Αφρικανική σκόνη: «Πορτοκαλί εισβολέας» σκοτείνιασε τη χώρα – Πόσο σημαντικό ήταν το επεισόδιο μεταφοράς σκόνης

Υψηλές συγκεντρώσεις από την αφρικανική σκόνη καταγράφηκαν σε μεγάλο μέρος της χώρας. Η ατμόσφαιρα στην Αθήνα, αλλά και σε πολλές ακόμη περιοχές, υπήρξε αποπνικτική από νωρίς το πρωί της Κυριακής (15/2).

Συνιστάται στους πολίτες: Να περιορίσουν τις άσκοπες μετακινήσεις και την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους. Να διατηρούν κλειστά παράθυρα και πόρτες. Να ακολουθούν τις οδηγίες των αρμόδιων υγειονομικών αρχών.

Σύμφωνα με τις μετρήσεις του σταθμού καταγραφής σωματιδίων που λειτουργεί η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Ρέθυμνο, οι μέγιστες συγκεντρώσεις έφτασαν στα 520 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, τιμή που αξιολογείται ως ιδιαιτέρως υψηλή.

Η Ακρόπολη και ο λόφος του Λυκαβηττού «χάθηκαν» από τον ορίζοντα

Οι τρέχουσες μετεωρολογικές ευνόησαν τη σημαντική μεταφορά σωματιδίων από τη Σαχάρα προς την ανατολική Ελλάδα και κυρίως στα νότια και κεντρικά τμήματα (Πελοπόννησο, Κρήτη, ανατολική Στερεά, Κυκλάδες και Εύβοια).

Ένα παχύ στρώμα σκόνης κάλυψε σχεδόν όλη τη χώρα περιορίζοντας δραματικά την ορατότητα. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός πως η Ακρόπολη και ο λόφος του Λυκαβηττού είχαν σχεδόν «χαθεί» από τον ορίζοντα.

O διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών στο in

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επικεφαλής μονάδας ΜΕΤΕΟ, μίλησε στο in και τη Δήμητρα Τριανταφύλλου για την ένταση και την έκταση του φαινομένου.

«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό επεισόδιο έλευσης αφρικανικής σκόνης. Οι μεγαλύτερες τιμές σημειώθηκαν στην Κρήτη. Είχε μεγάλη έκταση και έφτασε αρκετά βόρεια στη χώρα- στην Τύμφη και στην Ήπειρο. Είδαμε τη σκόνη να επικάθεται σε χιονισμένες επιφάνειες και αλλού να συνδυάζεται με βροχοπτώσεις», ανέφερε αρχικά.

Τα επεισόδια αφρικανικής σκόνης «δεν είναι πολύ συνηθισμένα κατά τους χειμερινούς μήνες, όμως φέτος έχουμε δει αρκετά τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο. Αυτό συμβαίνει λόγω της εμμονής των νοτίων ανέμων» σημείωσε ο Κ. Λαγουβάρδος με το φαινόμενο να υποχωρεί σταδιακά από την Αθήνα το βράδυ της Κυριακής.

Αφρικανική σκόνη στα Χανιά Κρήτης, Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026

Πόσα επεισόδια μεταφοράς σκόνης  έχουν σημειωθεί ήδη μέσα στο 2026;

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, και σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις του σταθμού καταγραφής σωματιδίων που λειτουργεί η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Ρέθυμνο, έχουν σημειωθεί τουλάχιστον 7 επεισόδια, εκ των οποίων δύο αξιολογούνται ως πολύ σημαντικά:

• 07/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
• 21-22/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 318 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
• 26/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 271 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
• 29/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 105 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
• 31/01-01/02/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 434 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
• 05-07/02/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 157 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
• 15/02/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 520 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα

Ποσό συχνά βλέπουμε επεισόδια σκόνης μέσα στον χειμώνα;

Παρόλο που στη περιοχή μας τα περισσότερα επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης σημειώνονται την άνοιξη, επεισόδια εμφανίζονται και τους χειμερινούς μήνες, αλλά με πολύ μικρότερη συχνότητα.

Οι εικόνες από το λεκανοπέδιο είναι χαρακτηριστικές: ένα παχύ στρώμα σκόνης καλύπτει την πρωτεύουσα, περιορίζοντας δραματικά την ορατότητα

Σημαντικά επεισόδια σκόνης μέσα στο πρώτο δίμηνο του έτους είχαν σημειωθεί  τον Ιανουάριο του 2014, 2019 και 2021 καθώς τον Φεβρουάριο του 2015.

«Τα επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης αποτελούν φυσικό φαινόμενο που παρατηρείται εδώ και χιλιάδες χρόνια, ωστόσο τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφεται σημαντική αύξηση της συχνότητας και της έντασής τους, με αξιοσημείωτες επιπτώσεις στη Μεσόγειο, τη Νότια Ευρώπη και ιδίως την Ελλάδα. Η κατανόηση των αιτίων αυτής της αυξητικής τάσης είναι κρίσιμη, καθώς οι επιπτώσεις της σκόνης επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία, την αεροπορία, τη γεωργία, την ατμοσφαιρική ρύπανση και την κλιματική ισορροπία», αναφέρει ο Θοδωρής Κολυδάς.

Η κύρια πηγή σκόνης είναι η Σαχάρα, η μεγαλύτερη άνυδρη έρημος στον κόσμο. Η μεταφορά αιωρούμενων σωματιδιών προς την κεντρική Μεσόγειο χαρακτηρίζεται από επεισόδια που διαρκούν από 2 έως 4 ημέρες.