Στο κτίριο του πρώην Χρηματιστηρίου η 4η Μπιενάλε Αθήνας

Δεν πρόκειται για παράθεση έργων τέχνης αλλά για ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα, δομημένο και στοχευμένο στη συμμετοχή του θεατή, που είναι ανοιχτός να βιώσει και να συνδημιουργήσει παρά απλώς να δει μια έκθεση σύγχρονης τέχνης.

Η 4η Μπιενάλε πειραματίζεται και βάζει για πρώτη φορά σε λειτουργία ένα συνεργατικό μοντέλο όπου 40 επαγγελματίες από διαφορετικούς χώρους (επιμελητές εκθέσεων, θεωρητικοί, επαγγελματίες του χώρου της δημιουργίας), επιμελούνται την «Agora», στην οποία παίρνουν μέρος 70 ‘Eλληνες και ξένοι καλλιτέχνες.

Πάνω από 100 έργα σύγχρονης τέχνης, από ζωγραφική και γλυπτική έως ηχητικές εγκαταστάσεις, χορό, περφόρμανς και εργαστήρια, συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, μέχρι και οικονομικό φόρουμ, με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων οικονομολόγων, διαμορφώνουν ένα πρόγραμμα εξωστρεφές που προσπαθεί να πιάσει τον παλμό της εποχής.

Εάν το θέμα «Μονόδρομος» της επιτυχημένης 3ης Μπιενάλε στη Διπλάρειο Σχολή της πλατείας Θεάτρου, πριν δύο χρόνια, επιχείρησε να αναστοχαστεί τη νεότερη ελληνική ιστορία και τις απαρχές της κρίσης, η 4η Μπιενάλε της Αθήνας συντονίζεται με την τρέχουσα σκληρή πραγματικότητα και προτείνει την «Agora», χρησιμοποιώντας το ιστορικό κτίριο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος που φιλοξένησε το Χρηματιστήριο, όχι μόνο ως τόπο ανταλλαγής απόψεων(Αγορά= συνάθροιση, συνέλευση) αλλά και ως ιδανικό σκηνικό κριτικής αντιπαράθεσης.
«Προσπαθούμε σε αυτόν τον εγκαταλειμένο πλέον χώρο να φυτρώσει μια συναλλαγή αξιών, πραγματικών όμως αξιών» δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο εκ των ιδρυτών της Μπιενάλε της Αθήνας, εικαστικός Πολύδωρος Καρυοφύλλης (γνωστός και με το παρατσούκλι Poka- Yio).

«Και τώρα τι; «Εμείς δεν έχουμε απάντηση» δηλώνει και διευκρινίζει: Δεν θα μπορούσαμε άλλωστε. Φιλοδοξούμε με την Μπιενάλε να δημιουργήσουμε συνθήκες κοινωνικού διαλόγου που θα επιτρέψουν στον θεατή να μιλήσει. Να εκφράσει τις προτάσεις του στο ερώτημα »Και τώρα τι». Γιατί μόνον ο θεατής έχει στο κεφάλι του τις προτάσεις για το μέλλον».
Τι θα δει το κοινό στην 4η Μπιενάλε της Αθήνας που στήνεται πυρετωδώς αυτές τις μέρες; «Κατ’ αρχήν την πολυφωνία έργων που περιμένει κανείς να δει σε μια Μπιενάλε» διευκρινίζει ο διευθυντής της, Πολύδωρος Καρυοφύλλης.
«Τις λεπτές διαβαθμίσεις συναισθημάτων που αφουγκράζονται οι ευαίσθητες κεραίες των καλλιτεχνών. Την καταγραφή ενός μουδιάσματος, μιας αμφιβολίας και βεβαίως μια μελαγχολία. Προσπαθήσαμε να φύγουμε απ’ αυτήν την εσώκλειστη, ναρκισιστική συμπεριφορά των καλλιτεχνών για να περάσουμε σε κάτι διαφορετικό. Να κάνουμε ένα γεγονός. Αυτό που εμείς αποκαλούμε κοινωνικό γεγονός», συνοψίζει ο ίδιος.

Πώς αλήθεια μια Μπιενάλε στην Αθήνα των ημερών μας, μπορεί να πιάσει το πνεύμα της εποχής και να καταγράψει με την γλώσσα της εικόνας αυτό που συμβαίνει; Οι ραγδαίες εξελίξεις δημιουργούν νέες συνειδήσεις που διαρκώς ανατρέπονται καθώς τα δεδομένα εναλλάσονται με καταιγιστικούς ρυθμούς. Τελικά δηλαδή, μπορεί ο καλλιτέχνης να αντιληφθεί όλες αυτές τις ιδιαιτερότητες της εποχής μας; Και πώς ο σύγχρονος, μελαγχολικός θεατής θα ανταποκριθεί σε μια εικαστική διοργάνωση;

Η τοποθέτηση του Πολύκαρπου Καρυοφύλλη στα ερωτήματα που του θέτουμε, έχει ενδιαφέρον: «Η Μπιενάλε» εξηγεί, «προσπαθεί εξορισμού να είναι το πιό αβαν γκαρντ κομμάτι ενός πολιτισμού της εικόνας και η διοργάνωσή της προϋποθέτει μεγάλη εικαστική παραγωγή και απόσταση (εποπτεία) γι αυτό και πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια. Τώρα βέβαια η Ιστορία έχει επιταχύνει το ρυθμό της και παρατηρούμε ότι όλοι, καλλιτέχνες, διαννοούμενοι, οικονομικοί αναλυτές, φιλόσοφοι, βρίσκονται για πρώτη φορά πίσω από την Ιστορία που καλπάζει. Η ελληνική κοινωνία την τελευταία διετία έχει αλλάξει τέσσερις φορές: από ένα μούδιασμα πέρασε στην οργή, στον φόβο , στην παράλυση. Η δε μισαλλοδοξία έχει χτυπήσει ταβάνι. Είδαμε ότι για πρώτη φορά συμμετείχαν σε μικρές συλλογικότητες, στις λαϊκές συγκεντρώσεις, έως τις πλατείες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, άνθρωποι έως τώρα ουδέτερα φορτισμένοι που θέλουν να μοιραστούν τις αγωνίες τους . Όλο αυτό είναι για εμάς ένα τεράστιο κάλεσμα να συμμετάσχουμε. Και επειδή τον κόσμο δεν τον ενδιαφέρει να είναι παθητικός θεατής, αλλά να συμμετάσχει, αλλάξαμε την διαδικασία με την οποία δουλεύει συνήθως μια Μπιενάλε. Δημιουργήσαμε έναν μηχανισμό με μια ανοιχτή ομάδα που επιμελήθηκε την έκθεση και χρησιμοποιήσαμε το διαδίκτυο εκμεταλευόμενοι την έκρηξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ζητήσαμε από μια εταιρία που κάνει ανάλυση συναισθήματος να αφουγκραστεί τον βαρύ χειμώνα της κρίσης του 2013 με όσα αισθάνεται ο κόσμος στα facebook. Η έρευνα κατέγραψε 53 συναισθήματα που αισθάνθηκε ο Ελληνας. Σαν ένα «καρδιογράφημα συναισθημάτων» συμπληρώνει».

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πρόγραμμα της AGORA αποκτώντας το εισιτήριο διαρκείας της έκθεσης που κοστίζει 8 ευρώ. Το εισιτήριο θα ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια των δύο μηνών της 4ης Μπιενάλε της Αθήνας και για όλες τις εκδηλώσεις της AGORA.
Η AGORA διαθέτει εναλλακτικά και εισιτήριο ημερήσιας επίσκεψης στα 5 ευρώ. Για φοιτητές, με την επίδειξη πάσο, μαθητές από 12 έως 18 ετών και για συμπολίτες μας άνω των 70 ετών ισχύει το μειωμένο εισιτήριο ημερήσιας επίσκεψης, με τιμή 3 ευρώ.

Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ