Φωτιά και τσεκούρι – Η παρακμή των ευρωπαϊκών δασών θέτει σε κίνδυνο τους στόχους για το κλίμα

Οι βλάβες που έχουν υποστεί τα δάση της Ευρώπης, λόγω της ξηρασίας, των πυρκαγιών, των ξενικών εντόμων και της ανεξέλεγκτης υλοτόμησης μειώνουν την ικανότητά τους να δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα, θέτοντας σε κίνδυνο τους στόχους της ΕΕ για μείωση των εκπομπών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να έχει μηδενίσει έως το 2050 τις καθαρές εκπομπές άνθρακα, δηλαδή τις ποσότητες που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα μείον τις εκπομπές που απορροφώνται ή αντισταθμίζονται, για παράδειγμα με δενδροφυτεύσεις.

Ο στόχος βασίζεται στην υπόθεση ότι τα δάση θα απορροφήσουν εκατοντάδες τόνους διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και θα το αποθηκεύσουν στους κορμούς τους δέντρων, κάτι που αντισταθμίζει εν μέρει τις εκπομπές της βιομηχανίας.

Η υπόθεση αυτή βρίσκεται πλέον εν αμφιβόλω, προειδοποιεί μελέτη του Κοινού Ερευνητικού Κέντρου της ΕΕ που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature.

Τα ελατοδάση στα Καλάβρυτα πεθαίνουν καθώς η ζέστη ευνοεί την εξάπλωση ξυλοφάγων σκαθαριών (Reuters)

Η ανάλυση διαπιστώνει ότι η μέση ετήσια ποσότητα CO2 που απορροφούσαν τα ευρωπαϊκά δάση την περίοδο 2020-22 ήταν μειωμένη κατά περίπου 30% από ό,τι το διάστημα 2010-14, όταν έφτανε τους 332 εκατομμύρια τόνους ανά έτος. Προκαταρκτικά δεδομένα για το διάστημα μετά το 2022 υποδεικνύουν ότι η πτώση επιταχύνεται.

«Η τάση αυτή, σε συνδυασμό με τη φθίνουσα κλιματική αντοχή των ευρωπαϊκών δασών, δείχνουν ότι οι κλιματικοί στόχοι της ΕΕ […] ενδέχεται να βρίσκονται σε κίνδυνο» γράφουν οι ερευνητές.

Σήμερα, τα δάση και άλλα χερσαία οικοσυστήματα της Ευρώπης αντισταθμίζουν περίπου το 6% των ετήσιων εκπομπών άνθρακα στην ΕΕ. Το ποσό αυτό είναι κατά 2% μικρότερο από αυτό που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων και η απόκλιση αναμένεται να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.

Η ιδέα ότι μπορούμε να βασιζόμαστε στα δάση για την επίτευξη των στόχων είναι «ευσεβής πόθος» προειδοποίησε μιλώντας στο Reuters ο Αγκουστίν Ρούμπιο Σάντσεζ, καθηγητής Οικολογίας και Επιστήμης Εδαφών στο Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.

«Τα δάση μπορούν να βοηθήσουν, δεν μπορούμε όμως να τους αποδώσουμε συγκεκριμένες ποσότητες για να εξισορροπήσουμε το ισοζύγιο άνθρακα» είπε.

Τα ευρήματα είναι πιθανό να επιδεινώσουν τον πολιτικό πονοκέφαλο για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες διαπραγματεύονται αυτή την περίοδο έναν ενδιάμεσο, δεσμευτικό στόχο μείωσης ων εκπομπών έως το 2040.

Αντιμέτωπη με ανησυχίες για οικονομικές επιπτώσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαλάρωσε την πρότασή της για τον στόχο ώστε να επιτρέπει τη χρήση δασών για την αντιστάθμιση των βιομηχανικών εκπομπών που δεν μπορούν να μηδενιστούν άμεσα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η ικανότητα των δασών να απορροφούν CO2 μπορεί δυνητικά να ενισχυθεί μειώνοντας την υλοτόμηση και φυτεύοντας μια μεγαλύτερη ποικιλία δέντρων.