Ενοίκια: Ράλι στις τιμές και στεγαστική ασφυξία για τους νέους – Η ελληνική αγορά στο μικροσκόπιο του Reuters

Υπό διαρκή πίεση βρίσκονται τα νοικοκυριά στην Ελλάδα καθώς συνεχίζεται το ράλι στα ενοίκια, το οποίο έχει μετατρέψει την εύρεση κατοικίας στις μεγάλες πόλεις σε καθημερινό εφιάλτη, ειδικά για τους νέους.

Aπό τα μέσα της δεκαετίας του 2010 περίπου 20.000 ακίνητα έχουν πωληθεί σε ξένους μέσω Golden Visa

Το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα αναδεικνύει το Reuters σε εκτενές ρεπορτάζ του, σύμφωνα με το οποίο τα ραγδαία αυξανόμενα ενοίκια στη χώρα μας δυσκολεύουν την πρόσβαση των νέων στη στέγη και δημιουργούν πιέσεις στην οικονομική ανάκαμψη της χώρας.

Σε αυτό το φαινόμενο έρχονται να προστεθούν οι χαμηλοί μισθοί ή οι αναντίστοιχες με την αύξηση των ενοικίων αυξήσεις – όπου αυτές υπάρχουν -, που δεν επιτρέπουν στους νέους να ζήσουν ανεξάρτητα ή τους αναγκάζουν να επιστρέψουν στο πατρικό τους σπίτι.

Αβάσταχτο το κόστος

Παρότι η ελληνική οικονομία ανακάμπτει δυναμικά μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση της περιόδου 2009–2018, αναφέρει το δημοσίευμα – πολλοί Έλληνες μένουν πίσω, καθώς τα ενοίκια αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τα εισοδήματα.

Αυτό αναγκάζει τα νοικοκυριά να περιορίζουν δαπάνες όπως η θέρμανση, η ψυχαγωγία ή το φαγητό εκτός σπιτιού και να καταφεύγουν σε μεγαλύτερο δανεισμό, γεγονός που, σύμφωνα με ειδικούς, λειτουργεί ανασταλτικά για την οικονομική ανάκαμψη.

Πέρυσι, η 28χρονη εγκληματολόγος Ειρήνη Συντηχάκη νοίκιαζε ένα διαμέρισμα που αγαπούσε στο κέντρο της Αθήνας, κοντά στους φίλους της, την εργασία της και τα καφέ της πόλης. Λίγους μήνες αργότερα, ο συγκάτοικός της αποχώρησε.

Δικηγόροι που εκπροσωπούσαν τους κινέζους ιδιοκτήτες του ακινήτου την ενημέρωσαν ότι σχεδίαζαν να αυξήσουν το ενοίκιο, το οποίο ήδη ανερχόταν στα 700 ευρώ – ποσό που αντιστοιχούσε σχεδόν στο σύνολο των μηνιαίων αποδοχών της. Η ίδια δήλωσε ότι αναγκάστηκε να αποχωρήσει για να μπορέσει να επιβιώσει, πακετάροντας τα υπάρχοντά της. Στη συνέχεια μετακόμισε στο σπίτι της αδελφής της.

Ο μάγειρας Ηλίας Δασκαλόπουλος, από την άλλη, στα 33 του χρόνια ζει με τους γονείς του, καθώς δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στο κόστος των ενοικίων. Όπως λέει ο ίδιος στο Reuters, η κατάσταση είναι «ντροπιαστική» και τον καταβάλλει ψυχολογικά, ωστόσο η ενοικίαση κατοικίας και η κάλυψη των λογαριασμών κοινής ωφέλειας έχουν εξελιχθεί σε πολυτέλεια.

Όνειρο απατηλό η αποταμίευση

Σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ), περισσότερο από το 83% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει χρήματα, με πολλές από τις σημερινές δυσκολίες να ανάγονται στα χρόνια της κρίσης, όταν η οικοδομική δραστηριότητα πάγωσε. Σύμφωνα με έκθεση της Τράπεζα Πειραιώς, στις μεγάλες ελληνικές πόλεις υπάρχει έλλειμμα περίπου 180.000 κατοικιών προς ενοικίαση ή πώληση.

Το πρόβλημα επιδεινώθηκε περαιτέρω από το πρόγραμμα χορήγησης «Golden Visa», που εφαρμόζεται από το 2014 για αλλοδαπούς αγοραστές ακινήτων. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 περίπου 20.000 ακίνητα – κυρίως στην Αθήνα – έχουν πωληθεί σε ξένους, ενώ άλλα 150.000 έχουν μετατραπεί σε βραχυχρόνιες μισθώσεις για τουρίστες.

Το πρόβλημα της μη προσιτής στέγασης δεν αναμένεται να επιλυθεί σύντομα. Παράγοντες της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι, με τους σημερινούς ρυθμούς κατασκευής, θα χρειαστούν τουλάχιστον πέντε χρόνια για να καλυφθεί το έλλειμμα.

Η κυβέρνηση επιδοτεί τα ενοίκια για ορισμένους χαμηλόμισθους, ωστόσο οι ενοικιαστές δηλώνουν ότι το μέτρο έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estate Network, σημειώνει στο βρετανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ότι η ζήτηση είναι τόσο υψηλή, ώστε εκατοντάδες ενδιαφερόμενοι εμφανίζονται για μία και μόνο κατοικία προς ενοικίαση.

Η Ελλάδα δεν είναι μοναδική περίπτωση καθπώς τα αυξανόμενα ενοίκια αποτελούν πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά ξεχωρίζει. Την περίοδο 2019–2024, καθώς η χώρα έβγαινε από τα χρόνια της λιτότητας, τα ενοίκια στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο πάνω από 50%, σύμφωνα με την E-Real Estate. Την ίδια περίοδο, τα ενοίκια διαμερισμάτων δύο υπνοδωματίων αυξήθηκαν κατά 26% στη Μαδρίτη και κατά 14% στο Παρίσι.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι ενώ οι μέσοι μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν περίπου κατά 27% στο ίδιο διάστημα, ωστόσο στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι Έλληνες δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.