Ο Τραμπ άφησε ανέγγιχτα τα πυρηνικά αποθέματα του Ιράν – Ίσως δεν ξέρει τι να τα κάνει

Όταν ρώτησαν τον Τραμπ στο Fox News την Παρασκευή αν υπάρχουν σχέδια για το πώς θα διαχειριστούν τα αποθέματα ουρανίου του Ιράν οι ΗΠΑ, απάντησε: «Δεν επικεντρωνόμαστε σ’ αυτό. Κάποια στιγμή, μπορεί να το κάνουμε».

Η δήλωση προκαλεί εύλογα ερωτήματα, όπως επισημαίνουν οι Financial Times, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει σε κάθε ομιλία ή συνέντευξη να λέει ότι οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον πόλεμο, για να διασφαλίσουν ότι το Ιράν «δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο».

Ταυτόχρονα, προκαλούν οργή σε συμμάχους και επικριτές του στις ΗΠΑ, λόγω του αντικρουόμενου μηνύματος που εκπέμπει ο Τραμπ.

«Άλλος είναι ο στόχος του πολέμου»

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Μέρφι το επισήμανε: Ο Τραμπ λέει «ξανά και ξανά και ξανά ότι ένας στόχος του πολέμου είναι να στερηθεί οριστικά από το Ιράν την ικανότητα να έχει πυρηνικά όπλα». Αλλά σε «ενημερώσεις κεκλεισμένων των θυρών, μάθαμε ότι αυτό, στην πραγματικότητα, δεν είναι στόχος του πολεμικού σχεδίου. Ότι δεν είναι στόχος του πολέμου να καταστρέψει το πυρηνικό τους πρόγραμμα», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον γερουσιαστή, αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. «Δεν μπορείς να καταστρέψεις το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν από αέρος. Δεν μπορείς να καταστρέψεις τη γνώση. Δεν μπορείς να εντοπίσεις με πυραύλους κάθε Ιρανό επιστήμονα που ξέρει πώς να κατασκευάσει έναν πυρηνικό αντιδραστήρα», εξήγησε.

Μετά τους βομβαρδισμούς του Ιουνίου στο Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ ισχυρίζονται ότι έχουν πλήξει σοβαρά το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και την ικανότητα να εμπλουτίζει ουράνιο. Ωστόσο, παραδέχονται ότι υπάρχει απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού στο Ιράν. Είναι 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό κοντά σε οπλική βαθμίδα. Και βρίσκετα θαμμένο τόσο βαθιά στο υπέδαφος που θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αφαιρεθεί. Το Ιράν έχει δηλώσει ότι βρίσκεται κάτω από τα ερείπια. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μεγάλη ανησυχία για την τύχη του.

Χρειάζεται στρατός επί του εδάφους

Σύμφωνα με τον Τζον Τίρνεϊ, εκτελεστικό διευθυντή του Κέντρου Ελέγχου και Μη Διάδοσης Όπλων, το ουράνιο προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία. Αλλά, όπως είπε στους Finanial Times, μια επιχείρηση για την προσέγγιση του υλικού που είναι θαμμένο στο Ισφαχάν και σε άλλες τοποθεσίες θα απαιτούσε έναν σημαντικό αριθμό χερσαίων στρατευμάτων, είπε.

Έπειτα, υπάρχει το ερώτημα: «Πώς μπορείς να βγάλεις με ασφάλεια 900 λίβρες [ουρανίου] από το Ιράν;»

Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα». Καθώς και ότι προς το παρόν δεν υπάρχει κανένας λόγος να αναπτύξει χερσαίες δυνάμεις. Άρα;

Σύγκρουση χωρίς σαφή στόχο

Σύμφωνα με τους Financial Times, η αβέβαιη τύχη των αποθεμάτων του Ιράν ενισχύει την εντύπωση ότι οι ΗΠΑ έχουν εισέλθει σε μια σύγκρουση χωρίς σαφείς στόχους ή στρατηγική εξόδου.

Ένα άλλο επιχείρημα που χρησιμοποιούν για τον πόλεμο ο Τραμπ και η κυβέρνησή του είναι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Ή γιατί υπήρχε άμεση απειλή για τις ΗΠΑ. Ή για να προλάβουν την απάντηση του Ιράν, αν το Ισραήλ ενεργούσε μονομερώς. Κανένα δεν φαίνεται να πείθει ιδιαίτερα.

Ούτε εκείνο το επιχείρημα ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός θα γίνει πιο εύκολος και πιο προσιτός. Τα κλειστά Στενά του Ορμούζ και η αύξηση της τιμής πετρελαίου και αερίου τους διαψεύδουν.

Περί πυρηνικών ο λόγος

Παρ’ όλα αυτά, η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει στο ζήτημα των πυρηνικών. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε: «Είμαστε σε μια στρατιωτική επιχείρηση για να διασφαλίσουμε, όπως έχει πει επανειλημμένα ο πρόεδρος, ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τον πόλεμο απαραίτητο λόγω της άρνησης της Τεχεράνης να «αποκηρύξει» τις πυρηνικές της φιλοδοξίες. Και ο απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ, προειδοποίησε τον περασμένο μήνα ότι το Ιράν ήταν «δύο εβδομάδες» μακριά από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Τίρνεϊ και άλλους ειδικούς, αυτός ο ισχυρισμός δεν έχει καμία βάση. «Οι πληροφορίες μου είναι ότι υπήρξε σχεδόν μια συμφωνία από το Ιράν να κάνει κάτι για να υποβαθμίσει αυτό το εμπλουτισμένο ουράνιο», είπε ο Τίρνεϊ. Αλλά ο Γουίτκοφ «δεν κατάλαβε… τι υπήρχε στο τραπέζι».

Kent Nishimura/Pool via REUTERS

Το Ιράν πάντα επέμενε δημόσια ότι το πρόγραμμά του έχει ειρηνικούς σκοπούς. Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε εκδώσει φετφά κατά της επιδίωξης ενός πυρηνικού όπλου πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών δήλωσε στους FT ότι «δεν είχαν καταλάβει… ότι το Ιράν βρισκόταν στα πρόθυρα κάποιας σημαντικής εξέλιξης» στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

«Μεγάλη -και δύσκολη- υπόθεση»

Καθώς μεγάλος όγκος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού είναι απαραίτητος για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, οι αναλυτές των μυστικών υπηρεσιών εξετάζουν εδώ και καιρό το μέγεθος των αποθεμάτων του Ιράν για να αξιολογήσουν πόσο κοντά ήταν το Ιράν στην απόκτηση πυρηνικού όπλου, δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος.

Σύμφωνα με τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η Τεχεράνη συμφώνησε να στείλει τη συντριπτική πλειοψηφία του εμπλουτισμένου ουρανίου της στη Ρωσία. Επίσης, υποβλήθηκε σε αυστηρούς ελέγχους από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Το Ιράν άρχισε να αναπληρώνει τα αποθέματά του αφότου ο Τραμπ αποχώρησε από τη συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.

«Με την αύξηση του αποθέματος, ξαφνικά κατέστη θεωρητικά πιθανό ότι ακόμη και πράγματα όπως τα πυρηνικά σχέδια των ΗΠΑ κατά την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν πλέον βιώσιμα επειδή υπήρχε αρκετό εμπλουτισμένο ουράνιο», εξήγησε ο πρώην αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών.

Για αυτόν τον λόγο, «η απομάκρυνση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα» είναι «μεγάλη υπόθεση», είπε. Αν οι ΗΠΑ ανησυχούσαν πραγματικά ότι το Ιράν ήταν τόσο κοντά σε μια βόμβα, θα απαιτούσε μια στρατηγική που να αντιμετωπίζει την ανάληψη του ελέγχου του αποθέματος ουρανίου.

«Δεν το έχουν σκεφτεί»

Οι Αμερικανοί νομοθέτες που ενημερώθηκαν για την πολεμική προσπάθεια δήλωσαν ότι δεν τους είχε δοθεί καμία ένδειξη ότι η εξασφάλιση του ουρανίου είναι στα σχέδια της κυβέρνησης.

«Έχω παρακολουθήσει όλες τις ενημερώσεις», δήλωσε στους Financial Times ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρον Γουάιντεν. «Φεύγω ξύνοντας το κεφάλι μου. Δεν φαίνεται ότι οι άνθρωποι το σκέφτηκαν πολύ αυτό». Η ΙΑΕΑ ανέφερε πρόσφατα ότι η είσοδος στις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στο Νατάνζ, η οποία βομβαρδίστηκε σφοδρά τον Ιούνιο, υπέστη περισσότερες ζημιές στις αρχές του νέου πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ.

Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι έπληξε δύο πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια της βομβαρδιστικής εκστρατείας του αυτόν τον μήνα. Μεταξύ αυτών το συγκρότημα Μινζαντεχέι, όπου ισχυρίστηκε ότι επιστήμονες είχαν εργαστεί για την «ανάπτυξη ενός βασικού εξαρτήματος για πυρηνικά όπλα» και το συγκρότημα Ταλεγκάν, το οποίο, όπως είπε, «χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη προηγμένων εκρηκτικών και για τη διεξαγωγή ευαίσθητων πειραμάτων» στο πλαίσιο ενός «μυστικού προγράμματος ανάπτυξης πυρηνικών όπλων τη δεκαετία του 2000».

Ο αμερικανικός στρατός δεν έχει αναφέρει κανέναν στόχο από τους 6.000 που έχει πλήξει, που να συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα ή τα πυρηνικά αποθέματα του Ιράν.

Την Παρασκευή, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News: «Αυτή τη στιγμή, επικεντρωνόμαστε στο να καταστρέψουμε ολοσχερώς τους πυραύλους και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τους».

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στους Financial Times ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά πληρούν ή και ξεπερνούν όλα τα κριτήρια αξιολόγησης» στο Ιράν και «αυτό περιλαμβάνει την καταστροφή των ονείρων του Ιράν να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα».