Μεξικό: Ο σκληρός «Ελ Μέντσο» είναι νεκρός – Ο θάνατος του μπορεί να φέρει πόλεμο καρτέλ ή μια μεγάλη ευκαιρία

Ο θάνατος του πλέον καταζητούμενου προσώπου στο Μεξικό είναι πραγματικότητα. Ο αρχηγός του Καρτέλ Χαλίσκο – Νουέβα Χενερασιόν (Νέα Γενιά) ή CJNG, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», έπεσε νεκρός σε επιχείρηση του στρατού, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι αρχές του Μεξικού έφτασαν στα χνάρια του αξιοποιώντας πληροφορίες από ένα πρόσωπο κοντινό σε μία από τις ερωμένες του. Ο θάνατός του «Ελ Μέντσο» (του «σκληρού με το κακό γούστο», όπως μεταφράζεται κάπως χαλαρά το παρατσούκλι του), έδωσε μεγάλη χαρά στον πρόεδρο των ΗΠΑ, που πιέζει το Μεξικό να αντιμετωπίσει τη διακίνηση φαιντανύλης. Είναι σίγουρα μια επιτυχία για την πρόεδρο του Μεξικού, Κλάουντια Σεϊνμπάουμ. Ταυτόχρονα, όμως, έχει προκαλέσει και μεγάλη ανησυχία.

¿Seguís sin verla?
JALISCO, MÉXICO. El gobierno de Sheinbaum acaba de eliminar a El Mencho, el narco más buscado de Latinoamérica. El CARTEL incendia media ciudad en represalia.
Las ARMAS que usan los narcos son fabricadas PARA EL EJÉRCITO DE ESTADOS UNIDOS. pic.twitter.com/HraxRFcQTC

— M (@MConurbasic) February 23, 2026

Η κυβέρνηση του Μεξικού ανέπτυξε 10.000 στρατιώτες στην πολιτεία Χαλίσκο, σε μια προσπάθεια να καταστείλει τα βίαια επεισόδια που ξέσπασαν μετά τον θάνατο του πλέον καταζητούμενου βαρόνου των ναρκωτικών, στα οποία έχουν σκοτωθεί δεκάδες άνθρωποι.

Ναρκωτικά και παράνομη μετανάστευση

Ο θάνατος του Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες μπορεί να είναι η αρχή ενός πολέμου των καρτέλ για την κυριαρχία στη διακίνηση της φαιντανύλης. Το καρτέλ Χαλίσκο και το καρτέλ Σιναλόα πολεμούν ανοιχτά εδώ και χρόνια για το ποιος θα ελέγξει το εμπόριο του συνθετικού αυτού ναρκωτικού. Όπως και της κοκαΐνης και της ηρωίνης. Επιπλέον, εμπλέκονται στη διακίνηση των παράνομων μεταναστών στις ΗΠΑ.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει χαρακτηρίσει το καρτέλ Χαλίσκο «μία από τις πέντε πιο επικίνδυνες εγκληματικές οργανώσεις στον κόσμο». Οι δραστηριότητές του αποφέρουν πολλά δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο. Και το ποιος θα αναλάβει τον έλεγχο της ομάδας ή αν θα διασπαστεί θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στο εμπόριο ναρκωτικών στην Αμερική.

Ο θάνατος του αρχηγού του μπορεί να είναι η χιονοστιβάδα, που θα σαρώσει το Μεξικό. Και έρχεται σε μια περίοδο που το αντίπαλο καρτέλ Σιναλόα αντιμετωπίζει εσωτερικές διαμάχες. Ο «Ελ Μέντσο» είχε εκμεταλλευτεί την εσωτερική κρίση στο καρτέλ Σιναλόα, επεκτείνοντας γρήγορα την εμβέλεια και τις δραστηριότητες του Χαλίσκο. Στα ναρκωτικά και τη διακίνηση μεταναστών πρόσθεσε την κλοπή καυσίμων, την εμπορία ανθρώπων και την οικονομική απάτη. Προσέγγισε επίσης μέρος του καρτέλ Σιναλόα, συμμάχησε μαζί του, για να βαθύνει τις διαιρέσεις του.

Οι πρώην ηγέτες του Σιναλόα, Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν και Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Ζαμπάντα, κρατούνται στις ΗΠΑ. Και αυτές οι απουσίες πυροδότησαν εσωτερικό πόλεμο για τον έλεγχο του καρτέλ μεταξύ των γιων του Γκουσμάν και μιας φατρίας πιστής στον Ζαμπάντα.

Μια νέα μάχη για την ηγεσία

Αυτό που συνέβη στο καρτέλ Σιναλόα μπορεί να συμβεί και στο καρτέλ Χαλίσκο. Και σε αυτή την περίπτωση, δεν υπάρχει σαφής διάδοχος. Ο γιος του «Ελ Μέντσο», Ρουμπέν Οσεγκέρα, εκτίει ποινή φυλάκισης στις ΗΠΑ από το 2020. Η σύζυγός του συνελήφθη στο Μεξικό με κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος τον Νοέμβριο του 2021. Δύο αδέρφια του βρίσκονται επίσης στη φυλακή, στο Μεξικό.

REUTERS/Luis Cortes

Ο Ντέιβιντ Σαουσέδο, ειδικό ασφαλείας με έδρα την Πόλη του Μεξικού που μίλησε στο CNN, εξήγησε ότι «η διαδοχή στο καρτέλ Χαλίσκο έχει διακοπεί». Εκτός φυλακής παραμένουν ένας αδελφός του «Ελ Μέντσο» και ένα θετός γιος. Αυτός όμως «δεν φαίνεται να έχει επιρροή μεταξύ των άλλων υψηλόβαθμων στελεχών του καρτέλ».

Τέσσερις διοικητές του Καρτέλ Χαλίσκο – Νουέβα Χενερασιόν είναι πιθανό ότι θα διεκδικήσουν την ηγεσία. Και σύμφωνα με τον Σαουσέδο, «μπορεί να εισέλθουν σε έναν πόλεμο διαδοχής για να καθορίσουν τον έλεγχο του καρτέλ. Χωρίς πάντως να μπορεί να αποκλειστεί μια μετάβαση ειρηνική, μέσω διαπραγματεύσεων».

Ο Οσεγκέρα Σερβάντες ήταν αδιαμφισβήτητος ως ηγέτης του καρτέλ Χαλίσκο. Ωστόσο, φήμες ότι ήταν άρρωστος είχαν ήδη προκαλέσει αποστασίες. Οι Μεσκάλες, αποσχισθείσα φατρία του καρτέλ στην πολιτεία Κολίμα, δήλωσαν πριν από τέσσερα χρόνια ότι τερματίζουν τη σχέση τους με το Χαλίσκο, καθώς πίστευαν ότι είχε πεθάνει. Αυτή η αποστασία οδήγησε σε εβδομάδες βίας μεταξύ των συμμοριών.

Ανταγωνισμός Χαλίσκο-Σιναλόα

Τα δύο μεγάλα καρτέλ στο Μεξικό ανταγωνίζονται σε πολύ μεγάλη έκταση της χώρας και σε αρκετές πολιτείες. Μια περιοχή έντονου ανταγωνισμού είναι το Μεξικάλι, πρωτεύουσα της μεξικανικής πολιτείας Μπάχα Καλιφόρνια (Κάτω Καλιφόρνια). Η Μπάχα Καλιφόρντια συνορεύει με τις ΗΠΑ. Σε αυτή την περιοχή, η σύγκρουση αφορά τον έλεγχο των οδών διακίνησης ναρκωτικών. Μετά τον θάνατο του «Ελ Μέντσο» εκεί στήθηκαν οδοφράγματα από φατρίες των καρτέλ.

Επίσης, οι δύο ομάδες εμπλέκονται σε μια διαμάχη στην πολιτεία Τσιάπας, στα σύνορα με τη Γουατεμάλα. Το αντικείμενό της είναι ο έλεγχος της λαθραίας διακίνησης μεταναστών.

Αυτό που φοβάται η κυβέρνηση στο Μεξικό είναι ότι ο πόλεμος μεταξύ των καρτέλ θα μπορούσε να προκαλέσει βία σε όλη τη χώρα. Τα μέλη των συμμοριών συγκρούονται μεταξύ τους και παράλληλα κάνουν πόλεμο με τις δυνάμεις ασφαλείας. Σύμφωνα με αναλυτές, το Καρτέλ Χαλίσκο – Νουέβα Χενερασιόν έχει παρουσία σε περισσότερες από 20 μεξικανικές πολιτείες.

Πόλεμος όπως στην Κολομβία;

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος το καρτέλ Χαλίσκο, ή φατρίες του, να καταφύγουν σε ναρκοτρομοκρατία παρόμοια με αυτή που υπέστη η Κολομβία τη δεκαετία του 1980. Τότε που ο Πάμπλο Εσκομπάρ ουσιαστικά κήρυξε τον πόλεμο στο κράτος, με βομβιστικές επιθέσεις, δολοφονίες και απαγωγές.

Ο Σαουσέδο εκτιμά ότι μέχρι στιγμή υπάρχουν ενδείξεις για βίαιη αντίδραση από τη μέλη του καρτέλ Χαλίσκο: «ναρκοτρομοκρατία, αποκλεισμοί και πυρκαγιές σε παντοπωλεία σε όλο το Μεξικό».

Για τον Ντέιβιντ Σαουσέδο, ένας «ολοκληρωτικός πόλεμος κατά του μεξικανικού κράτους» παραμένει ένα πιθανό σενάριο. Κυρίως γιατί το καρτέλ Χαλίσκο έχει κάνει επιθέσεις αυτού του είδους στο παρελθόν. Όπως πριν από έξι χρόνια. Πραγματοποίησαν απόπειρα δολοφονίας εναντίον του υπουργού Δημόσιας Ασφάλειας, Ομάρ Γκαρσία Χαρφούτς, τον οποίο τραυμάτισαν, ενώ σκότωσαν δύο σωματοφύλακες και έναν περαστικό.

Σύμφωνα με τον Σαουσέδο, «προς το παρόν, φαίνεται ότι όλοι οι ανώτεροι διοικητές του Χαλίσκο έχουν ενωθεί για να εξαπολύσουν αυτή την επίθεση εναντίον του μεξικανικού κράτους». Στόχος τους, είπε στο CNN, είναι να «παραλύσει την οικονομική δραστηριότητα και να πληγεί η εικόνα της κυβέρνησης του Μεξικού τόσο στο εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο».

Και όμως, ίσως υπάρχει μια ευκαιρία

Για τους αναλυτές, ωστόσο, ο θάνατος του «Ελ Μέντσο» μπορεί να αποδειχθεί ευκαιρία για την κυβέρνηση στο Μεξικό. Να της επιτρέψει να κρατήσει τα καρτέλ εκτός ισορροπίας και να πραγματοποιήσει νέες επιχειρήσεις ακριβείας εναντίον των ηγετών τους.

Τις πρώτες ώρες μετά τον θάνατο του αρχηγού του καρτέλ Χαλίσκο, πάντως, οι δυνάμεις ασφαλείας είναι πλήρως απασχολημένες. Πρέπει να αποκαταστήσουν την τάξη και να αντιμετωπίσουν το χάος. Τα μέλη του Καρτέλ Χαλίσκο – Νουέβα Χενερασιόν έχουν στήσει εκατοντάδες οδοφράγματα σε διάφορες πολιτείες, επιτίθενται σε καταστήματα, καίνε αυτοκίνητα, πυροβολούν αστυνομικούς και δημιουργούν κλίμα τρομοκρατίας.

Το καρτέλ Χαλίσκο έχει στρατιωτική δομή με χιλιάδες μέλη. Η ένοπλη πτέρυγά του ελέγχει ξεχωριστές περιοχές στο Μεξικό. Πιστεύεται ότι τα μέλη της αριθμούν από 18.000 έως 31.000 άτομα.

Για τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λαντάου, «δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι κακοί απαντούν με τρόμο. Αλλά δεν πρέπει ποτέ να χάσουμε το θάρρος μας».

Παρ’ όλη την ελπίδα που εκφράζει ο Λαντάου, τα πράγματα είναι δύσκολα. Χιλιάδες Αμερικανοί τουρίστες έχουν αποκλειστεί στο Μεξικό. Πτήσεις ακυρώνονται και οι τουρίστες έχουν λάβει σαφείς οδηγίες να παραμείνουν κλεισμένοι μέσα. Το προσωπικό της κυβέρνησης των ΗΠΑ που εργάζεται σε διάφορα μέρη της χώρας έλαβε επίσης οδηγίες να παραμείνει στα καταφύγια και να εργάζεται εξ αποστάσεως.

Επίσης, τέθηκε σε λειτουργία μια τηλεφωνική γραμμή έκτακτης ανάγκης που λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα για τους Αμερικανούς πολίτες που έχουν πληγεί από τις αναταραχές στο Μεξικό.

Οι επόμενες μέρες κρίνονται δύσκολες, με ή χωρίς πόλεμο μεταξύ των καρτέλ.