Πρωταθλήτρια στους φιλόδικους έχει αναδειχθεί η Κίνα τα τελευταία χρόνια, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες δημιουργοί και επιχειρηματίες προσφεύγουν στη δικαιοσύνη για να προστατέψουν τα πνευματικά τους δικαιώματα. Το δίχως άλλο, το Πεκίνο πληρώνει δεκαετίες αντιγραφής ξένων προϊόντων.
Για πολλά χρόνια η Κίνα υπήρξε επί μακρόν κέντρο παραποίησης προϊόντων, καθώς οι καταναλωτές δεν χρειάζεται να ψάξουν πολύ για να βρουν ψεύτικα προϊόνταν Nestlé ή απομιμήσεις αθλητικών παπουτσιών Nike. Και τα εμπορικά σήματα δεν είναι η μόνη μορφή πνευματικής ιδιοκτησίας που αντιγράφεται εύκολα.
Υπενθυμίζεται ότι μετά το άνοιγμα της κινεζικής οικονομίας, ξένες πολυεθνικές που εγκαταστάθηκαν στη χώρα συχνά παραπονιούνταν ότι κλέβονταν τα εμπορικά τους μυστικά.
Η General Motors, αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία, διαπίστωσε το 2003 ότι Κινέζος εταίρος της λάνσαρε ένα μοντέλο εντυπωσιακά παρόμοιο με δικό της. Η Kawasaki, ιαπωνικός βιομηχανικός όμιλος, και η Siemens, γερμανικός, θεωρούν ότι η τεχνολογία τους χρησιμοποιήθηκε χωρίς άδεια για την ανάπτυξη του εκτεταμένου κινεζικού δικτύου τρένων υψηλής ταχύτητας.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ο Economist, τα τελευταία χρόνια, η χαλαρή προστασία εμπορικών σημάτων και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας έχει εξελιχθεί σε αυξανόμενο πρόβλημα για πολλές κινεζικές εταιρείες που έχουν αναδειχθεί σε ισχυρούς παίκτες στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Κατασκευαστές από smartphones και μοτοσικλέτες έως ηλιακά πάνελ, μπαταρίες και κούκλες Lafufu δίνουν μάχη για να προστατεύσουν την πνευματική τους ιδιοκτησία. Και αυτή η μάχη γίνεται ολοένα και πιο διεθνής.
Τα κινεζικά δικαστήρια έχουν κατακλυστεί από υποθέσεις πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίες πλέον ξεπερνούν τις 550.000 ετησίως, καθιστώντας τη χώρα τη πιο «φιλοδίκη» στον κόσμο σε τέτοιες διαφορές. Οι δικαστές συχνά αναγκάζονται να εργάζονται με ταχύτατους ρυθμούς, εκδικάζοντας περίπου μία υπόθεση την ημέρα.
Πολλές εταιρείες και δικηγόροι βρίσκουν τη διαδικασία στην πόλη βασανιστικά αργή. Μπορεί να χρειαστούν τρεις μήνες απλώς για να καταχωριστεί μια υπόθεση στο πινάκιο.
Το βρετανικό δημοσίευμα υπογραμμίζει και την υπερβάλλουσα βιομηχανική δυναμικότητα της Κίνας που εντείνει το πρόβλημα, καθώς ιδιοκτήτες ανενεργών εργοστασίων αναζητούν τρόπους να τα θέσουν ξανά σε λειτουργία.
Έτσι, μπορεί να κερδίσει μια εταιρεία μια νομική μάχη εναντίον ενός εργοστασίου που παράγει απομιμήσεις, αλλά αμέσως μετά ένα άλλο αρχίζει αρχίζει να παράγει ξανά απομιμήσεις.
Απομιμήσεις ξένων προϊόντων
Ωστόσο, ο Economist, σημειώνει ότι οι Κινέζοι αντιγραφείς δεν απειλούν μόνο κινεζικές επιχειρήσεις. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, οι υποθέσεις που σχετίζονται με πατέντες και αφορούν κινεζικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 56% το 2023, σύμφωνα τηνη κινεζική δικηγορική εταιρεία GEN.
Πολλές από αυτές επικεντρώνονταν σε εμπόρους που πωλούσαν προϊόντα μέσω της Amazon, της αμερικανικής πλατφόρμας ηλεκτρονικού εμπορίου. Συχνές ήταν όμως και οι υποθέσεις που αφορούσαν εξοπλισμό επικοινωνιών και ηλεκτρονικών.
Αυτό αποδίδεται εν μέρει και στην μη εξοικείωση των κινέζων με αυστηρότερα καθεστώτα προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας. Συχνά οι κινεζικές εταιρείες εισέρχονται σε μια χώρα χωρίς να πραγματοποιούν ελέγχους «ελευθερίας λειτουργίας» (freedom-to-operate), οι οποίοι εξετάζουν αν ένα προϊόν παραβιάζει πατέντες σε μια νέα αγορά, λέει ο Σια Φενγκ της GEN.
Σαν ειρωνεία, πλέον ολοένα και περισσότερες κινεζικές εταιρείες κατηγορούν ξένες επιχειρήσεις ότι κλέβουν δικές τους ιδέες, όπως η αλυσίδα καφές Luckin, που κέρδισε αγωγή κατά ταϊλανδέζικης επιχείρησης που είχε ανοίξει καφέ με το ίδιο όνομα και σχεδόν πανομοιότυπο λογότυπο.
Η Trina Solar, κινεζική εταιρεία ΑΠΕ, έχει μηνύσει την Canadian Solar, ανταγωνίστρια με έδρα το Οντάριο που κατασκευάζει τα περισσότερα από τα ηλιακά της πάνελ στην Κίνα, για παραβιάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας στις ΗΠΑ.