Βενεζουέλα: Τα διαπιστευτήρια της ΝΔ στον Τραμπ και οι εκ των υστέρων διπλωματικές αναφορές στο διεθνές δίκαιο

Η επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα ήταν η πιο ηχηρή δήλωση περί επιβολής του δικαίου του ισχυρού, ως το μοναδικό κανόνα στη νέα εποχή που ξημερώνει. Μία εποχή που το διεθνές δίκαιο δεν έχει καμία αξία και το χάος παραμονεύει. Ακριβώς η εποχή που όσοι θέλουν να επιμείνουν στην αρχή ότι το δίκαιο αποτελεί δύναμη, οφείλουν να μιλούν για τη διεθνή νομιμότητα, απέναντι σε αυτούς που υποστηρίζουν το χάος, διακυρήσσοντας ότι μπορούμε να μιλήσουμε για το δίκαιο «αργότερα»…

Στην Ελλάδα που η πολιτική των συμμαχιών ταυτίζεται – λανθασμένα – με την υποτέλεια, το Μέγαρο Μαξίμου επέλεξε με τη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη να σπεύσει να ανταγωνιστεί τους ηγέτες μεγάλων χωρών που τοποθετήθηκαν για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, κάνοντας ένα βήμα παραπέρα και υποστηρίζοντας ότι «δεν είναι ώρα να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».

Αντιδράσεις για τη δήλωση Μητσοτάκη

Για την πλειοψηφία η δήλωση θεωρήθηκε ως περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου, από τον πρωθυπουργό μίας χώρας που στην εξωτερική πολιτική της και στην αντιπαράθεση της με την Τουρκία έχει ως θεμέλιο την επίκληση του διεθνούς δικαίου, ενώ για το στενό κύκλο του Μαξίμου ο Μητσοτάκης έθεσε με τη δήλωση του θέμα νομιμότητας.

Με την κυρίαρχη εντύπωση πάντως να είναι η πρώτη και η δήλωση να εκλαμβάνεται ως μία τοποθέτηση που δείχνει πλήρη υποταγή στον αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ και τις ενέργειες του. Ως τέτοια την εξέλαβε και η Άγκυρα με τα πρώτα σχόλια να εμφανίζονται στο διαδίκτυο αμέσως μετά.

Η περί διεθνούς δικαίου συζήτηση

Το «διεθνές δίκαιο» άλλωστε πάντα αντιμετωπιζόταν ως μία δέσμη κανόνων που εφαρμόζονταν αφού ερμηνεύονταν κατά περίσταση και όπως επέβαλε το δίκαιο του ισχυρού, που συνήθως επιδίωκε να το παραβιάσει.

Οι ΗΠΑ πριν περάσουμε στην εποχή της κατάλυσης του διεθνούς δικαίου, το χρησιμοποίησαν για να δείξουν τη διαφορά τους από τις άλλες αυτοκρατορίες, όπως της Γερμανίας ή της Μεγάλης Βρετανίας, που δεν αναγνώριζαν κανένα όριο στα συμφέροντα τους, επιδιώκοντας – ανάλογα την περίσταση, να εξασφαλίζουν τη διεθνή συναίνεση για τη «νομιμοποίηση« των επεμβάσεων τους σε τρίτες χώρες. Σε ένα παιχνίδι 50-50, αντί 100-0 που εφάρμοζαν οι άλλες ισχυρές δυνάμεις στο παρελθόν.

Στην πραγματικότητα ωστόσο δεν υπάρχουν πάγιοι μηχανισμοί για την επιβολή του «διεθνούς δικαίου». Αυτό μπορεί κατά περίπτωση να επιβληθεί εάν υπάρχει συναίνεση των αντιμαχομένων μερών ή πολιτική βούληση των ισχυρών δυνάμεων ή και νομική βάση με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Από την προβληματική διεθνή νομιμότητα στο χάος

Στην νέα εποχή που αναδύεται πάντως οι διεθνείς οργανισμοί απαξιώνονται και αυτό που ονομαζόταν στο παρελθόν – έστω και προβληματική – διεθνής τάξη και νομιμότητα, δίνει τη θέση της στο χάος.

Οι εκπρόσωποι του τραμπισμού στη δεξιά πτέρυγα της ΝΔ

Στο πλευρό του Κυριάκου Μητσοτάκη θέλοντας να αποδείξουν ότι το τραμπικό κόμμα στην Ελλάδα είναι η ΝΔ, έσπευσαν να ταχθούν με αναρτήσεις τους και δηλώσεις τους – μεταξύ άλλων – οι Μάκης Βορίδης, Άδωνις Γεωργιάδης και Θάνος Πλεύρης.

Σύμφωνα με την ανάρτηση Βορίδη «στον Δυτικό κόσμο υπάρχει πλέον ένας ηγέτης που υπερασπίζεται έμπρακτα τα συμφέροντα του Δυτικού ημισφαιρίου: ο Ντόναλντ Τραμπ. Ένας κομμουνιστής δικτάτορας, που είχε μετατρέψει την οικονομία της χώρας του σε σημείο διακίνησης ναρκωτικών, δεν βρίσκεται πια στην εξουσία. Και κάποιοι επικαλούνται τη «διεθνή νομιμότητα». Ποια ακριβώς; Εκείνη που ανέχεται δικτατορίες; Που καλύπτει διεφθαρμένα καθεστώτα; Που θεωρεί θεμιτή τη βία και την καταπίεση όταν προέρχονται από το «σωστό» ιδεολογικό στρατόπεδο; Όταν, όμως, μια χώρα αναλαμβάνει δράση για να προστατεύσει τα εύλογα και νόμιμα συμφέροντά της, τότε οι απανταχού Αριστεροί θυμούνται ξαφνικά το διεθνές δίκαιο! Εξαιρετική η στάση της Ελλάδας. Εξαιρετική η στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Για μία ακόμη φορά, περήφανοι για την κυβέρνησή μας. Καμία έκπληξη από τις αντιδράσεις των φίλων των Μαδούρων».

Κατά την ανάλυση του Άδωνη Γεωργιάδη οι εικόμες στη Βενεζουέλα συγκρίνονται με τις εικόνες στην Ελλάδα το 1973, «εδώ βλέπετε το τί ακριβώς συμβαίνει στους δρόμους της Βενεζουέλας αυτή την στιγμή και επειδή κάποιοι άρχισαν τις ιστορικές αναλογίες και του τί θα συνέβαινε εάν, ας κάνω και εγώ μία τέτοια αναλογία. Ο λαός που βλέπετε να πανηγυρίζει στους δρόμους στο βίντεο δεν είναι ο λαός της Βενεζουέλας το 2026, αλλά της Ελλάδος το 1973….ή μήπως δεν θα πανηγύριζε ο λαός μας έτσι εάν μετά το «Πολυτεχνείο» η Κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσιζε τότε να έρθει και να συλλάβει τον Δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο και να προκαλούσε ελεύθερες επιτέλους εκλογές στην Ελλάδα, μετά από 6 χρόνια Χούντας; Λέτε τότε οι αριστεροί εδώ να έλεγαν: «ντροπή στις ΗΠΑ παραβίασαν το Διεθνές Δίκαιο θέλουμε τον Δικτάτορά μας πίσω;..»!

Ας αφήσουμε τον λαό της Βενεζουέλας να απολαύσει τις πρώτες στιγμές ελευθερίας του μετά από τόσα χρόνια αριστερής Χούντας και να του ευχηθούμε να έχει ένα σπουδαίο, λαμπρό Δημοκρατικό μέλλον!».

Ενώ κατά το Θάνο Πλεύρη οι αντιδράσεις για τη δήλωση του πρωθυπουργού σχετικά με τη σύλληψη Μαδούρο είναι «ανιστόρητες και ανεδαφικές συγκρίσεις που έγιναν» αφού όπως υποστήριξε «υπήρχε μια ξεκάθαρη δικτατορία στη Βενεζουέλα. Όλα τα ναρκωτικά που διακινούνται στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, έχουν σφραγίδα Μαδούρο».

Δεν ήταν λίγοι άλλωστε εκείνοι που σχολίασαν τις συγκεκριμένες τοποθετήσεις, ως προσπάθεια δήλωσης διαπιστευτηρίων στην πλευρά Τραμπ, τη στιγμή μάλιστα που οι αρμόδιοι αξιωματούχοι από το Υπουργείο Εξωτερικών, παρέμεναν σιωπηλοί.

Οι αναφορές Γεραπετρίτη στο διεθνές δίκαιο

Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά την πρώτη ανάρτηση στο «X» η οποία ήταν ουδέτερη και αποστασιοποιημένη, ήταν εκείνος που επιχείρησε να προσπαθήσει να «μαζέψει» την κατάσταση στις κοινές δηλώσεις του με τον ομόλογο του από το Μπαχρέιν, τη Δευτέρα, κάνοντας σειρά αναφορών στο διεθνές δίκαιο, με κάθε αφορμή, έστω και αν κάποιες πληροφορίες θέλουν το ΥΠΕΞ να μην είχε ρόλο και λόγο στη δήλωση Μητσοτάκη.

Ο Γεραπετρίτης σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «ο λαός της Βενεζουέλας έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίσει για το μέλλον του, με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και στις αρχές της δημοκρατίας».

Υποστήριζε δε ότι η Ελλάδα στην «έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σε λίγη ώρα στη Νέα Υόρκη, η Ελλάδα θα υποστηρίξει την καθολική τήρηση του Διεθνούς Δικαίου. Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, όπως η Ελλάδα και το Μπαχρέιν, έχουμε ξεχωριστή υποχρέωση να υποστηρίξουμε τις αρχές και αξίες, οι οποίες για 80 χρόνια έχουν στηρίξει την ειρήνη και την ευημερία στον κόσμο».

Αποφεύγοντας σαφώς να αναφερθεί στις ΗΠΑ, αφού η ελληνική διπλωματία είναι σαφές ότι δεν θέλει, με δεδομένες και τις θέσεις του Μεγάρου Μαξίμου, να εμφανιστεί σε καμία περίπτωση απέναντι στην Ουάσιγκτον.

Η «διπλωματική» τοποθέτηση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για τη Βενεζουέλα

Ακολούθησε η δήλωση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, την ίδια μέρα, διά στόματος του Ιωάννη Σταματέκου, Αναπληρωτή Μόνιμου Αντιπρόσωπου της χώρας στα Ηνωμένα Έθνη η οποία επιχείρησε μία δύσκολη διπλωματική πιρουέτα, να μιλήσει για διεθνές δίκαιο, να μην εξοργίσει τις ΗΠΑ και να μην αφήσει έκθετες χώρες όπως η Δανία, η οποία επίσης συμμετέχει στο Συμβούλιο Ασφαλείας και αντιμετωπίζει τις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία.

Ευθεία αναφορά στην αμερικανική επέμβαση για μία ακόμα φορά δεν υπήρξε, οι λέξεις «ΗΠΑ» και «Τραμπ» δεν ειπώθηκαν, ίσως να υπονοήθηκαν, έγινε ωστόσο αναφορά στο διεθνές δίκαιο, το Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το Δίκαιο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Με την Ελλάδα να αναφέρεται στη νομιμότητα, που ο Μητσοτάκης αφήνει για αργότερα, αλλά να μην βάζει στο κάδρο αυτόν που την παραβίασε.

Δεν θα μπορούσε άλλωστε, αφού το Μέγαρο Μαξίμου χαράσσει εξωτερική πολιτική με γνώμονα την διεκδίκηση του αμερικανικού προστατευτισμού για λογαριασμό της Αθήνας.

Σε αυτή τη δήλωση η Ελλάδα καλεί «όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να επιδεινώσει την κρίση ή να υπονομεύσει τις προοπτικές για ειρήνη και σταθερότητα».

Επαναλαμβάνει ότι «ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πρέπει να γίνονται πάντοτε σεβαστά. Υπενθυμίζουμε επίσης την υποχρέωση όλων των μερών να προστατεύουν τους αμάχους, ιδίως σε περιόδους αυξημένων εντάσεων».

Δηλώνει ακόμα ότι «συμμερίζεται την προτεραιότητα της καταπολέμησης του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος και της διακίνησης ναρκωτικών, οι οποίες αποτελούν σημαντική απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια», ωστόσο τονίζεται ότι «αυτές οι προκλήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω διαρκούς συνεργασίας και πάντοτε με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου», ασκώντας έμμεση κριτική στην αμερικανική επέμβαση.

Επιμένει σε τρίτη αναφορά στο διεθνές δίκαιο σημειώνοντας ότι η Ελλάδα συντάσσεται «με τον Γενικό Γραμματέα στην ενθάρρυνση όλων των εμπλεκομένων στη Βενεζουέλα να συμμετάσχουν σε έναν χωρίς αποκλεισμούς και ουσιαστικό διάλογο, με πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου».

Και καταλήγει με τέταρτη αναφορά σημειώνοντας ότι η Αθήνα «είναι έτοιμη να στηρίξει κάθε περιφερειακή και διεθνή πρωτοβουλία που στοχεύει στην ειρηνική επίλυση της κρίσης, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το Διεθνές Δίκαιο».

Σε αυτή τη δύσκολη διπλωματική εξίσωση, του να μείνουν όλοι ικανοποιημένοι και να μην εκτεθεί και ο πρωθυπουργός, ανατρέποντας τη δήλωση υποτέλειας στην Ουάσιγκτον, που άφηνε την νομιμότητα για αργότερα, γίνεται μεταξύ άλλων σαφής υπενθύμιση ότι «η εξουσία του Nicolas Maduro – ενός μη νομιμοποιημένου προέδρου – στερείται νομιμοποίησης. Η Ελλάδα δεν έχει αναγνωρίσει τα αποτελέσματα των νοθευμένων εκλογών της 28ης Ιουλίου 2024 και πάντα υποστήριζε πρωτοβουλίες που αποσκοπούσαν στην επίτευξη μιας δημοκρατικής λύσης για τη Βενεζουέλα».

Ενώ την ίδια στιγμή σημειώνεται ότι «στηρίζουμε κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί σε μια ειρηνική μετάβαση που θα προκύψει από διαπραγμάτευση και η οποία θα διασφαλίζει τον πλήρη σεβασμό της βούλησης του λαού της Βενεζουέλας».

Σιωπή από Δένδια

Αξίζει να σημειωθεί ότι σιωπηλός έχει μείνει μέχρι ώρας ο Νίκος Δένδιας, ο οποίος δεν έχει και το χαρτοφυλάκιο της δοπλωματίας ώστε να του επιβάλλεται να σπεύσει να τοποθετηθεί και σύμφωνα με πληροφορίες του in βρισκόταν και εκτός Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, τις ημέρες αυτές. Ενδιαφέρον έχει ωστόσο αν ο Δένδιας θα τοποθετηθεί και ποιες λέξεις θα επιλέξει. Επίσης αν θα το κάνει αυτοβούλως στη δήλωση του την Τρίτη, κατά τους εορτασμούς των Θεοφανίων που θα είναι στη Φλώρινα, ή αν θα περιμένει να ερωτηθεί – εάν ερωτηθεί – στη Βουλή κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για τις Ένοπλες Δυνάμεις στις 8 και 9 Ιανουαρίου στην ολομέλεια…

Καρφιά από Σαμαρά

Τον Μητσοτάκη πάντως έσπευσε να «καρφώσει» ήδη ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς σημειώνοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «ο κ. Μητσοτάκης οφείλει να γνωρίζει και να σέβεται ότι οι αρχές του διεθνούς δικαίου δεν είναι επιλεκτικές και δεν επικαλούμαστε όποτε μας βολεύει ή με χρονική καθυστέρηση». Αλλά ως διαγραφέντα από τη ΝΔ η κυβέρνηση μάλλον τον συγκαταλέγει στην αντιπολίτευση…