Υπομονή για το στεγαστικό συστήνει η κυβέρνηση – «Δεν πάει άλλο» απαντούν τα σωματεία ενοικιαστών

Η παρουσίαση του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, δεν μας έκανε απαραίτητα σοφότερους, αλλά μας ξεκαθάρισε τι πρέπει να κάνουμε για να λυθεί το στεγαστικό: Υπομονή.

Όπως η Βουγιουκλάκη και ο Μπιθικώτσης, στο αξέχαστο τραγούδι των Σταύρου Ξαρχάκου –Αλέκου Σακελλάριου, έτσι και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Άκης Σκέρτσος σύστησε στους πολίτες υπομονή. Δεν υποσχέθηκε ότι ο ουρανός θα γίνει πιο γαλανός ή ότι θα φυτρώσει μια λεμονιά στη γειτονιά, αλλά ότι θα αυξηθεί η προσφορά ακινήτων, κάτι που όμως «δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν  ξεκαθάρισε κατά πόσο η αύξηση της προσφοράς ακινήτων θα αφορά όσους ζουν από τον μισθό τους και γονατίζουν από το κόστος στέγασης. Προς το παρόν, για να αγοράσει ένας μέσος μισθωτός, χωρίς άλλο εισόδημα, ένα διαμέρισμα 70 τμ στην Αθήνα, θα πρέπει να ζήσει με αέρα τουλάχιστον 15 χρόνια. Αυτό κι αν απαιτεί υπομονή, εκτός από  μεταφυσικές δυνάμεις γιόγκι ασκητή. Ακόμα κι έτσι, οι αποταμιεύσεις δεν θα έφταναν, αφού η σχετική έρευνα της Deloitte αναφέρεται στον μέσο μικτό και όχι στον καθαρό μισθό.

Τα νήματα στην αγορά ακινήτων κινούν οι επενδυτές

Όπως αποδεικνύεται από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, μέσω της πλατφόρμας MyProperty, τα νήματα στην ελληνική αγορά ακινήτων κινούν πρωτίστως τα επενδυτικά συμφέροντα. Μόλις το ένα στα επτά ακίνητα (17,8%) από όσα μεταβιβάστηκαν το 2025 αφορά πρώτη κατοικία. Η συντριπτική πλειονότητα των αγοραπωλησιών αφορούσε επενδύσεις, σε επαγγελματικά εξοχικά ακίνητα και σε ακίνητα εισοδήματος, που δεν τα αγοράζεις για να κατοικήσεις αλλά για να τα εξασφαλίσεις προσόδους.

Αυτό σημαίνει ότι τα επενδυτικά funds, οι εταιρείες διαχείρισης ακινήτων,  οι χρυσές βίζες και οι πάσης λογής ραντιέρηδες των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων, μια χαρά βρίσκουν ακίνητα να αγοράσουν. Το πρόβλημα δεν αφορά την έλλειψη ακινήτων, γενικά και αόριστα, αλλα την έλλειψη προσιτής και αξιοπρεπούς στέγης.

Κανένας έλεγχος στα ενοίκια

Στην παρουσίαση του Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, ξεκαθαρίστηκαν άλλα δύο ζητήματα: Πρώτον, δεν υπάρχει καμία πρόθεση για έλεγχο στις τιμές των ενοικίων, που έχουν απογειωθεί στην στρατόσφαιρα. Δεύτερον, δεν θα μπει κανένας νέος φραγμός στα Αirbnb, αφού είναι εκτός ατζέντας η απαγόρευση βραχυχρόνιων μισθώσεων από εταιρείες real estate. Oι περιορισμοί εξαντλούνται στις τουριστικές περιοχές της Αθήνας, όπου παρατάθηκε η απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών Αirbnb και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, που απαγορεύονται οι νέες άδειες από φέτος. Υπενθυμίζεται ότι το συγκεκριμένο μέτρο στην Αθήνα οδήγησε σε αύξηση των Αirbnb, αφού οι επενδυτές έσπευσαν να εκμεταλλευθούν το παράθυρο ευκαιρίας ενός χρόνου, για να κατοχυρώσουν νέες άδειες. Στη Θεσσαλονίκη, , δεν υπήρξε αντίστοιχη περίοδος χάριτος, αφού το μέτρο εφαρμόστηκε άμεσα.

«Το πλαφόν στα ενοίκια ακούγεται εύκολο και εύηχο. Αλλά η ΑΑΔΕ λέει ότι ο μέσος όρος των δηλούμενων ενοικίων είναι 220 ευρώ το μήνα. Ποιο πλαφόν θα μπορούσε να μειώσει το πρόβλημα; Γνωρίζουμε ότι τα πραγματικά μισθώματα είναι διαφορετικά», υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Σημείωσε δε ότι το μέτρο επιστροφής ενός ενοικίου ετησίως μπορεί να ενθαρρύνει τους ενοικιαστές να ζητούν να δηλώνεται το πραγματικό ενοίκιο.

Ένωση ενοικιαστών Θεσσαλονίκης: Η υπομονή μας εξαντλήθηκε

Το μόνο που κατάφερε η κυβέρνηση με το «κάντε υπομονή», ήταν να εξοργίσει τους ανθρώπους που λυγίζουν κάτω από το βάρος του κόστους στέγασης, ξεκινώντας με τους ενοικιαστές.

«Η κυβέρνηση σύστησε «υπομονή» για το στεγαστικό, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά ότι δεν έχει ούτε τη βούληση ούτε το σχέδιο να αντιμετωπίσει την κρίση. Όταν τα ενοίκια αυξάνονται με ρυθμο 7% εώς 10% ετησίως εδώ και μια δεκαετία, η προτροπή για «υπομονή» δεν είναι απλώς ανεπαρκής, είναι προκλητική», σημειώνει χαρακτηριστικά η Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης.

«Για τα νοικοκυριά που ήδη δαπανούν το μισό ή και παραπάνω εισόδημά τους για στέγαση, η «υπομονή» μεταφράζεται σε φτωχοποίηση, επισφάλεια και τελικά σε ένα εκβιαστικό δίλημμα ανάμεσα στην αστεγία και τη μετανάστευση. Όταν διασφαλίζει τα έσοδα των εκμισθωτών, των μεσιτών και των επενδυτών αλλά ζητά από εμάς να κάνουμε «υπομονή», η κυβέρνηση παίρνει ξεκάθαρα θέση ενάντια στο γενικό συμφέρον», υπογραμμίζουν.

Εμπορευματοποίηση της στέγης

Η συλλογικότητα από τη Θεσσαλονίκη – όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στα ενοίκια πανελλαδικά – χαρακτηρίζει προσχηματική την επίκληση στην «αύξηση της προσφοράς».

Επιμένει ότι «η έλλειψη προσφοράς κατοικίας είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων κυβερνητικών πολιτικών που προωθούν μαζικά την αλλαγή χρήσης κατοικιών, ενισχύουν την κερδοσκοπία, πριμοδοτούν τη Golden Visa και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις που απορροφούν το ήδη περιορισμένο απόθεμα, και μεταβιβάζουν μαζικά τα σπίτια των νοικοκυριών στα χέρια διεθνών κερδοσκοπικών funds μέσα από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς».

Η Ένωση Ενοικιαστών επιμένει ότι ούτε η αύξηση της κατασκευής θα λύσει το πρόβλημα, αφού το 90% των παραγόμενων κατοικιών δεν απευθύνεται στα νοικοκυριά που έχουν ανάγκη προσιτής στέγης, αλλά σε διεθνείς επενδυτές που μπορούν να πληρώσουν τις εξωφρενικές τιμές, άνω των 4000 ευρώ ανά τετραγωνικό.

Ζητάνε πλαφόν και μειώσεις ενοικίων

«Το πλαφόν στα ενοίκια – ένα μέτρο που εφαρμόζεται αποτελεσματικά απο τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης – παρουσιάζεται ως αναποτελεσματικό, παρότι πλέον προτείνεται ευρέως ως καλή πρακτική. Το ίδιο και ο φόρος αδράνειας στα κενά σπίτια, που στη Γαλλία άυξησε την προσφορά κατοικίας κατά 13% σε 4 χρόνια. Η άρνηση της κυβέρνησης να εφαρμόσει δοκιμασμένες και αποτελεσματικές πολιτικές δεν οφείλεται σε έλλειψη γνώσης, αλλά στην επιλογή της να διασφαλίσει τα εισοδήματα της ΠΟΜΙΔΑ και των επενδυτών αντί να προστατεύσει την κοινωνική πλειοψηφία», δηλώνει η Ένωση Ενοικιαστών.

«Δεν θα κάνουμε καμία «υπομονή» όσο η στεγαστική πολιτική συνεχίζει στο ίδιο μοτίβο. Οι ίδιες πολιτικές που δημιούργησαν την καταστροφή δεν μπορούν να τη διορθώσουν. Χρειαζόμαστε αλλαγή πορείας τώρα: πλαφόν στα ενοίκια, φόρο αδράνειας για τα κλειστά ακίνητα, γενναία δημόσια επένδυση στην κοινωνική κατοικία, φρένο στις μπίζνες της κτηματαγοράς, ουσιαστικό περιορισμό των Airbnb και κατάργηση της Golden Visa. Διαφορετικά, η κυβέρνηση συνειδητά μας ωθεί προς ένα νέο κύμα μαζικής μετανάστευσης και κοινωνικής διάλυσης, και μας ζητάει να κάνουμε «υπομονή» όσο αυτό συμβαίνει», καταλήγουν.

Αντίστοιχα, το Σωματείο Βάσης Ενοικιαστών Αθήνας, ζητά «Μειώσεις ενοικίων Τώρα!», και διοργανώνει διαμαρτυρία έξω από το συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ, στις 31 Γενάρη.