης στο Ιράν, ενώ στη διεθνή σκηνή επικρατεί πια ο «νόμος της ζούγκλας».

Παρά την ανάρτηση περί «ανθρωπιστικής επέμβασης» που έσπευσε να αναρτήσει στο Χ ο Ρεζά Παχλαβί, γιός του πρώην σάχη του Ιράν και επίδοξος πρωταγωνιστής της επόμενης ημέρας στην Τεχεράνη, οι αναλογίες με το Ιράκ του 2003 και τα ψέματα για τα υποτιθέμενα όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ Χουσεϊν επανέρχονται μοιραία στη συλλογική μνήμη.

Αν και κατά κοινή παραδοχή ανηλεές, φονικά κατασταλτικό και ανελεύθερο, το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης δεν προκύπτει -κόντρα στους ισχυρισμούς του ανομολόγητα πυρηνικού Ισραήλ και της κυβέρνησης Τραμπ- ότι είναι κοντά στην απόκτηση πυρηνικών όπλων, ούτε διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου ικανού να πλήξει τις ΗΠΑ, όπως αποκάλυψαν πηγές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών στους New York Times.

«Γιατί ξεκινήσατε αυτόν τον πόλεμο, κύριε πρόεδρε;» διερωτάται στο κύριο άρθρο της η αμερικανική εφημερίδα λίγο μετά την έναρξη της νέας στρατιωτικής επέμβασης, πρωί Σαββάτου, ήτοι εβραϊκής αργίας.

Και δη εν μέσω έμμεσων διαπραγματεύσεων με το Ιράν και νέων ενδείξεων -κατά δήλωση του μεσολαβητή ΥΠΕΞ του σουλτανάτου του Ομάν- για εν μέρει υποχωρήσεις της Τεχεράνης ως προς το πυρηνικό της πρόγραμμα.

«Στην προεκλογική του εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές του 2024, ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε στους ψηφοφόρους ότι θα τερματίσει τους πολέμους, όχι ότι θα τους ξεκινήσει. Αντ’ αυτού, τον τελευταίο χρόνο διέταξε στρατιωτικές επιθέσεις σε επτά κράτη», επισημαίνει.

Η δε συγκυρία της νέας, κοινής αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν δεν θεωρείται μικροκομματικά τυχαία.

Συμβαίνει ενόψει των βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ, όπου ο Μπενιαμίν Νετανιάχου -σε δίκη για διαφθορά στη χώρα του και με εκκρεμές ένταλμα σύλληψης σε βάρος του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στα αιματοβαμμένα παλαιστινιακά εδάφη- δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση.

Συντελείται επίσης εν αναμονή της ήττας των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, με απώλεια του ελέγχου του αμερικανικού Κογκρέσου και μετατροπή του Τραμπ στο μισό της δεύτερης προεδρικής θητείας του σε «κουτσή πάπια».

Ήδη στριμωγμένος πολιτικά από το σκάνδαλο Έπσταιν και την πρόσφατη απόφαση του (κατά τα λοιπά συντηρητικού) Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για υπέρβαση των συνταγματικά οριζόμενων εξουσιών του στην επιβολή της δασμολογικής πολιτικής του, ο Αμερικανός πρόεδρος τώρα καταγγέλλεται ανοιχτά από τους Δημοκρατικούς ότι κήρυξε πόλεμο κατά του Ιράν παρακάμπτοντας -ξανά- το αρμόδιο για εξουσιοδότηση Κογκρέσο.

Αυτά, την ώρα που «βγάζουν μάτι» οι αντιφάσεις του Τραμπ, που τον περασμένο Ιούνιο διακήρυττε ότι τα αμερικανικά βομβαρδιστικά B-2 εξάλειψαν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ σήμερα υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη αποτελεί «άμεση» απειλή για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της, όταν ούτε οι ίδιες οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν στηρίζουν τους ισχυρισμούς του για τις πυρηνικές ή βαλλιστικές ιρανικές ικανότητες στην παρούσα φάση.

Αντίθετα, ο Τραμπ δείχνει να «ποντάρει τα ρέστα» του στην προεκλογική ενίσχυση του ηγετικού προφίλ του, με έναν αβέβαιης τροπής και τελικής έκβασης για την αμερικανική ισχύ πόλεμο, που διχάζει ακόμη τη MAGA εκλογική του βάση.

Και όχι μόνο.

Διαβρώνει περαιτέρω το διεθνές δίκαιο και αφήνει εχθρούς και συμμάχους να αναρωτιούνται, εύλογα, ποια θα μπορούσε να είναι η συνέχεια, όταν αντληθούν τα όποια συμπεράσματα από την εν εξελίξει επέμβαση στο Ιράν, με εκκρεμές το ερώτημα ποιος, πότε και γιατί θα μπορούσε να είναι -κατά το δοκούν- ο επόμενος στόχος.