Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Ε’)
Μείζονος σημασίας ζήτημα για τον Ισοκράτη ήταν η συνένωση των ελληνικών πόλεων, προκειμένου να καταστεί εφικτή η διεξαγωγή μιας πανελλήνιας εκστρατείας κατά των Περσών
Ο Ισοκράτης πιστεύει ότι το πλατωνικό απόλυτο, η απόλυτη γνώση (επιστήμη), δεν είναι προσιτή στον άνθρωπο εξαιτίας της φύσης του. Ως εκ τούτου, το βέλτιστο που μπορεί να κάνει κάποιος για τον εαυτό του είναι να βρίσκει σε κάθε περίπτωση την κατάλληλη λύση με έξυπνη σκέψη, κάνοντας δηλαδή σωστούς υπολογισμούς και αξιοποιώντας τις ευκαιρίες. Και τη μόρφωση για μια τέτοια ικανότητα μπορεί να του την προσφέρει η ρητορική διδασκαλία, καθώς ο δρόμος που οδηγεί στο σωστό λόγο είναι ο ίδιος που απαιτείται για τη σωστή γνώμη (δόξα) και, συνακόλουθα, τη σωστή δράση. Καθίσταται σαφές από τα προαναφερθέντα ότι ο Ισοκράτης δεν υιοθετεί την αντίληψη περί πλήρους προσαρμογής κάθε ανθρώπινης εκδήλωσης στη μεταφυσική ιδέα του αγαθού, κι αυτή είναι μια θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα σε εκείνον και τον Πλάτωνα.
Πέραν του παιδευτικού έργου του, όπου η ευμενής στάση απέναντι στην παράδοση συνυπάρχει με ικανή δόση αγνωστικισμού, ο Ισοκράτης καταπιάστηκε με καίρια ζητήματα της πολιτικής, που καταλαμβάνουν ένα μεγάλο μέρος των λόγων του. Σε αυτό το πλαίσιο, απογοητευμένος από τα παρακμιακά φαινόμενα της σύγχρονης αθηναϊκής δημοκρατίας και συνάμα επηρεασμένος από παλαιές ολιγαρχικές αντιλήψεις, πρεσβεύει την επιστροφή στις πατροπαράδοτες μορφές πολιτειακής οργάνωσης και διακυβέρνησης της πόλης, τασσόμενος στην ουσία υπέρ ενός μείγματος δημοκρατίας και αριστοκρατίας.
Εξάλλου, στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, όπως την αντιλαμβάνεται στην εποχή του ο Ισοκράτης, κυρίαρχη θέση κατέχει η ιδέα της συνένωσης των ελληνικών πόλεων, προκειμένου να καταστεί εφικτή η διεξαγωγή μιας πανελλήνιας εκστρατείας κατά των Περσών. Για την πραγμάτωση του στόχου αυτού, που τον απασχόλησε έως το τέλος του βίου του, θεώρησε αρχικά αναγκαία τη διαμόρφωση ενός είδους δυαρχίας στον ελληνικό κόσμο, με τις δύο μεγάλες πόλεις, την Αθήνα και τη Σπάρτη, να συμφιλιώνονται μεταξύ τους, να αναγνωρίζουν η μια την άλλη ως ισότιμη και να μοιράζονται με λογικό τρόπο την ηγεμονία.
Με το πέρασμα του χρόνου, όμως, ο Ισοκράτης άρχισε να στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς την κατεύθυνση της αναζήτησης μιας ισχυρής προσωπικότητας που θα μπορούσε να επιτύχει την ποθούμενη ενοποίηση των ελληνικών δυνάμεων και να ηγηθεί του κοινού αγώνα κατά των Περσών. Έτσι, εναπέθεσε τις ελπίδες του για την ένωση των Ελλήνων αρχικά στο βασιλιά των Φερών Ιάσονα, ακολούθως στον τύραννο των Συρακουσών Διονύσιο Α’ και τέλος –κατά μείζονα μάλιστα λόγο– στο βασιλιά των Μακεδόνων Φίλιππο Β’.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος Α’, προς τον οποίον έστρεψε προσωρινά το ενδιαφέρον του ο Ισοκράτης.
Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Α’)
Ισοκράτης: Η παιδεία ως δύναμη του λόγου (Μέρος Β’)
- Μετρό: Εκτός λειτουργίας ο σταθμός «Σύνταγμα» μετά από απόπειρα αυτοκτονίας
- Κυπαρισσία: Δύο ώρες προσπαθούσαν να επαναφέρουν οι γιατροί το 3χρονο παιδί που πέθανε
- Σε αυτή την ομάδα θέλει να κλείσει την καριέρα του ο Κριστιάνο Ρονάλντο
- Χρέη: Προχωρά η ψηφιακή χαρτογράφηση οφειλών σε Δημόσιο και τράπεζες
- Μητσοτάκης – Ερντογάν έμειναν σε «ήρεμα νερά» και τήρησαν τα συμφωνηθέντα σε μία ακόμα «εθιμοτυπική» συνάντηση
- Νέα κούρσα εξοπλισμών στον ορίζοντα – Με τι όπλα θα γίνει ο επόμενος μεγάλος πόλεμος
- «Στάση / ποτάμι»: Το δυστύχημα των Τεμπών γίνεται θεατρικό έργο στο «Ίσον»
- Γιατί οι δημοκρατικοί ηγέτες του κόσμου αποφεύγουν το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ… όπως ο διάολος το λιβάνι
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Πέμπτη 12.02.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/02/bernard-WQChxc_ZPE4-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442