Στο φως τμήμα λίθινου τρόπαιου του Ρωμαίου στρατηγού Σύλλα
Τμήμα λίθινου τρόπαιου, που στήθηκε από το Ρωμαίο στρατηγό Σύλλα με αφορμή τη νίκη του το 86 π.Χ. εναντίον του στρατού του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη Στ, βρέθηκε μεταξύ Ορχομενού και Πύργου, στη θέση «Κυδωνιά», στη διάρκεια οργώματος ιδιωτικού αγρού.
Τμήμα λίθινου τρόπαιου, που στήθηκε από το Ρωμαίο στρατηγό Σύλλα με αφορμή τη νίκη του το 86 π.Χ. εναντίον του στρατού του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη Στ, βρέθηκε μεταξύ Ορχομενού και Πύργου, στη θέση «Κυδωνιά», στη διάρκεια οργώματος ιδιωτικού αγρού.
Η ταύτιση βεβαιώνεται από επιγραφή που βρέθηκε στο βάθρο του τροπαίου, η ανασκαφή του οποίου βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ο Μιθριδάτης στράφηκε εναντίον των Ρωμαίων ξεσηκώνοντας τους πληθυσμούς της Μικράς Ασίας και παίρνοντας με το μέρους του τις περισσότερες πόλεις της Ελλάδας. Μπροστά στον κίνδυνο κατάρρευσης της ρωμαϊκής εξουσίας στην ανατολική Μεσόγειο, η ρωμαϊκή Σύγκλητος επέλεξε τον Σύλλα, για να αντιμετωπίσει τον μιθριδατικό στρατό, επικεφαλής του οποίου είχε τεθεί ο στρατηγός Αρχέλαος.
Μετά την πολιορκία και ολοκληρωτική καταστροφή της Αθήνας, ο Σύλλας κινήθηκε προς την βόρεια Βοιωτία, στις πεδιάδες της οποίας δόθηκαν οι μάχες που έκριναν το αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με τον Πλούταρχο (Σύλλας 17-21), μετά την πρώτη νίκη του Σύλλα στη Χαιρώνεια -σε ανάμνηση της οποίας έστησε δυο λίθινα ενεπίγραφα τρόπαια- ακολούθησε η τελευταία σύγκρουση κοντά στον Ορχομενό. Εκεί, στις βαλτώδεις παρυφές της λίμνης Κωπαΐδας, ο Σύλλας εξόντωσε τον στρατό του Αρχελάου. Όπως μάλιστα αναφέρει ο Πλούταρχος, στην εποχή του, διακόσια χρόνια μετά την μάχη, ήταν ακόμη ορατά μέσα στους βάλτους τα όπλα των στρατιωτών του Μιθριδάτη.
Το τρόπαιο που αποκαλύφθηκε πρόσφατα αντιγράφει τους κορμούς δέντρων που συνήθιζαν να στήνουν οι νικητές στο πεδίο της μάχης και να αναρτούν τον οπλισμό των ηττημένων. Σώζει τον κορμό, τις κνημίδες και το κάτω τμήμα της πανοπλίας και είχε στηθεί σε λίθινο βαθμιδωτό βάθρο, το οποίο κοσμούσαν πλάκες με ανάγλυφες παραστάσεις.
Σε μια πρώτη ανάγνωση της επιγραφής, που ήρθε στο φως, αναγνωρίζονται τα ονόματα του Σύλλα και του Μιθριδάτη. Η πλήρης δημοσίευση του μνημείου θα ακολουθήσει σύντομα από την υπεύθυνη αρχαιολόγο της ανασκαφής Έλενα Κουντούρη.
Όπως αναφέρει η Θ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, η ανασκαφή διεξάγεται κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Επισημαίνει, όμως, ότι καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια να ολοκληρωθεί η έρευνα, πριν χειροτερέψουν οι καιρικές συνθήκες και κατακλυστεί το μνημείο από τα νερά.
Παράλληλα, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων θα εξεταστεί η πιθανότητα της επί τόπου αναστήλωσης του βάθρου, από το οποίο φαίνεται να λείπουν ελάχιστα τμήματα.
Βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Χρήστου Αζαριάδη, η παράσταση «Χωρίς Άντρες» σε διασκευή και σκηνοθεσία της Αναστασίας Κουρή κάθε Πέμπτη στη σκηνή Brecht-2510.