Πώς ο φόβος της AI επηρεάζει τις επαγγελματικές φιλοδοξίες πριν «κλέψει» τις δουλειές

Εν μέσω της αυξανόμενης ανησυχίας για την επίδραση της AI στην αγορά εργασίας, η ανασφάλεια που καλλιεργείται δεν οδηγεί μόνο σε «job hugging» – το φαινόμενο παραμονής σε μια θέση για λόγους ασφάλειας – αλλά και σε ριζική αναθεώρηση επαγγελματικών επιλογών.

Ακόμα και εργαζόμενοι με πολυετή πείρα σε τομείς που θεωρούνται ευάλωτοι στην AI επανεκτιμούν τα δεδομένα

Φοιτητές εγκαταλείπουν σπουδές στην πληροφορική, έμπειροι εργαζόμενοι αλλάζουν κλάδο, ενώ άλλοι αποφεύγουν ρόλους με έντονη χρήση AI. Με απλά λόγια, ο φόβος της αυτοματοποίησης επηρεάζει ήδη τις επαγγελματικές φιλοδοξίες, πριν καν φανεί πλήρως το τεχνολογικό της αποτύπωμα.

Αν και δεν είναι ξεκάθαρο πότε – ή αν – η AI θα αντικαταστήσει πλήρως επαγγέλματα γραφείου, πέρα από τις δραματικές προειδοποιήσεις και προβλέψεις στελεχών της τεχνολογίας και αναλυτών, ο ψυχολογικός αντίκτυπος είναι έντονος. Από εργαλείο αύξησης της παραγωγικότητας που υποσχόταν να «απογειώσει» τη δημιουργικότητα, η AI αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως απειλή για σταθερές εργασιακές προοπτικές.

Το άγχος για πιθανό ριζικό ανασχηματισμό της αγοράς εργασίας εις βάρος του ανθρώπινου δυναμικού ωθεί πολλούς να επαναξιολογήσουν την εκπαίδευση και την επαγγελματική τους πορεία.

Ο Μάθιου Ραμίρεζ, γράφει ο Guardian, ξεκίνησε το 2025 στο Western Governors University ως φοιτητής πληροφορικής, με προοπτικές μιας καλοπληρωμένης καριέρας. Ωστόσο, καθώς πλήθαιναν τα δημοσιεύματα για μαζικές απολύσεις στον τεχνολογικό κλάδο και για τη δυνατότητα της AI να αντικαταστήσει entry-level προγραμματιστές, άρχισε να το ξανασκέφτεται.

Όταν έδωσε συνέντευξη για θέση τεχνικού σε κέντρο δεδομένων τον Ιούνιο και δεν έλαβε ποτέ απάντηση, οι αμφιβολίες του εντάθηκαν. Λίγους μήνες αργότερα, ο Ραμίρεζ εγκατέλειψε την πληροφορική και υπέβαλε αίτηση σε σχολή νοσηλευτικής. Προερχόμενος από οικογένεια νοσηλευτών, θεώρησε τον κλάδο πιο σταθερό και δυσκολότερο να αυτοματοποιηθεί πλήρως.

«Ακόμα κι αν η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει φτάσει στο σημείο να αντικαταστήσει όλες τις entry-level θέσεις, μέχρι να αποφοιτήσω πιθανότατα θα το έχει κάνει», λέει ο ίδιος. Και δεν είναι ο μόνος. Για τον ίδιο λόγο, πολλοί φοιτητές επανεξετάζουν το αντικείμενο σπουδών τους, ενώ εργαζόμενοι με πολυετή πείρα σε τομείς που θεωρούνται ευάλωτοι στην AI επανεκτιμούν τα δεδομένα.

AI: «Κόκκινη σημαία» στις αγγελίες

Η AI φαίνεται να έχει επηρεάσει και την αναζήτηση εργασίας, καθώς για πολλούς κάθε αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί «κόκκινη σημαία» στις αγγελίες, με αποτέλεσμα να τις προσπερνούν.

Μετά την απόλυσή του, ο 30χρονος Ρόμαν Κάλαχαν έψαχνε επί εννέα μήνες να βρει άλλη δουλειά. Δύο χρόνια πριν του ανακοινώσουν ότι δεν θα τον χρειαστούν άλλο, η εταιρεία είχε αρχίσει να εφαρμόζει ευρέως την AI για την απλοποίηση των ροών εργασίας. Αν και ο εργοδότης του δεν επικαλέστηκε ρητά την AI ως λόγο, ο Κάλαχαν ένιωσε ότι επιβεβαιώθηκαν οι υποψίες του.

Πολλοί νέοι δηλώνουν ότι εξετάζουν σοβαρά να εξασκήσουν χειρονακτικά επαγγέλματα ή εξειδικευμένες τέχνες

Εργάτης σε βιομηχανική μονάδα κόβει μέταλλο με τον τροχό

Αυτό επηρέασε βαθιά τον τρόπο που έβλεπε πλέον την αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα να προσπερνάει οποιαδήποτε περιγραφή ρόλου που περιλάμβανε όρους όπως «ενσωμάτωση AI», «AI-first» ή «ανάπτυξη AI». Δεν ήθελε να ρισκάρει να απολυθεί ξανά, επειδή ένας μελλοντικός εργοδότης θα αποφάσιζε περικοπές λόγω τεχνητής νοημοσύνης.

Έκανε περιστασιακές δουλειές για να τα βγάλει πέρα και τελικά βρήκε δουλειά στην καταχώριση δεδομένων. «Η αποφυγή θέσεων που σχετίζονται με την AI μού έδωσε την αίσθηση ότι περιόριζε τον αριθμό των εταιρειών στις οποίες μπορούσα να εργαστώ», εξηγεί ο ίδιος, «αλλά άξιζε το να μείνω πιστός στις πεποιθήσεις μου».

Το φαινόμενο της αποφυγής τέτοιων αγγελιών γίνεται ολοένα και συχνότερο, σύμφωνα με τους recruiters. Όπως σημειώνει ο Μάρσαλ Σκάμπετ, διευθύνων σύμβουλος της Precision Sales Recruiting, περίπου το ένα τέταρτο των υποψηφίων πωλητών με τους οποίους μίλησε τους τελευταίους έξι μήνες προσπαθούσαν να απομακρυνθούν από θέσεις λογισμικού (SaaS).

Άγχος και ανασφάλεια

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εκτοπίσει 92 εκατομμύρια θέσεις εργασίας παγκοσμίως έως το 2030, συμπεριλαμβανομένων πολλών θέσεων γραφείου, εκτιμά το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Αν και η AI αποτελεί μόνο έναν από τους πολλούς παράγοντες που οδηγούν σε απολύσεις, η ADP – η μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης μισθοδοσίας στις ΗΠΑ – διαπίστωσε ότι τον Δεκέμβριο του 2025 χάθηκαν συνολικά 41.000 θέσεις εργασίας σε υπηρεσίες πληροφόρησης, μέσα ενημέρωσης, τηλεπικοινωνίες και πληροφορική, ενώ την ίδια στιγμή αυξήθηκε η απασχόληση στην υγεία, την εκπαίδευση και τη φιλοξενία.

Πολλές από αυτές τις θέσεις γραφείου περιλαμβάνουν συγγραφή, ανάλυση δεδομένων και προγραμματισμό, δηλαδή καθήκοντα που τα εργαλεία GenAI μπορούν όλο και περισσότερο να εκτελούν. Αντιθέτως, η χειρωνακτική εργασία και οι θέσεις που απαιτούν άμεση ανθρώπινη επαφή παραμένουν λιγότερο εκτεθειμένες στην τεχνητή νοημοσύνη.

Σύμφωνα με τη δρ Τζάσμιν Εσκαλέρα, ειδικό επαγγελματικής ανάπτυξης στην πλατφόρμα Zety, οι θέσεις εργασίας που δίνουν έμφαση στις διαπροσωπικές και πρακτικές δεξιότητες γίνονται ολοένα και πιο ελκυστικές για τους νέους που ανησυχούν για την αυτοματοποίηση.

Η ίδια αναφέρθηκε σε έρευνα που έδειξε ότι το 43% των εργαζομένων της γενιάς Z που αγχώνονται για την AI στρέφονται σε καριέρες που βασίζονται σε ανθρώπινες δεξιότητες, όπως η δημιουργικότητα. Επίσης, το 53% των νέων ερωτηθέντων δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά να εξασκήσει χειρονακτικά επαγγέλματα ή εξειδικευμένες τέχνες.

Ωστόσο, αυτή η στροφή μπορεί να συνοδεύεται από θυσίες. Πολλές από τις θέσεις γραφείου που οι εργαζόμενοι φοβούνται ότι θα αυτοματοποιηθούν είναι ιδιαιτέρως καλοπληρωμένες στις ΗΠΑ, με τους μισθούς των προγραμματιστών να φτάνουν περίπου τα 133.000 δολάρια τον χρόνο. Πολλά τεχνικά επαγγέλματα, όπως ηλεκτρολόγοι και υδραυλικοί, αποφέρουν τα μισά, ενώ συχνά απαιτούν φυσική παρουσία και σωματική κόπωση και λιγότερο προβλέψιμα ωράρια.

Όταν η πείρα δεν μοιάζει πια αρκετή

Αντίστοιχες αναθεωρήσεις δεν περιορίζονται στους νεώτερους, καθώς και εργαζόμενοι με πολυετή εμπειρία έρχονται αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο οι δεξιότητες που καλλιέργησαν επί χρόνια να χάνουν την αξία τους

Ο 45χρονος καλλιτέχνης κινουμένων σχεδίων Λίαμ Ρόμπινσον λέει ότι αποφεύγει ενεργά θέσεις εργασίας στη βιομηχανία των mobile games, στην οποία εργαζόταν για περισσότερα από δέκα χρόνια. Στον τελευταίο του ρόλο ως καλλιτεχνικός διευθυντής, ο εργοδότης του ενθάρρυνε το προσωπικό να χρησιμοποιεί GenAI για να επιταχύνει την παραγωγή. Ο ίδιος πιστεύει ότι η AI υποβαθμίζει την ποιότητα των animation, ισοπεδώνει τη δημιουργικότητα, διαβρώνει τη δεξιοτεχνία και επιβαρύνει το περιβάλλον.

Ο Ρόμπινσον επικεντρώνεται πλέον στη δημιουργία webtoon κόμικς, ενώ αν στριμωχτεί οικονομικά είναι έτοιμος να βρει δουλειά ως οδηγός Uber ή ακόμα και στην αποκομιδή απορριμμάτων. «Όσο είμαι χρήσιμος και βγάζω λίγα χρήματα, μου αρκεί», λέει ο ίδιος.

Είναι πολλοί όσοι επαναπροσδιορίζουν τι σημαίνει σταθερότητα, σύμφωνα με την Αριάνι Μερσέντες, ιδρύτρια της εταιρείας στρατηγικής καριέρας Revamped. «Ο στόχος δεν είναι να αποφύγεις την AI, αλλά να βρίσκεσαι σε ρόλους όπου η AI αλλάζει τα εργαλεία της δουλειάς χωρίς να υπονομεύει την εξουσία ή τη λήψη αποφάσεων», τονίζει. Γι’ αυτό και κάποιοι αποφασίζουν να στραφούν ακόμα περισσότερο προς την AI, τροποποιώντας με κάποιον τρόπο το αντικείμενό τους. Για παράδειγμα, προσφέρουν υπηρεσίες αυτοματοποίησης σε επιχειρήσεις προκειμένου αυτές να βελτιώσουν τη ροή παραγωγής τους.

Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, είτε η άνοδος της AI ωθεί τους εργαζόμενους να απομακρυνθούν από ολόκληρους κλάδους είτε από συγκεκριμένους ρόλους, ο τρόπος με τον οποίο πολλοί υπολογίζουν το επαγγελματικό τους μέλλον έχει διαταραχθεί και μάλιστα απότομα.