Οι αλεπούδες τα τελευταία χρόνια «βολτάρουν» στις κεντρικές πόλεις ακόμα και στην Αθήνα – Πώς εξηγείται;

Τον γύρο των social media κάνουν τον τελευταίο καιρό, βιντεάκια, φωτογραφίες που καταγράφουν αλεπούδες να κυκλοφορούν στις μεγαλουπόλεις, αλλά και σε κεντρικά σημεία της Αθήνας.

«Οι σχετικά πρόσφατες, συνεχείς θεάσεις αλεπούδων ακόμα και στο κέντρο των Αθηνών, έχουν την εξήγησή τους. Όσο κι αν ο -δυστυχώς, διαδεδομένος- μύθος της υπαίθρου θέλει ως αίτιο τους «οικολόγους που τις αμολάνε», η απάντηση είναι απλή. Λογική και πάνω από όλα φυσική», επισημαίνει ο φυσιοδίφης, Δαυίδ Κουτσογιαννόπουλος.

Οι αλεπούδες πάντα ζούσαν στα όρια της πόλης – Οι υπόγειες διαδρομές τους

Οι αλεπούδες δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά, επισημαίνει ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, ζούσαν από πάντα εδώ. Ζούσαν εκεί που τελείωνε η πόλη φτάνοντας στις εξορμήσεις τους, πολλές φορές, μέχρι και το κέντρο.

Γνωστή εδώ και χρόνια είναι η ομάδα που ζούσε στα Τουρκοβούνια και κατέβαινε μέχρι την Αλεξάνδρας ψάχνοντας για τροφή. Αλλά και οι αλεπούδες του Ποδονίφτη και αυτές του άλσους του Ιλισού.

Η παρουσία τους περνάει απαρατήρητη, καθώς δραστηριοποιούνται τις νυχτερινές ώρες και κυρίως, γιατί χρησιμοποιούν σαν διαδρόμους τις τελευταίες φυσικές οδούς. Ακόμα κι αν αυτές βρίσκονται κάτω από τους πολύβουους δρόμους.

Τα άγρια ζώα πρέπει πρώτα απ’ όλα να τα αφήνουμε στην ησυχία τους

Η εύρεση της τροφής για τα άγρια αυτά ζώα έχει γίνει πλέον παιχνιδάκι. Photo: naturagraeca.com

Μια αλεπού που ζει στον Υμηττό, συνεχίζει ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, χρειάζεται μόλις κάποια λεπτά της ώρας, ώστε να περάσει από την Καισαριανή στο Πανεπιστήμιο και στο άλσος του Ιλισσού. Από εκεί να ακολουθήσει την υπόγεια διαδρομή του Ιλισού, να βγει στο Ολυμπιείο και να συνεχίσει στην πόλη ψάχνοντας για τροφή.

Επίσης, μπορεί να ακολουθήσει διαδρομές μέσα από τα δεκάδες ρέματα και τις υπόγειες στοές της πόλης.

Οι μεγαλουπόλεις είναι γεμάτες με γευστικές απολαύσεις για τα άγρια ζώα

«Κι αν ίσως υπάρχει κάτι που έχει αλλάξει σε σχέση με το παρελθόν, είναι ότι η εύρεση της τροφής για τα άγρια αυτά ζώα έχει γίνει πλέον παιχνιδάκι. Και δεν μιλάμε μόνο για τα σκουπίδια της πόλης. Αλλά περισσότερο για τα εκατοντάδες σημεία όπου οι φιλόζωοι πολίτες αφήνουν ένα κεσεδάκι με τροφή για τα αδέσποτα. Κάτι που δεν συνηθιζόταν τις προηγούμενες δεκαετίες», υπογραμμίζει ο κ. Κουτσογιαννόπουλος.

Έτσι ο αστικός ιστός αποτελεί πόλο έλξης και για άλλα άγρια ζώα που δεν θα φανταζόταν κανείς ότι θα εμφανίζονταν στο κέντρο της πόλης. Με τρανταχτό παράδειγμα, όπως ενημερώνει ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, έναν ασβό που δυστυχώς, βρέθηκε νεκρός καθώς χτυπήθηκε από αμάξι πριν από λίγα χρόνια πέριξ του λόφου του Αρδηττού.

Πού οφείλεται η μικρή αύξηση των άγριων ζώων

Είναι αλήθεια, ενημερώνει ο φυσιοδίφης, ότι τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει μια σχετική αύξηση των άγριων ζώων σε όλη τη χώρα. Κάτι που οφείλεται κυρίως στη σταδιακή μείωση του πρωτογενή τομέα της οικονομίας και στην εγκατάλειψη της υπαίθρου.
Η φύση το μόνο που χρειάζεται είναι χώρο για να αναπτυχθεί. Όταν ο άνθρωπος φεύγει από μία περιοχή, καταφθάνουν άλλοι κάτοικοι. Αυτά τα ζώα που εποικίζουν εκ νέου τις περιοχές -στις οποίες είχαν στο παρελθόν εξολοθρευτεί- δεν πετάχτηκαν με αλεξίπτωτα από ελικόπτερα που τα οδηγούσαν αφιονισμένοι οικολόγοι.

Ακολούθησαν, εξηγεί ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, το φυσικό προαιώνιο τρόπο εξάπλωσής τους που με τα χρόνια τα έφερε ξανά κοντά στις πόλεις.

Καθοριστική η φιλοζωική κοινότητα ως προς τη νοοτροπία μας για την άγρια ζωή

Σύμφωνα με τον κ. Κουτσογιαννόπουλο, η διάδοση του φιλοζωικού κινήματος -κυρίως σε γνωστικό επίπεδο- έχει απαλύνει στον συλλογικό νου τον αλλοτινό αφορισμό της άγριας ζωής ως βλαβερά παρασιτικής. Προβάλλοντας τη λογική της αειφορικής συνύπαρξης. Με σημαντικά προβλήματα βεβαίως, να παραμένουν σε άλλες περιπτώσεις τα οποία απλά χρειάζονται την κατάλληλη διαχείριση. Κάτι που δεν έχει ακόμα διαφανεί εκ μέρους της πολιτείας.

Οι καταγραφές των αλεπούδων

Οι αυξανόμενες καταγραφές των αλεπούδων στην πόλη, τονίζει ο φυσιοδίφης, οφείλονται και σε έναν τεχνολογικό παράγοντα.
Πλέον ο καθένας μας έχει στα χέρια του μια βιντεοκάμερα και μπορεί εύκολα να καταγράψει την παρουσία ενός ζώου. Και όσοι περισσότεροι βρεθούν στο κατάλληλο σημείο, τόσο πιο εύκολη η καταγραφή. Πόσο μάλλον στο κέντρο μιας μεγαλούπολης.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, αναφέρει ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, είναι και οι συνεχείς καταγραφές καρχαριοειδών στις θάλασσές μας.
Δεν εμφανίστηκαν τα πάντα ξαφνικά, απλά πλέον είναι πολύ πιο εύκολη η καταγραφή των συναντήσεων.
Είναι πολύ διαφορετικό να λέει κάποιος σε λίγους φίλους του ότι είδε μια αλεπού από το να ανεβαίνουν δεκάδες βίντεο με χιλιάδες θεάσεις στα κοινωνικά δίκτυα.

Οι αλεπούδες δεν πρέπει να εξαρτώνται από τον άνθρωπο

Η παρουσία των αλεπούδων τόσο κοντά μας, τονίζει ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, είναι επικίνδυνη για την επιβίωσή τους. Και όχι μόνο γιατί, όπως θα φανταζόμασταν, κάποιος απλά θα τις θανατώσει, αλλά ακριβώς για το αντίθετο. Επειδή θα τις φροντίσει.
Ο ανθρωποκεντρικός τρόπος σκέψης που δυστυχώς, απέδωσε ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε δεκάδες είδη σε μια προσπάθεια να τα κατανοήσουμε, να έρθουμε πιο κοντά στην άγρια ζωή, οδήγησε σε αφανισμούς. Αλλά και σε παρεξηγήσεις, καταστροφικά συναπαντήματα ακόμα και όταν αυτή η προσπάθεια γινόταν με τις καλύτερες των προθέσεων.
Οι αλεπούδες είναι άγρια ζώα, δεν είναι «γλυκουλίνια, κάτσε να τα χαϊδέψω, έξω κάνει κρύο, τι θα φάνε;».

«Η εξοικείωση των άγριων ζώων με τον άνθρωπο είναι ενάντια στη φύση»

Τα άγρια ζώα, κάνει ξεκάθαρο ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, πρέπει πρώτα απ’ όλα να τα αφήνουμε στην ησυχία τους και να απομακρυνόμαστε ήρεμα όταν εμφανίζονται.
Ειδικά στην περίπτωση των αλεπούδων, έχουν σημειωθεί συγκεκριμένες περιπτώσεις τακτικού ταΐσματος που έχουν οδηγήσει τα ζώα σε παχυσαρκία.

Η εξοικείωση των άγριων ζώων με τον άνθρωπο είναι ενάντια στη φύση τους και στο τέλος, όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, οδηγεί στον αφανισμό τους.
Γι’ αυτό πάντα απολαμβάνουμε την τυχαία παρουσία τους, λέει κλείνοντας ο κ. Κουτσογιαννόπουλος, και την ίδια στιγμή απομακρυνόμαστε. Κρατώντας μέσα μας το δέος της συνάντησης με ένα άγριο ζώο.

Ο φυσιοδίφης, Δαυίδ Κουτσογιαννόπουλος

⃰ Ο κύριος Δαυίδ Κουτσογιαννόπουλος είναι φυσιοδίφης και δημιουργός της naturagraeca.com της μεγαλύτερης διαδικτυακής βιβλιοθήκης για την Ελληνική Φύση.

Ασχολείται για πάνω από 20 χρόνια με την άγρια φύση της χώρας μας ως δημοσιογράφος, ερευνητής, φωτογράφος, εικονογράφος, οδηγός πεδίου και σύμβουλος περιβαλλοντικής πολιτικής.