Data Centers και Data Lakes: η στρατηγική ανάγκη της νέας εποχής και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των οργανισμών που αξιοποιούν τα δεδομένα

Η ψηφιακή μετάβαση της οικονομίας δεν είναι πλέον θεωρητική έννοια. Είναι πραγματικότητα. Οι επιχειρήσεις, ο δημόσιος τομέας και οι πολίτες παράγουν καθημερινά τεράστιους όγκους δεδομένων, οι οποίοι αυξάνονται με εκθετικό ρυθμό. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, τα δεδομένα δεν αποτελούν απλώς πληροφορία. Αποτελούν κεφάλαιο.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η δημιουργία σύγχρονων data centers και η ανάπτυξη δομών data lakes δεν είναι τεχνολογική πολυτέλεια. Είναι στρατηγική ανάγκη για την οικονομία, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της χώρας.

Η χώρα τα τελευταία χρόνια έκανε σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Όμως, η επόμενη φάση απαιτεί πολύ πιο ισχυρές υποδομές.

Η ανάπτυξη data centers στην Ελλάδα είναι κρίσιμη για τρεις βασικούς λόγους:

1. Ψηφιακή κυριαρχία και ασφάλεια δεδομένων

Όσο περισσότερα δεδομένα φιλοξενούνται εκτός Ελλάδας, τόσο αυξάνεται η εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους και η ανάγκη συμμόρφωσης με διαφορετικά κανονιστικά πλαίσια. Η ύπαρξη data centers εντός χώρας ενισχύει την ασφάλεια, τον έλεγχο και την επιχειρησιακή αυτονομία.

2. Ταχύτητα και ποιότητα υπηρεσιών (latency)

Η εγγύτητα των δεδομένων στις επιχειρήσεις και στους οργανισμούς μειώνει τον χρόνο απόκρισης, ενισχύει την αποδοτικότητα εφαρμογών και δημιουργεί καλύτερη εμπειρία χρήστη. Σε εφαρμογές AI, fintech, logistics και κρίσιμες υποδομές, το latency είναι καθοριστικός παράγοντας.

3. Επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας υψηλής αξίας

Τα data centers δημιουργούν ένα νέο αναπτυξιακό οικοσύστημα, το οποίο περιλαμβάνει κατασκευές, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, cloud υπηρεσίες, cybersecurity και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.

Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο υποδομών δεδομένων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αρκεί να επενδύσει συστηματικά και να επιταχύνει τις διαδικασίες.

Στην παραδοσιακή οικονομία, η παραγωγή βασίστηκε σε εργοστάσια, αποθήκες και βιομηχανικές υποδομές. Στη νέα ψηφιακή οικονομία, η παραγωγή βασίζεται σε δεδομένα, υπολογιστική ισχύ και cloud αρχιτεκτονική.

Τα data centers είναι τα εργοστάσια του 21ου αιώνα. Εκεί φιλοξενούνται πληροφοριακά συστήματα, ψηφιακές υπηρεσίες, κρίσιμες εφαρμογές του Δημοσίου, τραπεζικά και ασφαλιστικά συστήματα, πλατφόρμες εμπορίου και logistics καθώς και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Η ανάπτυξή τους δεν αποτελεί μόνο τεχνολογική υποδομή. Αποτελεί εθνική αναπτυξιακή προτεραιότητα.

Εάν τα data centers αποτελούν την “υποδομή”, τότε τα data lakes αποτελούν την “αξία”.

Ένα data lake είναι ένα ενοποιημένο περιβάλλον αποθήκευσης και διαχείρισης δεδομένων, όπου ένας οργανισμός συγκεντρώνει σε μία ενιαία δεξαμενή δεδομένα από ERP και οικονομικά συστήματα, CRM και δεδομένα πελατών, παραγωγικές διαδικασίες, ιστορικά αρχεία, IoT συσκευές και αισθητήρες, e-commerce πλατφόρμες, τηλεφωνικά κέντρα και εξυπηρέτηση, δεδομένα αγοράς και τρίτων συνεργατών.

Η ύπαρξη data lake δεν είναι απλώς μια τεχνική λύση αποθήκευσης. Είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει στον οργανισμό να μετατρέψει τα δεδομένα σε επιχειρησιακή ευφυΐα.

Στη σύγχρονη αγορά, οι οργανισμοί που έχουν επενδύσει σε data lakes αποκτούν καθοριστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, γιατί μπορούν να παίρνουν αποφάσεις με βάση δεδομένα και όχι υποθέσεις, να εντοπίζουν ευκαιρίες αγοράς γρηγορότερα από τον ανταγωνισμό, να μειώνουν κόστος και να βελτιώνουν διαδικασίες, να προβλέπουν ζήτηση, κινδύνους και τάσεις, να δημιουργούν προσωποποιημένες υπηρεσίες προς τους πελάτες, να ενισχύουν τη συμμόρφωση και τη διαφάνεια, καθώς επίσης να εφαρμόζουν τεχνητή νοημοσύνη με πραγματική αποτελεσματικότητα.

Η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί δεδομένα. Και τα δεδομένα απαιτούν δομή. Ένας οργανισμός χωρίς data lake δεν μπορεί να αξιοποιήσει ουσιαστικά την AI, ακόμη και αν διαθέτει τα πιο εξελιγμένα εργαλεία.

Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης μετατρέπει το data lake σε βασικό πυλώνα ανταγωνιστικότητας. Όσο περισσότερες επιχειρήσεις υιοθετούν AI λύσεις, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά το ποιος έχει οργανωμένα δεδομένα και ποιος όχι.

Η AI δεν λειτουργεί σωστά σε κατακερματισμένα πληροφοριακά συστήματα. Δεν λειτουργεί σε δεδομένα που είναι “κλειδωμένα” σε διαφορετικά τμήματα. Δεν λειτουργεί χωρίς data governance.

Για τον λόγο αυτό, οι οργανισμοί που επενδύουν σήμερα σε data lakes, στην ουσία επενδύουν στο δικό τους επιχειρησιακό μέλλον.

Η ανάπτυξη data centers και data lakes πρέπει να συνοδεύεται από δύο βασικές προϋποθέσεις:

• κυβερνοασφάλεια, γιατί τα δεδομένα αποτελούν τον μεγαλύτερο στόχο κυβερνοεπιθέσεων
• ενεργειακή στρατηγική, γιατί τα data centers είναι ενεργοβόρες υποδομές και απαιτούν σταθερή και πράσινη ενεργειακή τροφοδοσία

Ειδικά στην Ελλάδα, η σύνδεση της ανάπτυξης data centers με επενδύσεις σε ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο βιώσιμης ψηφιακής ανάπτυξης.

Η γεωγραφική θέση της χώρας, η βελτίωση του επενδυτικού κλίματος και η δυναμική των τηλεπικοινωνιών δημιουργούν προϋποθέσεις, ώστε η Ελλάδα να εξελιχθεί σε περιφερειακό hub δεδομένων.

Αυτό όμως απαιτεί επιτάχυνση αδειοδοτήσεων, σταθερό επενδυτικό περιβάλλον, στρατηγικό σχεδιασμό σε επίπεδο υποδομών, κίνητρα για μεγάλες ψηφιακές επενδύσεις και  ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού με εξειδίκευση σε cloud, data engineering και cybersecurity.

Ως διευθύνων σύμβουλος του BRIGHT GROUP, θεωρώ ότι η νέα οικονομία βασίζεται στα δεδομένα. Και η αξία των δεδομένων δεν βρίσκεται στην αποθήκευσή τους, αλλά στην αξιοποίησή τους.

Τα data centers αποτελούν τη θεμελιώδη υποδομή της ψηφιακής ανάπτυξης, ενώ τα data lakes αποτελούν τον μηχανισμό που μετατρέπει τα δεδομένα σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, οι οργανισμοί που θα επενδύσουν σε αυτές τις υποδομές δεν θα είναι απλώς πιο σύγχρονοι. Θα είναι πιο ισχυροί, πιο αποδοτικοί και πιο ανθεκτικοί.

Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια μοναδική ευκαιρία: να μετατραπεί σε κόμβο δεδομένων και τεχνολογίας, δημιουργώντας ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο υψηλής προστιθέμενης αξίας. Και αυτή η ευκαιρία πρέπει να αξιοποιηθεί τώρα.