«Η Ερατώ αγαπάει…» – Έρωτας, σεξ και βρισιές σε «γκράφιτι» χιλιετιών στην Πομπηία

Η Πομπηία, η αρχαία πόλη που καταστράφηκε από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., συνεχίζει να μας αποκαλύπτει τα μυστικά της καθημερινής ζωής των κατοίκων της.

Μία πρόσφατη ανακάλυψη δεκάδων μηνυμάτων γραμμένων σε τοίχους (κάτι σαν τα σημερινά γκράφιτι) σε ένα από τα σοκάκια της πόλης φέρνει στο φως ιστορίες έρωτα, πάθους και ακόμη και βίας, γραμμένες σε έναν δημόσιο χώρο πριν από περίπου 2.000 χρόνια.

Σύμφωνα με άρθρο του The Times, επιστήμονες που μελετούν τα μηνύματα αυτά δηλώνουν ότι αποδεικνύουν πως η ανθρώπινη φύση και οι συναισθηματικές εκφράσεις παραμένουν αναλλοίωτες μέσα στους αιώνες.

Μια ανακάλυψη για την καθημερινή ζωή

Τα νέα σημειώματα στους τοίχους βρέθηκαν σε ένα σοκάκι μεταξύ των δύο θεάτρων της Πομπηίας, το οποίο παλαιότερα λειτουργούσε ως δημόσιος χώρος συνάντησης.

Ίχνη από παλιές υδρορροές υποδηλώνουν ότι η μία πλευρά του σοκακιού, μήκους περίπου 27 μέτρων, χρησιμοποιούνταν ως υπαίθρια τουαλέτα.

Η περιοχή είχε ανασκαφεί αρχικά το 1794, αλλά με τη βοήθεια σύγχρονης τεχνολογίας, οι επιστήμονες εντόπισαν 79 νέα μηνύματα που είχαν διαφύγει της προσοχής των προηγούμενων ερευνητών.

𝗣𝗼𝗺𝗽𝗲𝗶𝗶 𝗚𝗿𝗮𝗳𝗳𝗶𝘁𝗶 𝗥𝗲𝘃𝗲𝗮𝗹𝘀 𝗥𝗼𝗺𝗮𝗻𝗰𝗲 𝗮𝗻𝗱 𝗥𝗮𝘂𝗻𝗰𝗵
New imaging has uncovered 79 previously unseen Pompeii graffiti, including “Erato loves…,” gladiator sketches, insults, and intimate confessions from everyday Roman life.#AncientOrigins… pic.twitter.com/XCXcL4gBNA

— Ancient Origins (@ancientorigins) January 21, 2026

Η τεχνολογία αναβιώνει την αρχαιότητα

Οι ειδικοί από τη Σορβόννη στο Παρίσι και το Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ χρησιμοποίησαν μια καινοτόμο μέθοδο, γνωστή ως απεικόνιση μετασχηματισμού ανάκλασης.

Η τεχνική αυτή βασίζεται σε φωτογραφίες τραβηγμένες με ισχυρά φώτα από διαφορετικές γωνίες, οι οποίες επεξεργάζονται ψηφιακά για να αναδείξουν χαρακιές που είναι αόρατες με γυμνό μάτι.

Χάρη σε αυτή τη μέθοδο, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ακόμα και μια μικροσκοπική εικονογραφία ύψους 10 εκατοστών, που απεικονίζει δύο μονομάχους σε μάχη, ενώ σε ένα άλλο μήνυμα διαβάζεται η φράση «Η Εράτω αγαπά…», χωρίς να αποκαλύπτεται το αντικείμενο του πόθου της.

Πολλά από τα μηνύματα περιγράφουν προσωπικά συναισθήματα, όπως ένα που λέει: «Βιάζομαι, πρόσεχε τον εαυτό σου, Σάβα μου, φρόντισε να με αγαπάς!»

Άλλο μήνυμα θυμίζει μια παλαιότερη καταγραφή του έρωτα, γράφοντας: «Η σκλάβα της Κομίνια, από την πόλη της Ατέλλα, αγαπά τον Χρέστο με όλη της την καρδιά. Είθε η Αφροδίτη της Πομπηίας να τους ευλογήσει και να ζήσουν και οι δύο σε αρμονία».

Τα μηνύματα όμως δεν περιορίζονται στον ρομαντισμό. Ένα πιο χυδαίο μήνυμα αναφέρει μια πόρνη ονόματι Τυχή, που πήγε «σ’ αυτό το μέρος» για να συνευρεθεί με τρεις άντρες, ενώ ένα άλλο, με παράξενη διατύπωση, απευθύνεται σε κάποιον ονόματι Μίκιο: «Στον πατέρα σου που έχεσε, του έσπασες την κοιλιά».

A fascinating ancient Roman graffito from a private house in Pompeii..

LABYRINTHVS: HIC•HABITAT MINOTAURVS
«The Labyrinth: Here lives the Minotaur.»

Carved on a column in the House of Lucretius, c.79 AD #roman #archaeology #latin #mythology pic.twitter.com/ZAhoDC0EQ8

— Gareth Harney (@OptimoPrincipi) October 23, 2020

Η σημασία των αρχαίων γκράφιτι

Τα νέα αυτά μηνύματα προστίθενται στα περισσότερα από 10.000 τοιχοτεχνήματα και σχέδια που έχουν ήδη βρεθεί στην Πομπηία.

Από εκλογικά συνθήματα έως φαλλικά σύμβολα, τα μηνύματα αυτά δίνουν μια μοναδική εικόνα της καθημερινής ζωής πριν από δύο χιλιετίες.

Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία είναι ένα μήνυμα που άφησε ένας εργάτης, επαινώντας το γεύμα του και σημειώνοντας την ημερομηνία.

Αυτό βοήθησε τους ιστορικούς να προσδιορίσουν την ακριβή στιγμή της έκρηξης του Βεζούβιου.

«Ιστορίες από τη ζωή, τον έρωτα, το πάθος, τις προσβολές και τον αθλητισμό που θα είχαν χαθεί για πάντα, επανεμφανίζονται τώρα χάρη στην τεχνολογία», δήλωσε το γραφείο Τύπου της Πομπηίας. Η ανακάλυψη αυτή αναδεικνύει έναν τοίχο που έχει ανασκαφεί πριν από 230 χρόνια, ο οποίος περνάει από εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, χωρίς να περιμένουν ότι θα ανακαλυφθεί κάτι καινούργιο.

Η αιώνια ανθρώπινη φύση

Η μελέτη των αρχαίων αυτών σημειωμάτων της Πομπηίας μας θυμίζει ότι, παρά την απόσταση χιλιετιών, οι άνθρωποι δεν έχουν αλλάξει τόσο πολύ.

Ο έρωτας, η ζήλια, η χαρά και η οργή καταγράφονται στα ίδια μέρη που οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν για καθημερινές ανάγκες, αποτυπώνοντας την αμεσότητα και την ειλικρίνεια της ανθρώπινης φύσης.

Τα μηνύματα αυτά δεν είναι απλώς αρχαιολογικά ευρήματα· είναι ζωντανές φωνές από το παρελθόν, που μας συνδέουν με τα συναισθήματα και τις ιστορίες των ανθρώπων πριν από 2.000 χρόνια.