Τεχνολογία: Από δασκάλους AI μέχρι βάσεις στη Σελήνη, πώς θα μπορούσε να είναι ο κόσμος το 2050;

Τα τελευταία 25 χρόνια έχουν φέρει πρωτοφανείς τεχνολογικές αλλαγές που έχουν επηρεάσει κάθε πτυχή της καθημερινής μας ζωής.

Στην αρχή της χιλιετίας, οι περισσότεροι υπολογιστές συνδέονταν στο διαδίκτυο με αργές και θορυβώδεις συνδέσεις dial-up, η Netflix ήταν μια εταιρεία ενοικίασης DVD μέσω ίντερνετ, και τα smartphones ήταν σχεδόν άγνωστα στο ευρύ κοινό.

Σήμερα, δύο και μισή δεκαετίες αργότερα, η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική και άλλες τεχνολογικές καινοτομίες εξελίσσονται με ρυθμούς ιλιγγιώδεις.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τι μας επιφυλάσσει το μέλλον, ζητήσαμε από ειδικούς να κάνουν προβλέψεις για τα επόμενα 25 χρόνια και πώς η τεχνολογία θα αλλάξει τη ζωή μας.

Συγχώνευση ανθρώπων και μηχανών

Η επιστημονική φαντασία που διαδραματίζεται στη δεκαετία του 2050 είναι γεμάτη παραδείγματα ανθρώπων που χρησιμοποιούν τεχνολογικές βελτιώσεις για να γίνουν πιο υγιείς, πιο ευτυχισμένοι και πιο παραγωγικοί.

Σύμφωνα με το BBC, στο επιτυχημένο παιχνίδι Deus Ex του 2000, που διαδραματίζεται το 2052, ο παίκτης μπορεί να εγχύσει στον εαυτό του μικροσκοπικά ρομπότ που ονομάζονται «νανίτες».

Σύμφωνα με το παιχνίδι, αυτά τα μικροσκοπικά ρομπότ «χειρίζονται την ύλη σε ατομικό επίπεδο», προσφέροντας υπεράνθρωπες ικανότητες, όπως αυξημένη ταχύτητα και την ικανότητα να βλέπουν στο σκοτάδι.

Ακούγεται σαν κάτι από το μακρινό μέλλον, αλλά η νανοτεχνολογία – η μηχανική σε κλίμακα εκατομμυριοστών του χιλιοστού – χρησιμοποιείται ήδη σε πολλές τεχνολογίες της καθημερινής ζωής.

Κάθε smartphone ή υπολογιστής λειτουργεί με ένα κεντρικό τσιπ που αποτελείται από δισεκατομμύρια μικροσκοπικά ηλεκτρικά εξαρτήματα κατασκευασμένα σε νανοκλίμακα για να επιταχύνουν την επεξεργασία δεδομένων.

Ο καθηγητής Steven Bramwell του London Centre for Nanotechnology δήλωσε στο BBC ότι «μέχρι το 2050 θα πρέπει να περιμένουμε ότι τα όρια μεταξύ μηχανών, ηλεκτρονικών και βιολογίας θα είναι σημαντικά θολά».

Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαμε να δούμε εμφυτεύματα νανοτεχνολογίας που «παρακολουθούν την υγεία σας ή βοηθούν στην επικοινωνία», αντί για αόρατες υπερδυνάμεις όπως στο Deus Ex.

Η ιατρική θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιήσει μηχανές νανομετρικής κλίμακας για να «παραδίδει φάρμακα ακριβώς εκεί όπου πρέπει».

Το μέλλον της υγείας

Ο καθηγητής Kevin Warwick, ο οποίος έγινε γνωστός ως «Captain Cyborg» μετά την εμφύτευση μικροτσίπ στο νευρικό του σύστημα το 1998, πιστεύει ότι μέχρι το 2050 οι εξελίξεις στην τεχνολογία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρωτοποριακές θεραπείες για ασθένειες.

Έχει πραγματοποιήσει πολλά πειράματα, όπως τον έλεγχο ενός ρομποτικού βραχίονα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού χρησιμοποιώντας μόνο τον εγκέφαλό του, και προβλέπει ότι η «βαθιά ηλεκτρονική διέγερση του εγκεφάλου» θα χρησιμοποιείται ως μερική θεραπεία για ορισμένες παθήσεις. Προσθέτει ότι είναι πιθανό να δούμε περισσότερες «κυβερνητικές βελτιώσεις του είδους που έχει ήδη δοκιμάσει ο ίδιος, έτσι ώστε ο εγκέφαλός σας και το σώμα σας να μπορούν να βρίσκονται σε διαφορετικά μέρη».

Ο καθηγητής Roger Highfield, επιστημονικός διευθυντής του Μουσείου Επιστημών, πιστεύει ότι τα «ψηφιακά δίδυμα» – εικονικές εκδοχές ενός φυσικού αντικειμένου, που ενημερώνονται με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο – θα γίνουν ένα συνηθισμένο χαρακτηριστικό της ζωής μας.

«Κάθε άνθρωπος θα μπορούσε να έχει χιλιάδες απλοποιημένα δίδυμα», λέει, χρησιμοποιώντας τα για να διερευνήσει πώς «διαφορετικά φάρμακα ή αλλαγές στον τρόπο ζωής επηρεάζουν τη μοναδική βιολογία του». Με άλλα λόγια, «θα μπορούσαμε να δούμε το μέλλον μας πριν το ζήσουμε».

 Η επόμενη γενιά Τεχνητής Νοημοσύνης

Η AI θα συνεχίσει να παίζει καθοριστικό ρόλο στην κοινωνία, με εταιρείες όπως η Google και η IBM να επενδύουν δισεκατομμύρια για να φέρουν επανάσταση στον τρόπο που υπολογίζουμε και μαθαίνουμε.

Η κβαντική υπολογιστική – μηχανές που μπορούν να κάνουν εξαιρετικά σύνθετους υπολογισμούς με απίστευτη ταχύτητα – αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο που σχεδιάζουμε φάρμακα και προσομοιώνουμε μοριακές αλληλεπιδράσεις.

Ο Jensen Huang, διευθυντής της Nvidia, δήλωσε τον Ιανουάριο του 2025 ότι πιστεύει πως η «πολύ χρήσιμη» κβαντική υπολογιστική θα έρθει σε 20 χρόνια.

Παράλληλα, η φουτουριστική συγγραφέας Tracey Follows προβλέπει ότι η μάθηση θα πραγματοποιείται σε «εικονικές και φυσικές πραγματικότητες», χρησιμοποιώντας δασκάλους AI που «προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο».

Αντί για βιβλία, τα παιδιά θα χρησιμοποιούν «εμβυθιστικές προσομοιώσεις», ενώ η εκπαίδευση θα βασίζεται σε ατομικά δεδομένα DNA και βιομετρικά στοιχεία για να κατανοηθεί ο καλύτερος τρόπος μάθησης για κάθε παιδί.

Δρόμοι χωρίς κίνηση και σεληνιακές βάσεις

Ο Bill Douglass, ειδικός στις φουτουριστικές προβλέψεις, πιστεύει ότι τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό θα κάνουν την κυκλοφορία «σε μεγάλο βαθμό παρελθόν». «Τα αυτοκίνητα θα οδηγούν πολύ πιο κοντά το ένα στο άλλο από ό,τι τώρα», λέει.

World in 2030

The world is about to change more in the next 5 years than it has in the past century. By 2030, the difference between now and then will feel as dramatic as the difference between 1900 and 2025. It may not be obvious to everyone yet, but by mid – late 2026, the… pic.twitter.com/RXcxZ0bNh4

— Dr Singularity (@Dr_Singularity) June 20, 2025

«Και αν ένα πρέπει να φρενάρει, φρενάρουν όλα. Σε ιδιωτικούς δρόμους με διόδια για αυτόνομα οχήματα, δεν υπάρχει λόγος να μην μπορεί η κυκλοφορία να φτάσει τα 100 μίλια την ώρα περίπου – θα δείτε τη θνησιμότητα από τροχαία ατυχήματα να μειώνεται δραματικά».

Στον διαστημικό τομέα, η δημοσιογράφος Sue Nelson προβλέπει ότι σε 25 χρόνια είναι πιθανό να υπάρχει μια κατοικήσιμη βάση στη Σελήνη. Ορισμένες βιομηχανίες θα μπορούσαν να βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο διάστημα, όπως η παραγωγή φαρμάκων σε συνθήκες μικροβαρύτητας, όπου «οι κρύσταλλοι που καλλιεργούνται επί ενός διαστημικού σκάφους είναι συχνά μεγαλύτεροι και καλύτερης ποιότητας».

Η επιστημονική φαντασία συναντά την επιστήμη

Η ταινία Minority Report (2002), που διαδραματίζεται το 2054, βασίζεται σε νουβέλα του Philip K. Dick. Ο σκηνοθέτης Steven Spielberg κάλεσε ειδικούς, όπως τον Jaron Lanier, ιδρυτή της εικονικής πραγματικότητας, για να συζητήσουν ποιες τεχνολογίες θα μπορούσαν να υπάρχουν στο μέλλον.

Η ταινία δείχνει ένα δυστοπικό μέλλον με συνεχή παρακολούθηση και αστυνομικούς με τζετπακ.

Κάποιοι ειδικοί σήμερα εκφράζουν παρόμοιες ανησυχίες για την AI. Ωστόσο, όπως έγραψε ο Philip K. Dick στο δοκίμιό του Self Portrait το 1968, «η επιστήμη μας έχει δώσει περισσότερες ζωές από όσες έχει πάρει».

Όπως προσθέτει, «πρέπει να το θυμόμαστε αυτό».

Ανεξαρτήτως αν αυτό είναι (ή θα συνεχίσει να είναι) αλήθεια, το μόνο βέβαιο για το 2050 είναι ότι, όσο συναρπαστικό κι αν μοιάζει το μέλλον, θα μας αναγκάσει να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει να είμαστε άνθρωποι.