Οι Επτά Σοφοί στην αφηγηματική λογοτεχνία των Ελλήνων (Μέρος Α’)
Η πρακτική σοφία και η έννοια του μέτρου
Πέραν των μύθων με θέμα τα ζώα, αξιοσημείωτο ρόλο στην αφηγηματική λογοτεχνία των Ελλήνων, ιδιαίτερα στον ιωνικό χώρο, διαδραμάτισαν και οι λεγόμενες μυθιστορίες (νουβέλες), μυθοπλαστικά δημιουργήματα που υπήρχαν από πολύ νωρίς και συνδέθηκαν στο διάβα του χρόνου με προσωπικότητες του μύθου ή της ιστορίας.
Ως γνωστόν, τα χρόνια περί το 600 π.Χ. είναι η εποχή των μεγάλων προσωπικοτήτων, των ισχυρών ανδρών που —ως δικαστές, ως νομοθέτες, αλλά και ως τύραννοι— ανέπτυξαν έντονη δραστηριότητα και έμειναν στη μνήμη των ανθρώπων, ακόμη κι αν σε ορισμένες περιπτώσεις ετίθετο εν αμφιβόλω η ηθική διάσταση των πράξεών τους.
Μέσα στο πλαίσιο του ζωηρού ενδιαφέροντος των Ελλήνων για τη διαμόρφωση κύκλων, γεννήθηκε η παράδοση για τη ζωή και τις απόψεις των Επτά Σοφών, που μπόρεσε να μείνει ζωντανή —διαμέσου μετατροπών και συμπληρώσεων— έως το τέλος της αρχαιότητας.
Ο συγκεκριμένος αριθμός οφείλεται μάλλον σε επίδραση εξ ανατολών, σε ανατολική παράδοση. Ήδη στο περίφημο έπος του Γκιλγκαμές γίνεται λόγος για Επτά Σοφούς, που έλαβαν μέρος στην ανέγερση των τειχών της πόλης Ουρούκ.
Τέσσερις εξέχουσες προσωπικότητες κατάφεραν να παραμείνουν ανεπηρέαστες από τις διαδοχικές αλλαγές των ονομάτων και να διατηρήσουν τη θέση τους μέσα στον περίφημο κύκλο των Επτά Σοφών της αρχαίας Ελλάδας: ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Βίας ο Πριηνεύς, ο Πιττακός ο Μυτιληναίος και ο Σόλων ο Αθηναίος.
Ο Περίανδρος ο Κορίνθιος, που συμπεριλαμβανόταν αρχικά στον κατάλογο των Επτά Σοφών, έπεσε αργότερα θύμα της τάσης για απόρριψη των τυράννων. Αξιοπρόσεκτη είναι, από την άλλη πλευρά, η εισχώρηση του σκύθη Ανάχαρση στον κύκλο των Επτά Σοφών, ως φορέα του ιδανικού μιας αδιάφθορης και πρωτόγονης αντίληψης για τη ζωή.
Σε κάθε περίπτωση, οι γνώμες, οι αποφθεγματικές ρήσεις, των Επτά Σοφών της αρχαίας Ελλάδας αποβλέπουν πέρα για πέρα στην πρακτική σοφία, ενώ η προτροπή τους για το μέτρο, την αποφυγή υπερβολών και ακροτήτων, ηχεί εντονότατα.
Όπως φανερώνουν μεταγενέστερες δημιουργίες, πρέπει να υπήρχε μια πρώιμη λαϊκή περιγραφή ενός συμποσίου των Επτά Σοφών. Τα συμποτικά τραγούδια τους, τα σκόλια, επέζησαν χάρη στον Διογένη τον Λαέρτιο (αρχές 3ου αιώνα μ.Χ., σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή), ενώ αποφθέγματά τους διέσωσαν ο Δημήτριος ο Φαληρεύς (4ος-3ος αιώνας π.Χ.) και, πολύ αργότερα, ο Ιωάννης Στοβαίος (5ος αιώνας μ.Χ.).
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Πιττακός ο Μυτιληναίος, μια εξέχουσα προσωπικότητα που κατάφερε να διατηρήσει τη θέση της μέσα στον περίφημο κύκλο των Επτά Σοφών της αρχαίας Ελλάδας.
- Γροιλανδία: Την ανάγκη «σεβασμού της κυριαρχίας της» τονίζει η φον ντερ Λάιεν σε μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ
- Συρία: Τραμπ και Σάρα συζήτησαν για τις εγγυήσεις των δικαιωμάτων των Κούρδων
- Γουατεμάλα: 9ος αστυνομικός νεκρός από τα πυρά συμμοριών
- Ιράν: Η Lufthansa αναστέλλει τις πτήσεις προς και από την Τεχεράνη μέχρι και τις 29 Μαρτίου
- Τουλάχιστον 1.500 μέλη του Ισλαμικού Κράτους δραπέτευσαν από φυλακές της Συρίας
- Τρίπολη – Νεστάνη: Νεκρός εντοπίστηκε ηλικιωμένος κατά την κατάσβεση πυρκαγιάς σε κατοικία
- Στα «ΝΕΑ» της Τρίτης: Τρεις ανατροπές υπέρ των παιδιών
- Η Μολδαβία αποχώρησε από την ευρασιατική ομάδα ΚΑΚ της οποία ηγείται η Ρωσία
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 20.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/danie-franco-wEuWV0Vz9uw-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442