Κομισιόν: Καμπανάκι για το ελληνικό χρέος – Πώς μπορεί να γίνει επικίνδυνο

Παρά το γεγονός ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος έχει μια πτωτική πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ, εντούτοις παραμένει το υψηλότερο σε όλη την Ευρώπη. Και δεν αποκλείεται αυτή η εικόνα να μην έχει αλλάξει μέχρι το 2036, εάν πιστέψει κάποιος την τελευταία έκθεση της Κομισιόν για το δημόσιο χρέος.

Όπως έδειξε και η συγκεκριμένη ένα τόσο υψηλό δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να δημιουργεί κινδύνους, ιδίως σε μια συγκυρία υψηλών αβεβαιοτήτων, όπως η σημερινή.

Αν και οι βραχυπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι θεωρούνται χαμηλοί, οι μεσοπρόθεσμοι παραμένουν υψηλοί, λόγω της μεγάλης διάρκειας των δανειακών υποχρεώσεων, των μελλοντικών αποπληρωμών προς ESM και EFSF και παρά το γεγονός πως βρίσκεται σε εξέλιξη η πρόωρη αποπληρωμή όπως έγινε πέρυσι και θα επαναληφθεί και φέτος, αλλά και της ευαισθησίας της οικονομίας σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.

Το ρίσκο για το δημόσιο χρέος

Άλλωστε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπεριλαμβάνει τη χώρα μας ανάμεσα στα κράτη με το υψηλότερο ρίσκο ως προς την αποκλιμάκωση για το δημόσιο χρέος, κυρίως λόγω του μεγέθους.

Οι μεσοπρόθεσμοι κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί, σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, διότι υπάρχουν πολλά ερωτήματα σε σχέση με το τι θα συμβεί στο ελληνικό ΑΕΠ, μετά το πέρας του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Δηλαδή από το τέλος του 2026 και μετά.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Ανάλυσης Βιωσιμότητας, το ελληνικό δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί, αλλά να παραμείνει υψηλό μεσοπρόθεσμα, φτάνοντας περίπου το 124 % του ΑΕΠ το 2036. Η μείωση αυτή οφείλεται στο υποθετικό ότι το διαρθρωτικό πρωτογενές πλεόνασμα (SPB) 1,8% του ΑΕΠ από το 2026, εξαιρουμένων των μεταβολών στο κόστος που προκαλεί το δημογραφικό πρόβλημα. Πάντως, στην έκθεση εκφράζεται ο προβληματισμός σχετικά με την ιστορική συνέπεια τέτοιων επιδόσεων: «Αυτό το επίπεδο του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου είναι μάλλον φιλόδοξο σε σύγκριση με τις προηγούμενες δημοσιονομικές επιδόσεις».

Η σύνδεση της ανάπτυξης με το δημόσιο χρέος

Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο διαφοράς επιτοκίου-ανάπτυξης (στο οποίο η διαφορά επιτοκίου-ανάπτυξης επιδεινώνεται κατά 1 ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με το βασικό σενάριο), το σενάριο χαμηλότερου SPB (στο οποίο το επίπεδο SPB μειώνεται κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες) και το σενάριο χρηματοοικονομικής πίεσης (στο οποίο τα επιτόκια αυξάνονται προσωρινά κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το βασικό σενάριο), έως το 2036 ο λόγος χρέους θα υπερβαίνει το βασικό επίπεδο κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες, 6 ποσοστιαίες μονάδες και 2 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα.

Αντίθετα, σύμφωνα με το ιστορικό σενάριο SPB (στο οποίο το SPB επιστρέφει στον ιστορικό 15ετή μέσο όρο του 4,9% του ΑΕΠ), ο λόγος χρέους θα είναι χαμηλότερος από ό,τι στο βασικό σενάριο, κατά περίπου 26 ποσοστιαίες μονάδες το 2036.

Οι στοχαστικές προβολές γύρω από το βασικό σενάριο υποδεικνύουν μέτριο κίνδυνο λόγω του υψηλού επιπέδου χρέους και της αβεβαιότητας γύρω από το βασικό σενάριο.

Αυτές οι στοχαστικές προσομοιώσεις δείχνουν ότι ο δείκτης χρέους θα είναι υψηλότερος το 2030 από ό,τι το 2025 με πιθανότητα 15%, γεγονός που υποδηλώνει μέτριο κίνδυνο δεδομένου του υψηλού αρχικού δείκτη χρέους.

Επιπλέον, υψηλή αβεβαιότητα περιβάλλει την βασική πρόβλεψη για το χρέος, όπως μετριέται από τη διαφορά περίπου 40 ποσοστιαίων μονάδων.

Τι «βλέπουν» οι αναλυτές

Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν πως οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους εκτιμάται ότι παραμένουν οριοθετημένοι μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση της διαφύλαξης της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και της αποτελεσματικής απορρόφησης των ευρωπαϊκών πόρων.

Αυτό οφείλεται εν πολλοίς στους ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής των υποχρεώσεων προς τον επίσημο τομέα,  οι οποίες αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα του συνολικού χρέους, σε συνδυασμό με την έγκαιρη σύναψη συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων (swap), οι οποίες έχουν «κλειδώσει» τα ιστορικώς χαμηλά επιτόκια των προηγούμενων ετών. Θετικά λειτουργούν και οι γύροι πρόωρης αποπληρωμής των διμερών δανείων.

Ωστόσο, τα υφιστάμενα θετικά χαρακτηριστικά του συσσωρευμένου δημόσιου χρέους δεν είναι μόνιμα.

Η εικόνα για φέτος

Πάντως, η μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ θα συνεχιστεί. Όπως καταγράφει ο προϋπολογισμός του 2026, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να παρουσιάσει για έκτο συνεχόμενο έτος τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να διαμορφωθεί σε επίπεδα κάτω του 140%, με την πρόβλεψη να διαμορφώνεται σε 138,2%, που είναι το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.

Ειδικότερα, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 362.800 εκατ. ευρώ ή 145,9% ως ποσοστό του ΑΕΠ στο τέλος του 2025 έναντι 364.965 εκατ. ευρώ ή 154,2% ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2024, παρουσιάζοντας μείωση κατά 8,3 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του 2024. Το 2026 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί σε 359.300 εκατ. ευρώ ή 138,2% ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 7,7 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του 2025.

Πηγή: ΟΤ