Ο Μακρόν κηρύττει την Ευρώπη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης – Τα τέσσερα προβλήματα που πρέπει να λύσει

Λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανταγωνιστικότητα, ο Εμανουέλ Μακρόν προειδοποιεί τους ηγέτες ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με «γεωπολιτική και γεωοικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Και επισημαίνει ότι αν η ΕΕ δεν κινηθεί γρήγορα μέσα σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, «θα σαρωθεί».

Σε συνέντευξη που έδωσε στον Economist και έξι ακόμη ΜΜΕ τη Δευτέρα, ο Εμανουέλ Μακρόν επισήμανε ότι η ΕΕ πρέπει να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις που δημιουργούν η τεχνολογική πρόοδος στις ΗΠΑ και οι φθηνές εισαγωγές από την Κίνα.

Προτείνει μια πολιτική «ευρωπαϊκής προτίμησης» για την προστασία των «κρίσιμων βιομηχανιών»

Η σύνοδος της ΕΕ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου. Λίγο πριν από την κύρια σύνοδο, θα υπάρξει μια προσυνάντηση, λιγότερων χωρών. Σε αυτήν θα μετάσχουν η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Βέλγιο και κάποιες ακόμη. Διότι πολλοί συμφωνούν με την γενική ιδέα του Εμανουέλ Μακρόν, αλλά διαφωνούν στα μέσα για την επίτευξη των στόχων.

Τέσσερα σημεία

Η έκκληση του Εμανουέλ Μακρόν προς την Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα, επικεντρώνεται σε τέσσερα σημεία. Αυτά τα οποία θα επιτρέψουν να δημιουργηθεί ανάπτυξη και να μειωθούν οι εξαρτήσεις εκτός ΕΕ.

Το πρώτο είναι η μεγαλύτερη προσπάθεια για την απλοποίηση των μυριάδων κανονισμών που ρυθμίζουν τα πάντα στην ΕΕ.

Το δεύτερο, η διαφοροποίηση των προμηθευτών της ΕΕ. Έτσι, λέει ο Εμανουέλ Μακρόν, θα περιορίσει την εξάρτηση από στενές ομάδες μη ευρωπαϊκών προμηθευτών. Στην προσπάθεια αυτή εντάσσει την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, μεταξύ άλλων, και τη μείωση της εξάρτησης από κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία από το εξωτερικό. Παράδειγμα: το αμερικανικό φυσικό αέριο και το cloud computing.

Ο Εμανουέλ Μακρόν σε εργοστάσιο χάλυβα στη Δουνκέκρη / REUTERS/Benoit Tessier/Pool

Το τρίτο, σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο, είναι μια πολιτική «ευρωπαϊκής προτίμησης» για την προστασία των «κρίσιμων βιομηχανιών». Σε αυτές εντάσσει τον χάλυβα, τα χημικά και φυσικά την άμυνα. Ο Εμανουέλ Μακρόν, σε μια περίοδο που το διεθνές εμπόριο ορίζεται από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ, μιλά στην ουσία για κρατικές επιδοτήσεις, αλλά και πολιτικές με επίκεντρο το «αγοράστε ευρωπαϊκά». Κυρίως για τις δημόσιες συμβάσεις.

«Όλοι πρέπει να καταλάβουν», λέει ο Εμανουέλ Μακρόν για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, «ότι η κρίση που βιώνουμε είναι μια βαθιά γεωπολιτική ρήξη»

Το τέταρτο, είναι η ανάγκη η ΕΕ να δώσει ώθηση στις επενδύσεις στην καινοτομία, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτική. Ως οδηγό ορίζει την Έκθεση Ντράγκι, που έγινε δεκτή μετά πολλών επαίνων από όλους, αλλά ακόμη να υιοθετηθεί στην πράξη.

Ο Εμανουέλ Μακρόν μιλά επίσης για ευρωομόλογα. Τα οποία θα εκδοθούν στο μέλλον και τα χρήματα θα επενδυθούν σε κρίσιμους τομείς για την ανάπτυξη. Δηλαδή την πράσινη τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά και για την άμυνα και την ασφάλεια.

«Η στιγμή της Γροιλανδίας»

Ο Εμανουέλ Μακρόν στη συνέντευξή του μιλάει για την αίσθηση του επείγοντος που επικρατεί πλέον στην Ευρώπη. Μετά τα πρόσφατα γεγονότα και τις βλέψεις του Ντόναλντ Τραμπ με επίκεντρο την Αρκτική, λέει ότι η Ευρώπη βρίσκεται στη «στιγμή της Γροιλανδίας».

Επισημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι έχουν αρχίσει να κατανοούν τη σοβαρότητα όσων διακυβεύονται. Και προειδοποιεί ότι οι Ευρωπαίοι δεν πρέπει να εφησυχάσουν. «Όλοι πρέπει να καταλάβουν», λέει ο Εμανουέλ Μακρόν, «ότι η κρίση που βιώνουμε είναι μια βαθιά γεωπολιτική ρήξη».

Πού βρίσκονται τα εμπόδια

Αυτό που επισημαίνει ο Economist είναι ότι σε ορισμένα σημεία η ΕΕ ταξιδεύει ήδη προς τη γαλλική κατεύθυνση. Σε άλλα όμως όχι.

Το πρόγραμμα SAFE, για τις κοινές αμυντικές προμήθειες στην ΕΕ, ορίζει ότι τουλάχιστον το 65% των εξαρτημάτων πολλών συστημάτων που πληρώνει πρέπει να προέρχεται από χώρες που είναι μέλη της ΕΕ ή έχουν συμφωνίες σύνδεσης με αυτήν. Αυτό ήταν αποτέλεσμα γαλλικών πιέσεων.

Ωστόσο ο Εμανουέλ Μακρόν θα δυσκολευτεί να πείσει στα θέματα προτιμησιακής πολιτικής. Για παράδειγμα ο Κανονισμός για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή στην ΕΕ, που διαπραγματεύεται ο επίτροπος Βιομηχανίας, Στεφάν Σεζουρνέ, στόχο έχει να ενισχύσει τη βιομηχανία. Αλλά η Γερμανία και η Ιταλία ανησυχούν ότι αυτό θα μπορούσε να ισοδυναμεί με προστατευτισμό. Οι χώρες της Βαλτικής, οι σκανδιναβικές και η Ολλανδία προειδοποιούν ότι τέτοιοι κανόνες κινδυνεύουν να «εξαφανίσουν τις προσπάθειές μας για απλούστευση». Ή ότι θα «εκδιώξουν τις επενδύσεις από την ΕΕ».

REUTERS/Benoit Tessier/Pool

Ο Γάλλος πρόεδρος διαφωνεί. «Δεν νομίζω καθόλου ότι αυτό είναι προστατευτισμός», υποστηρίζει ο Εμανουέλ Μακρόν. Λέει ότι απλώς θέλει να γλιτώσει τις ευρωπαϊκές εταιρείες «μη επιβάλλοντάς τους κανόνες που δεν επιβάλλουμε στους εισαγωγείς».

Ευρωπαϊκή αεράμυνα

Ο Εμανουέλ Μακρόν επιμένει να στηρίζει ακόμη και το Future Combat Air System, ένα κοινό έργο αεράμυνας μεταξύ Γαλλίας, Γερμανίας και Ισπανίας. Το σχέδιο, παρά το γεγονός ότι συναντά πολλά προβλήματα στην εφαρμογή του, προορίζεται να περιλαμβάνει ένα μαχητικό αεροσκάφος έκτης γενιάς, αυτόνομα drones και ένα «cloud μάχης» επικοινωνιών. Μετά από χρόνια έντονης έντασης μεταξύ των εμπλεκομένων εταιρειών, πολλοί αναλυτές το έχουν εγκαταλείψει οριστικά.

«Πιστεύουμε ότι είναι ένα καλό έργο και δεν έχω ακούσει κανένα γερμανικό σχόλιο που να υποδηλώνει ότι δεν είναι καλό έργο», επιμένει ο κ. Μακρόν. Και επισημαίνει ότι θέλει να προσελκύσει επιπλέον Ευρωπαίους εταίρους, για να δημιουργηθούν αμυντικά συστήματα ανταγωνιστικά με τα αμερικανικά.

Τα δυνατά σημεία της Ευρώπης

Στη συνέντευξή του ο Εμανουέλ Μακρόν επιμένει ότι η Ευρώπη έχει δυνατά σημεία. Και πως δεν πρέπει να τα εγκαταλείψει.

Ένα από αυτά είναι το μέγεθος της αγοράς των 450 εκατομμυρίων ανθρώπων. Αλλά και το γεγονός ότι διέπεται από το κράτος δικαίου. Για τον Εμανουέλ Μακρόν η πρόκληση είναι να μετατραπούν αυτά τα δυνατά σημεία σε μοχλούς γεωπολιτικής ισχύος, πριν άλλες δυνάμεις προχωρήσουν τόσο πολύ που να μην μπορεί πλέον να τις ανταγωνιστεί.

Αλλά ο χρόνος τρέχει…

Ο Economist εκτιμά ότι οι εκκλήσεις του Εμανουέλ Μακρόν θα αντιμετωπιστούν με σκεπτικισμό.

Οι λόγοι είναι και εσωτερικής πολιτικής στη Γαλλία. Η εγχώρια πολιτική του ισχύς έχει περιοριστεί. Δεν έχει πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και του απομένουν μόνο 15 μήνες στην εξουσία για να προωθήσει τις ιδέες του.

Επίσης, το γεγονός ότι η Γαλλία δεν υποστήριξε τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur έχει δημιουργήσει αμηχανία σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Κυρίως διότι ο Μακρόν υποστηρίζει τη διαφοροποίηση του ευρωπαϊκού εμπορίου στο όνομα της στρατηγικής αυτονομίας.

Ωστόσο, σε ένα πράγμα από όσα λέει ο Εμανουέλ Μακρόν φαίνεται ότι συμφωνούν οι περισσότεροι. Ότι η Ευρώπη είναι πολύ αργή και πολύ κατακερματισμένη και ότι διαρκώς λιγοστεύει ο χρόνος για να λύσει τα προβλήματά της. Το ίδιο, εξάλλου, ισχύει και για τον πρόεδρο της Γαλλίας.