«Τα κεφάλια… μέσα» – Η κρίση «φρενάρει» τα σχέδια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Οι αυξήσεις σε ενέργεια, καύσιμα και κόστος χρηματοδότησης έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται πλέον καθημερινή πίεση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε μια συγκυρία όπου η τιμή του πετρελαίου κινείται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα επιτόκια παραμένουν πονοκέφαλος για τις επιχειρήσεις. Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι οι τελευταίες εβδομάδες συνοδεύονται από νέο κύκλο ανατιμήσεων σε πρώτες ύλες, μεταφορικά και ενέργεια.

Στον κλάδο τροφίμων, προμηθευτές επανέρχονται με αυξήσεις που κυμαίνονται μεταξύ 3% και 8%, ενώ στην εστίαση η συνολική επιβάρυνση στο λειτουργικό κόστος υπερβαίνει ήδη το 10% σε σχέση με το τέλος του 2025. Το πρόβλημα είναι ότι όλα ανεβαίνουν ταυτόχρονα, αναφέρουν στελέχη της αγοράς περιγράφοντας μια κατάσταση όπου η εικόνα του κόστους αλλάζει ξανά μέσα σε λίγους μήνες.

Στο επίπεδο της ζήτησης, τα στοιχεία δεν δείχνουν ακόμη απότομη επιβράδυνση, ωστόσο η εικόνα στο πεδίο έχει ήδη διαφοροποιηθεί. Η ιδιωτική κατανάλωση, που αντιστοιχεί σε περίπου 70% του ΑΕΠ, συνεχίζει να στηρίζεται από την απασχόληση και τον τουρισμό, αλλά η συμπεριφορά των καταναλωτών έχει γίνει σαφώς πιο αμυντική. Αλυσίδες σούπερ μάρκετ καταγράφουν αύξηση στη συμμετοχή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, καθώς και μετατόπιση προς φθηνότερες επιλογές, ενώ σε κατηγορίες όπως ένδυση και ηλεκτρικά είδη παρατηρείται μεγαλύτερη μεταβλητότητα στη ζήτηση.

Αυτή η μεταβολή θα έχει άμεσες επιπτώσεις στις επιχειρήσεις. Ο κύκλος εργασιών μπορεί να διατηρείται, αλλά η σύνθεσή του αλλάζει, με προϊόντα χαμηλότερου περιθωρίου κέρδους να αυξάνουν το μερίδιό τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι η πίεση δεν αποτυπώνεται στον όγκο πωλήσεων, αλλά μεταφέρεται στα περιθώρια κέρδους.

Μικρομεσαίες επιχειρήσεις: Το ρίσκο της τιμολόγησης

Η πιο δύσκολη εξίσωση για τις επιχειρήσεις αφορά την τιμολόγηση. Η μετακύλιση του κόστους προς τον καταναλωτή δεν είναι πλέον δεδομένη, καθώς η αγοραστική δύναμη έχει ήδη περιοριστεί από τα προηγούμενα χρόνια με αυξημένο πληθωρισμό.  Επιχειρηματίες περιγράφουν ένα περιβάλλον όπου ακόμη και μικρές αυξήσεις τιμών μπορούν να επηρεάσουν τη ζήτηση. Από την άλλη πλευρά, η απορρόφηση του κόστους οδηγεί σε άμεση μείωση της κερδοφορίας.

Στην πράξη, αυτό οδηγεί σε σταδιακές και κυρίως περιορισμένες αυξήσεις, συχνά συνδυασμένες με αλλαγές σε προϊόντα και υπηρεσίες. Οι επιχειρήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση της πελατείας και τη βιωσιμότητα τους.

Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται πλέον στη ρευστότητα, με τραπεζικά στελέχη να επισημαίνουν ότι η αύξηση του κόστους δημιουργεί μεγαλύτερες ανάγκες σε κεφάλαιο κίνησης, καθώς οι επιχειρήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν ακριβότερες προμήθειες και λειτουργικά έξοδα.

Ηδη στις επιχειρήσεις το πρώτο πρόβλημα που φοβούνται ότι θα αντιμετωπίσουν είναι η ρευστότητα καθώς μια πιθανή κρίση θα τους οδηγήσει να χρειάζονται περισσότερα διαθέσιμα για να διατηρήσουν τη λειτουργία τους, ενώ οι εισπράξεις δεν θα αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό. Σε αυτό το περιβάλλον, θα αρχίζουν να εμφανίζονται καθυστερήσεις πληρωμών και μεγαλύτερη προσοχή στη διαχείριση υποχρεώσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια.

Το πιο σαφές σήμα της αλλαγής είναι η επιβράδυνση των επενδυτικών καθυστερώντας την υλοποίηση σχεδίων επέκτασης που είχαν προγραμματιστεί για το 2026, ενώ ταυτόχρονα μετατίθενται χρονικά νέες επενδύσεις. Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι η αβεβαιότητα γύρω από το κόστος και τη ζήτηση οδηγεί τις επιχειρήσεις σε πιο συντηρητική στάση., βάζοντας σε προτεραιότητα τη διατήρηση της ρευστότητας.

Το κόστος χρήματος

Η πίεση εντείνεται από το υψηλό κόστος χρηματοδότησης με τα επιτόκια να παραμένουν αυξημένα, ενώ τα τραπεζικά κριτήρια για νέες χρηματοδοτήσεις είναι αυστηρότερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις με περιορισμένη κεφαλαιακή βάση αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην πρόσβαση σε νέα δάνεια, ενώ η εξυπηρέτηση υφιστάμενων υποχρεώσεων γίνεται ακριβότερη. Το αποτέλεσμα είναι ένας συνδυασμός αυξημένου κόστους και περιορισμένης ρευστότητας.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι ακόμη αυτή μιας πλήρους επιβράδυνσης της οικονομίας, αλλά αλλά ήδη οι επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια για να αμυνθούν σε περίπτωση εξάπλωσης της κρίσης.

Πηγή: OT