Η ξεχασμένη, φεμινίστρια σεξολόγος που αποκάλυψε τον γυναικείο οργασμό – «Πως μιλάς γι’ αυτά τα πράγματα;»

Στη δεκαετία του 1980, η σεξολόγος Shere Hite εμφανιζόταν συχνά στην τηλεόραση, προφέροντας λέξεις που σπάνια ακούγονταν εκεί πριν: «οργασμός», «αυνανισμός», «κλειτορίδα». Αυτές οι λέξεις έκαναν τους άλλους καλεσμένους της εκπομπής να ανακάθονται στις καρέκλες τους. Πάρτε για παράδειγμα μια συνέντευξη που έδωσε η Hite το 1982 στην εκπομπή «The Mike Douglas Show», στην οποία βρισκόταν ανάμεσα στον ευγενικό παρουσιαστή της εκπομπής και τον ηθοποιό David Hasselhoff.

Το 1976, το βιβλίο της «The Hite Report: A Nationwide Study of Female Sexuality» (Η έκθεση Hite: Μια εθνική μελέτη για τη γυναικεία σεξουαλικότητα) είχε γίνει τεράστιο μπεστ σέλερ. Το κύριο συμπέρασμα του βιβλίου ήταν η τότε συγκλονιστική αποκάλυψη ότι οι περισσότερες γυναίκες δεν έφταναν σε οργασμό μόνο με την κολπική συνουσία -ή αυτό που η Hite, προκαλώντας το σαστισμένο γέλιο πολλών θεατών, συχνά αποκαλούσε «ώθηση» του πέους- αλλά μέσω χειροκίνητης ή στοματικής διέγερσης της κλειτορίδας.

Οι αναφορές για την κλειτορίδα ήταν τόσο σπάνιες που οι New York Times, σε ένα άρθρο για την έρευνα της Hite, ένιωσαν την ανάγκη να την εντοπίσουν για όσους ακόμα την έψαχναν με φακό: «ένα όργανο μεγέθους μπιζελιού πάνω από τον κόλπο, το οποίο οι σεξολόγοι θεωρούν ως το γυναικείο σεξουαλικό όργανο που αντιστοιχεί στο πέος του άνδρα».

Ο Hasselhoff φαινόταν σαν να είχε περιπλανηθεί σε ένα από εκείνα τα κακά όνειρα στα οποία έχεις παραλείψει τα μαθήματα όλο το εξάμηνο και τώρα πρέπει να δώσεις τις τελικές εξετάσεις. Καθάρισε το λαιμό του. Τράβηξε τη γραβάτα του. Το δερμάτινο μπουφάν του έτριζε. «Ξέρω πολλές γυναίκες, όμως, που, που…»

Πίσω στο ριάλιτι σόου

Ο Douglas, λοιπόν, ρώτησε τη Hite πώς το γυναικείο κίνημα είχε επηρεάσει «τη σεξουαλική απόκριση των ανδρών». Εκείνη απάντησε, με ρεαλισμό, ότι αυτό μπορούσε μόνο να βοηθήσει. Οι άνδρες, στην πιο πρόσφατη έρευνα της, της είχαν πει ότι ένιωθαν «μεγάλη πίεση να αποδώσουν. Έπρεπε να έχουν στύση, έπρεπε να έχουν σεξουαλική επαφή για αρκετό χρόνο ώστε η γυναίκα να έχει οργασμό».

Η φεμινιστικά εμπνευσμένη έρευνά της -στην οποία ζητούσε λεπτομερείς, ανώνυμες περιγραφές για το πώς ένιωθαν οι άνθρωποι για το σεξ που έκαναν- έδειξε ότι «οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να φτάσουν εύκολα σε οργασμό από τη διέγερση της κλειτορίδας και όχι τόσο από τη σεξουαλική επαφή». Κατά κάποιον τρόπο, είπε η Hite, αυτό το εύρημα «ανοίγει τα πράγματα έτσι ώστε όλοι να μπορούν να απολαμβάνουν τη σεξουαλική επαφή… χωρίς να ανησυχούν τόσο πολύ για τον οργασμό της γυναίκας», αρκεί η διέγερση της κλειτορίδας να περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα.

Πολλοί άνδρες είχαν την ατυχή εντύπωση ότι ένας «αληθινός άνδρας» πρέπει να είναι σε θέση να κάνει μια γυναίκα να φτάσει σε οργασμό μόνο με τη σεξουαλική επαφή και ότι, «αν δεν το κατάφερνε, τότε κάτι δεν πήγαινε καλά με εκείνη ή με τον ίδιο».

Photo: Wikimedia Commons

«Που δεν, ε, ε… πώς μιλάς για αυτά τα πράγματα;»

O καημένος ο David Hasselhoff ήταν εκεί για να προωθήσει το «Knight Rider», την τηλεοπτική σειρά στην οποία πρωταγωνιστούσε ως ένας κομψός κυνηγός εγκληματιών που συνεργαζόταν με ένα έξυπνο αυτοκίνητο. Η Hite, από την άλλη, ήταν ατρόμητη στην ειλικρίνειά της και γοητευτική στην προσωπικότητά της: με απαλή φωνή, εντυπωσιακά όμορφη, με μια κουπ από φραουλένια ξανθά μπούκλα, μια προτίμηση για κόκκινο κραγιόν και μια κομψή, εμφανώς θηλυκή γκαρνταρόμπα.

Σε αυτή την περίσταση, φορούσε ένα μαύρο κοκτέιλ φόρεμα με δαντέλα και κάπνιζε ένα τσιγάρο με την νωθρή αυτοπεποίθηση της Marlene Dietrich στο «Shanghai Express».

Η Hite αγαπούσε τις ταινίες της δεκαετίας του 1930 και του 1940 και τις επιβλητικές, γοητευτικές γυναίκες που πρωταγωνιστούσαν σε αυτές.

Ο Hasselhoff φαινόταν σαν να είχε περιπλανηθεί σε ένα από εκείνα τα κακά όνειρα στα οποία έχεις παραλείψει τα μαθήματα όλο το εξάμηνο και τώρα πρέπει να δώσεις τις τελικές εξετάσεις. Καθάρισε το λαιμό του. Τράβηξε τη γραβάτα του. Το δερμάτινο μπουφάν του έτριζε. «Ξέρω πολλές γυναίκες, όμως, που, που…». Σταμάτησε, αλλά ο Douglas τον πίεσε να ολοκληρώσει τη σκέψη του. «Που δεν, ε, ε… πώς μιλάς για αυτά τα πράγματα;».

Είναι μια καλή ερώτηση, και για πολλά χρόνια η Hite ήταν από τους ανθρώπους που αφιερώθηκαν περισσότερο δημόσια, ανθρωπίνως, ειλικρινά- στο να βοηθήσουν στην απάντησή της.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Grrrl Zine Fair (@grrrlzinefair)

«Είστε πρωτοσέλιδο σε σχεδόν όλες τις εφημερίδες αυτής της χώρας, κυρία Hite»

Η Hite, που πέθανε το 2020, σε ηλικία εβδομήντα επτά ετών, ήταν, από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 έως τη δεκαετία του ’90, αρκετά διάσημη.

Τα βιβλία που έγραψε όχι μόνο πούλησαν εκατομμύρια αντίτυπα, αλλά μεταφράστηκαν και σε πολλές γλώσσες. Όταν ξεκίνησε την έρευνα για το «The Hite Report», ήταν μια αγωνιζόμενη απόφοιτη που ζούσε σε ένα υπόγειο διαμέρισμα με ελαττωματική θέρμανση. Μετά τη δημοσίευσή του, μπόρεσε να αγοράσει ένα διαμέρισμα στην 5η Λεωφόρο, στο ίδιο κτίριο με τον Gene Simmons, των Kiss.

«Είστε πρωτοσέλιδο σε σχεδόν όλες τις εφημερίδες αυτής της χώρας, κυρία Hite», της είπε ο παρουσιαστής της ταμπλόιντ τηλεόρασης Maury Povich, στα τέλη της δεκαετίας του ’80, κατά τη διάρκεια μιας εχθρικής συνέντευξης.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Nicole Daedone (@nicoledaedone)

Ξανά στo φως

Όμως, όπως μια έγχρωμη φωτογραφία από μια Instamatic, η φήμη της Hite ξεθώριασε. Δύο πρόσφατα έργα προσπαθούν να εξηγήσουν το γιατί και να αποκαταστήσουν τη θέση της στην ιστορία του σεξ του εικοστού αιώνα. Το «The Disappearance of Shere Hite», ένα καλλιτεχνικό ντοκιμαντέρ σε σκηνοθεσία της Nicole Newnham, με αφήγηση της Dakota Johnson και με υπέροχο αρχειακό υλικό, κυκλοφόρησε το 2023.

Η Hite όμως δεν εξαφανίστηκε ποτέ πραγματικά. Η αναγνωρισιμότητά της στο κοινό μειώθηκε, και πίσω από αυτή τη μείωση κρύβεται μια ιστορία φήμης, σεξ και σεξισμού. Τώρα, με την ευκαιρία της πεντηκοστής επετείου του «The Hite Report», κυκλοφορεί το «The Book That Taught the World to Orgasm and Then Disappeared» (Melville House), της Rosa Campbell, μιας Αυστραλής ακαδημαϊκού και ακτιβίστριας που ζει στο Λονδίνο.

Η Campbell γράφει στον πρόλογό της ότι, όταν είπε στους φίλους της ότι εργαζόταν πάνω στην Hite, αυτοί σήκωσαν τους ώμους και είπαν ότι δεν την είχαν ακούσει ποτέ. Χωρίς να παραβλέπει τα μειονεκτήματα της Hite, τόσο χαρακτήρα όσο και μεθοδολογίας, το συμπαγές βιβλίο της Campbell παρουσιάζει πειστικά επιχειρήματα για το γιατί θα έπρεπε να την είχαν ακούσει.

«Είστε πρωτοσέλιδο σε σχεδόν όλες τις εφημερίδες αυτής της χώρας, κυρία Hite», της είπε ο παρουσιαστής της ταμπλόιντ τηλεόρασης Maury Povich, στα τέλη της δεκαετίας του ’80, κατά τη διάρκεια μιας εχθρικής συνέντευξης

Τώρα, με την ευκαιρία της πεντηκοστής επετείου του «The Hite Report», κυκλοφορεί το «The Book That Taught the World to Orgasm and Then Disappeared» (Melville House), της Rosa Campbell, μιας Αυστραλής ακαδημαϊκού και ακτιβίστριας που ζει στο Λονδίνο.

Η πρωτοποριακή έρευνα που της χάρισε φίλους κι εχθρούς

Το «The Disappearance of Shere Hite» ξεκινά με μια τηλεοπτική συνέντευξη της Shere Hite, το 1976, σχετικά με την πρωτοποριακή μελέτη της, «The Hite Report: Μια πανεθνική μελέτη της γυναικείας σεξουαλικότητας».

Καθώς μιλάει για τις αποκαλύψεις της έρευνάς της – ότι οι γυναίκες αυνανίζονται και ότι οι περισσότεροι άνδρες δεν ξέρουν πώς να τις ικανοποιήσουν – ο δημοσιογράφος λέει σε ένα μέλος του συνεργείου να σταματήσει να χασκογελάει.

Στη συνέχεια, ένα σκηνοθετικό κόψιμο αποκαλύπτει ότι αυτό που παρακολουθούμε είναι στην πραγματικότητα ένα απόσπασμα που προβάλλεται μέσα σε ένα άλλο αρχειακό απόσπασμα, από μια συνέντευξη του 1994, στην οποία η Hite αναλογίζεται τις πρώτες εμφανίσεις της στα μέσα ενημέρωσης. Είναι ένα έξυπνο εύρημα εξιστόρησης, που τονίζει την εξέχουσα θέση της Hite στην κουλτούρα από τη δεκαετία του 1970 έως τη δεκαετία του ’90 – και πόσο περίεργο είναι ότι η πρωτοποριακή φεμινίστρια, που πέθανε το 2020, συζητείται ελάχιστα τώρα.

To trailer του ντοκιμαντέρ Τhe Disappearance of Shere Hite

Καταφερόταν εύγλωττα και στοχευμένα κατά του σεξισμού και της ταξικότητας

Η ταινία της Nicole Newnham ανασύρει την ιστορία της Hite από το περιθώριο της φεμινιστικής ιστορίας με στυλ και ουσία, παίρνοντας το παράδειγμα από το θέμα της. Ψηλή, με ξανθοκόκκινα μαλλιά και άψογα ντυμένη, η Hite ήταν ταυτόχρονα μοντέλο που εμφανιζόταν στο Playboy και μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Πανεπιστημίου Κολούμπια, η οποία καταφερόταν εύγλωττα και στοχευμένα κατά του σεξισμού και της ταξικότητας.

«Πάρα πολλοί άνδρες εξακολουθούν να πιστεύουν, με έναν μάλλον αφελή και εγωκεντρικό τρόπο, ότι ό,τι τους κάνει να αισθάνονται αυτούς αυτομάτως κάνει να αισθάνονται καλά και οι γυναίκες» είχε πει μεταξύ άλλων διαπιστώσεων, όπως «Δεν μπορούν οι γυναίκες να είναι σεξουαλικά ελεύθερες όταν δεν είναι οικονομικά ελεύθερες» ή «…επιτέλους, η δημοκρατία φέρνει στο τέλος της την παλιά, ιεραρχική, πατροκρατούμενη οικογένεια: η οικογένεια εκδημοκρατίζεται» για να συμπληρώσει: «κάθε οικογένεια είναι μια «κανονική» οικογένεια – ανεξάρτητα από το αν έχει έναν γονέα, δύο ή καθόλου παιδιά. Μια οικογένεια μπορεί να αποτελείται από οποιονδήποτε συνδυασμό ατόμων, ετεροφυλόφιλων ή ομοφυλόφιλων, που μοιράζονται τη ζωή τους με οικείο (όχι απαραίτητα σεξουαλικό) τρόπο. Όπου υπάρχει διαρκής αγάπη, υπάρχει και οικογένεια».

«Οι άνθρωποι δημιουργούν τους θεσμούς, όχι το αντίστροφο» ξεκαθάριζε.

Photo: YouTube

Είχε χαρακτηριστεί ως «ανδροπαθής» και «απάτη»

Το βιβλίο της, «The Hite Report», το οποίο συγκέντρωσε ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν ανώνυμα από χιλιάδες γυναίκες, έγινε μπεστ σέλερ – αλλά πάντα είχε να αντιμετωπίσει την καχυποψία ενώ στη μία συνέντευξη μετά την άλλη, η Hite πάλευε να την πάρουν στα σοβαρά. Μέχρι να δημοσιευτούν οι μεταγενέστερες μελέτες της για την ανδρική σεξουαλικότητα και την ερωτική ζωή των γυναικών, είχε χαρακτηριστεί ως «ανδροπαθής» και «απάτη», κάτι που την ώθησε να αυτοεξορισθεί  στην Ευρώπη.

«Χρόνια πριν μάθω την ιστορία της, το όνομα της Shere Hite εμφανιζόταν συχνά στα μαθήματα κοινωνιολογίας που παρακολουθούσα. Η ομότιτλη έκθεσή της για τη γυναικεία σεξουαλικότητα συζητήθηκε εξίσου με τα ευρήματα του Kinsey και των Masters και Johnson. Ωστόσο, στην πρόσφατη μνήμη της ποπ κουλτούρας, o Kinsey ενέπνευσε μια ταινία και οι Masters και Johnson μια τηλεοπτική σειρά. Η Hite είχε υποβιβαστεί σε σκονισμένα ράφια στο πίσω μέρος των καταστημάτων μεταχειρισμένων ειδών. Το λαμπρό νέο ντοκιμαντέρ της Nicole Newnham, «Η εξαφάνιση της Shere Hite», επαναφέρει τα λόγια της στη ζωή για μια νέα γενιά» γράφει η Monica Castillo στο rogerebert.com.

Το βιβλίο της, «The Hite Report», το οποίο συγκέντρωσε ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν ανώνυμα από χιλιάδες γυναίκες, έγινε μπεστ σέλερ – αλλά πάντα είχε να αντιμετωπίσει την καχυποψία ενώ στη μία συνέντευξη μετά την άλλη, η Hite πάλευε να την πάρουν στα σοβαρά

Photo: YouTube

Το προσωπικό είναι πολιτικό

Η Newnham («Crip Camp») στάθηκε τυχερή με την ηρωίδα της, η οποία έκανε πολυάριθμες τηλεοπτικές εμφανίσεις και συχνά πόζαρε για φίλους φωτογράφους, αφήνοντας πίσω της ένα μεγάλο αρχειακό υλικό. Η Newnham και η επιμελήτρια Eileen Meyer χρησιμοποιούν δημιουργικά αυτά τα στοιχεία για να αφηγηθούν την ιστορία της Hite και των γυναικών της εποχής της.

Φέρνουν και άλλα πλάνα της εποχής για να απεικονίσουν τον κόσμο των γυναικών με τις οποίες δούλεψε η Hite στην έρευνά της: μητέρες που κρατούν μωρά, ετοιμάζουν δείπνο ή ετοιμάζονται να ποζάρουν για ένα οικογενειακό πορτρέτο. Πρόκειται για παλιές οικιακές ταινίες, ζουμαρισμένες για να διατηρηθεί η ανωνυμία των ταυτοτήτων.

Υπάρχουν επίσης ιστορικές σκηνές από γεγονότα όπως τα συνέδρια της NOW και ο ομοφοβικός πανικός της Φλόριντα κατά των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων με επικεφαλής την Ανίτα Μπράιαντ και τους φονταμενταλιστές ομοίους της. Όπως εξηγούσε το πρώιμο φεμινιστικό κίνημα, το προσωπικό ήταν πολιτικό, και αυτές οι ευρύτερες πολιτιστικές στιγμές αποτελούν επίσης ζωτικό μέρος της ιστορίας της Hite.

Photo: YouTube

Ευτυχώς, κάποιοι είναι μπροστά από την εποχή τους

Το ντοκιμαντέρ «The Disappearance of Shere Hite» μοιάζει με επιτάφιο και ανάκτηση της κληρονομιάς της. Είναι ακόμη πιο οδυνηρό σε μια εποχή που οι άνθρωποι χάνουν τα αναπαραγωγικά δικαιώματα και οι κοινότητες ΛΟΑΤΚΙ+ χάνουν τις σκληρά κερδισμένες θέσεις τους. Πρόκειται για μια εισαγωγή στο 30ο best seller βιβλίο όλων των εποχών και ένα συναισθηματικό ταξίδι μιας γυναίκας που τόλμησε να πει την αλήθεια στην εξουσία. Η ταινία είναι γεμάτη αρχειακό πλούτο που οδηγεί από τη μια συναρπαστική ιστορία στην άλλη, από ασήμαντες ιστορίες, όπως το πώς η Hite ήταν το μοντέλο για δύο γυναίκες σε μια αφίσα του James Bond και πώς ο πρώην γείτονάς της στη Νέα Υόρκη, ο Gene Simmons, συνήθιζε να περνάει από το σπίτι της για πάρτι, μέχρι στιγμές με σοβαρό αντίκτυπο, όπως η χρηματοδότηση της αντίστασης στην ομοφοβική σταυροφορία της Μπράιαντ και η εμπειρία της σύνδεσης με άλλες γυναίκες σε φεμινιστικές διαδηλώσεις.

Η Newnham πλέκει τα γεγονότα επιδέξια, ακροβατώντας μεταξύ βιογραφίας και ιστορίας, τοποθετώντας καταδικαστικά τις αντιδράσεις στο έργο της Hite που έσπασε τα ταμπού παράλληλα με τον αντι-ομοφυλοφιλικό ακτιβισμό της Anita Bryant και τις ακροάσεις επιβεβαίωσης του Clarence Thomas. Ωστόσο, η ταινία λάμπει επίσης από ελπίδα. Η ανάγνωση των απομνημονευμάτων της Hite από την Ντακότα Τζόνσον (που είναι επίσης παραγωγός της ταινίας) με την τρυφερή φωνή της υπενθυμίζει ότι είναι δυνατόν, ακόμη και σε έναν ανυποχώρητο και αδιαπέραστο κόσμο, να σκεφτεί κανείς πολύ πέρα από την εποχή του.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kim Krizan (@kimkrizan)

*Αρχική Φωτό: Michael Wilson, courtesy IFC Films