Μήπως οι μύστες στα Ελευσίνια Μυστήρια τρίπαραν με LSD;
Ελληνική μελέτη διαπιστώνει ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τα μέσα να παρασκευάζουν ένα παράγωγο του LSD. Η «ψυχεδελική θεωρία» για τα Ελευσίνια Μυστήρια Επανέρχεται.
Η παλιά θεωρία που θέλει τους μύστες στα Ελευσίνια Μυστήρια να έπιναν ένα παραισθησιογόνο ποτό δείχνει να επανέρχεται χάρη σε ελληνική μελέτη, η οποία χρησιμοποίησε υλικά της αρχαιότητας για να παραγάγει έναν χημικό συγγενή του LSD.
Πολλές λεπτομέρειες για τις μυστηριακές τελετές της Ελευσίνας παραμένουν άγνωστες, δεδομένου ότι οι αρχαίοι Έλληνες απαγορευόταν να μιλήσουν για τα τις πιο απόκρυφες ιεροτελεστίες -συμπεριλαμβανομένου του κυκεώνα, ενός ποτού που κατανάλωναν μόνο οι μύστες στο αποκορύφωμα των εορτασμών.
Η μεγάλη γιορτή προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και της κόρης της Περσεφόνης συνεχίστηκε για σχεδόν 2.000 χρόνια μέχρι τη ρωμαϊκή εποχή. Ο Κικέρωνας και ο Μαύρκος Αυρήλιος ήταν δύο από τις διάσημες προσωπικότητες που ήπιαν το απόκρυφο ποτό.
Αρκετοί από τους μάρτυρες ανέφεραν ότι ο κυκεώνας προκαλούσε μια υπερβατική εμπειρία ικανή να αλλάξει την κοσμοθεωρία των μυστών.
Και αρκετοί μελετητές έχουν επισημάνει ότι οι περιγραφές αυτές παραπέμπουν σε ψυχεδελικό τριπ.
Ερυσίβη
Η ιδέα της χρήσης ψυχεδελικών ουσιών προτάθηκε στο βιβλίο The Road to Eleusis: Unveiling the Secret of the Mysteries («Ο Δρόμος προς την Ελευσίνα: Αποκαλύπτοντας το μυστικό των μυστηρίων»), το οποίο εξέδωσαν το 1978 οι Γκόρντον Ουάσον, Καρλ Ρακ και Άλμπερτ Χόφμαν.
Έκτοτε η θεωρία τους έγινε γνωστή ως «η ψυχεδελική υπόθεση».
Ο Χόφμαν ήταν ο ελβετός χημικός που ανακάλυψε το LSD (διαιθυλαμίνη λυσεργικού οξέος) το 1938 και το δοκίμασε στον εαυτό του το 1943. Ο Ρακ θεωρείται κορυφαίος ειδικός στα Ελευσίνια Μυστήρια και είναι μέλος της ομάδας που υπογράφει τη νέα μελέτη στο Science Advances.
Το LSD είναι παράγωγο της ερυσίβης (Claviceps sp.), ενός παραισθησιογόνου μύκητα που προσβάλλει δημητριακά και άλλα αγρωστώδη. Οι τρεις συγγραφείς συνέδεσαν την ερυσίβη με τα Ελευσίνια επικαλούμενη μια μαρτυρία του 7ου π.Χ αιώνα, σύμφωνα με την οποία ο κυκεώνας περιείχε «κριθάρι και νερό και απαλό φλησκούνι».
Μύκητας ερισίβης σε δημητριακό. Ψυχεδελικός αλλά θανάσιμος (Stiller Beobachter / CC BY 2.0)
Το πρόβλημα είναι ότι η ερυσίβη είναι άκρως τοξική. «Η επιμόλυνση τροφίμων και η ακούσια κατανάλωση έχει προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θανάτους» επισήμανε στον δικτυακό τόπο του Science ο Ρωμανός Αντωνόπουλος, χημικός του ΕΚΠΑ και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
Ο Αντωνόπολος και οι συνεργάτες του έδειξαν σε μια σειρά δομιμών ότι οι τοξικές, δυνητικά θανατηφόρες επιδράσεις της ερυσίβης μπορούν να εξουδετερωθούν με αλισίβα, ένα αλκαλικό διάλυμα στάχτης βρασμένης σε νερό. Αυτό που απομένει είναι παραισθησιογόνα παράγωγα του λυσεργικού οξέος.
Δεδομένου ότι οι αρχαίοι Έλληνες γνώρισαν την αλυσίβα, η ερυσίβη μπορεί πράγματι να χρησιμοποιούταν στην παρασκευή του κυκεώνα, λένε οι ερευνητές. «Η χημεία μας βοηθά να αποκαλύψουμε το μυστικό — όχι πλήρως, αλλά τουλάχιστον μερικώς» δήλωσε ο Προκόπιος Μαγκιάτης, φαρμακοποιός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και τελευταίος συγγραφέας της μελέτης.
«Είναι η πρώτη απόδειξη ότι κάτι που θεωρείτο μυστήριο για σχεδόν 2000 χρόνια είναι πιθανό».
Παρόλα αυτά, ανεξάρτητοι ειδικοί επισήμαναν ότι το γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τα μέσα να παρασκευάζουν παραισθησιογόνα ποτά δεν σημαίνει ότι όντως το έκαναν.
Ο Αντωνόπουλος δήλωσε ωστόσο αισιόδοξος ότι ίχνη ερεσίβης μπορεί να ανακαλυφθούν σε αγγεία της αρχαίας Ελευσίνας.
«Ελπίζουμε ότι σύντομα θα βρούμε στοιχεία που θα επιβεβαιώνουν οριστικά την ψυχεδελική υπόθεση» είπε.
Βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Χρήστου Αζαριάδη, η παράσταση «Χωρίς Άντρες» σε διασκευή και σκηνοθεσία της Αναστασίας Κουρή κάθε Πέμπτη στη σκηνή Brecht-2510.
Σύνταξη
WIDGET ΡΟΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝΗ ροή ειδήσεων του in.gr στο site σας
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τετάρτη 04.03.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/03/elen-laureano-aG4jfiaRm7E-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442
