«Γιατί έγινα διπλός κατάσκοπος; Για τα λεφτά» – Ο ολέθριος, λουσμένος στη βότκα, προδότης της CIA Όλντριτς Έιμς στους NYT

Ο Όλντριτς «Ρικ» Έιμς, ένας δια βίου υπάλληλος της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA), πρόδωσε τουλάχιστον 12 από τους καλύτερους μυστικούς πράκτορες που εργάζονταν για τις Ηνωμένες Πολιτείες εντός της Σοβιετικής Ένωσης και του σοβιετικού μπλοκ κατά τη δεκαετία του 1980. Όλοι φυλακίστηκαν και οι περισσότεροι εκτελέστηκαν. «Πέθαναν επειδή αυτός ο διεστραμμένος, δολοφονικός προδότης ήθελε ένα μεγαλύτερο σπίτι και μια Jaguar», έλεγε στους New York Times το 1994, λίγο μετά την καταδίκη του, ο Διευθυντής της CIA, Ρ. Τζέιμς Γούλσεϊ.

Από το 1975 έως το 1985, η CIA προήγαγε τον Όλντριτς Χέιζεν Έιμς, έναν αλκοολικό με χαμηλές επιδόσεις που περνούσε ένα οικονομικά καταστροφικό διαζύγιο με μια συνάδελφο κατάσκοπο, σε ολοένα και πιο ευαίσθητες θέσεις, αγνοώντας ότι σκεφτόταν όλη τη δεκαετία να πουλήσει τα βαθύτερα μυστικά της υπηρεσίας στη Μόσχα.

Για μια ολόκληρη δεκαετία, η CIA αγνοούσε ότι ο Έιμς παρέδιδε προσωπικά ένα σωρό από άκρως απόρρητα έγγραφα στους Σοβιετικούς και τα έλεγε όλα, μουλιασμένος με βότκα, στους κομμουνιστές αξιωματικούς της υπόθεσης σε ετήσιες ολονύχτιες συναντήσεις.

Ο Έιμς εντάχθηκε στο σώμα της CIA το 1962 με ευκολία. Ο πατέρας του ήδη εργαζόταν εκεί ως αναλυτής. Μετά από τρία χρόνια μυστικής υπηρεσίας στην Τουρκία, παντρεύτηκε μια συνάδελφό του στη CIA και πέρασαν τη δεκαετία του ’70 στην Ουάσινγκτον και στη Νέα Υόρκη, όπου συναναστράφηκε με Σοβιετικούς που είχαν αποσπαστεί στα Ηνωμένα Έθνη και άρχισε να σκέφτεται μια διπλή ζωή.

Όταν ο γάμος του διαλύθηκε ο Έιμς πήγε μόνος του στην Πόλη του Μεξικού, όπου εργάστηκε από το 1981 έως το 1983. Εκεί, γνώρισε τη Μαρία ντελ Ροζάριο Κάσας, μια Κολομβιανή πολιτιστική ακόλουθο που εργαζόταν για τη CIA, τη γυναίκα που θα γινόταν η δεύτερη σύζυγός του και η οποία θα κατηγορούνταν ως συνεργός του. Θεωρούμενος μέτριος από τους ανωτέρους του, παρ’ όλα αυτά προήχθη σε αρχηγό του σοβιετικού τμήματος της αντικατασκοπείας. Η δουλειά του ήταν η στρατολόγηση και η διαχείριση ξένων πρακτόρων.

Ο Άλντριχ Έιμς συνελήφθη από το FBI στο Άρλινγκτον της Βιρτζίνια με την κατηγορία της κατασκοπείας στις 21 Φεβρουαρίου 1994. Η συνεργάτιδα του, η σύζυγός του Μαρία ντελ Ροζάριο Κάσας Ντουπούι δήλωσε ένοχη για φοροδιαφυγή και συνωμοσία για κατασκοπεία. Καταδικάστηκε σε 63 μήνες φυλάκιση. Μετά την απελευθέρωσή της, αυτή και ο γιος της, Πολ Έιμς, επέστρεψαν στην Κολομβία.

Το 1985, ο Έιμς στρατολόγησε τον εαυτό του. Πούλησε σε έναν αξιωματούχο της σοβιετικής πρεσβείας τα ονόματα δύο αξιωματικών της K.G.B. που εργάζονταν κρυφά για το F.B.I. στην Ουάσινγκτον. Η τιμή; 50.000 δολάρια.

Τον επόμενο μήνα, έδωσε οικειοθελώς τα ονόματα κάθε σοβιετικού αξιωματούχου των μυστικών υπηρεσιών και στρατιωτικού αξιωματικού που γνώριζε ότι εργαζόταν για τις Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με οτιδήποτε άλλο γνώριζε για τις επιχειρήσεις της CIA εναντίον της Μόσχας.

Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, λίγο μετά τον γάμο του με τη Ροζάριο, ο Έιμς έλαβε ένα γαμήλιο δώρο από την KGB. Ήταν δύο εκατομμύρια δολάρια. Ο ίδιος ισχυρίστηκε στους NYT ότι σοκαρίστηκε. Τα χρήματα ήταν πολύ περισσότερα από όσα είναι γνωστό ότι έλαβε οποιοσδήποτε άλλος Αμερικανός κατάσκοπος από τους Σοβιετικούς. Αλλά οι Σοβιετικοί δεν είχαν ποτέ έναν κατάσκοπο σαν τον Έιμς.

Συνέχισε την κατασκοπεία για σχεδόν εννέα χρόνια, πρώτα στη Ρώμη, όπου υπηρέτησε από το 1986 έως το 1989, και στη συνέχεια από την έδρα της υπηρεσίας στο Λάνγκλεϊ της Βιρτζίνια. Από το 1990 έως το 1994, επέβλεπε επιχειρήσεις στη Δυτική Ευρώπη εναντίον των Σοβιετικών και των δορυφόρων τους, διηύθυνε κατασκόπους στην Τσεχοσλοβακία και εργάστηκε στο Κέντρο Καταπολέμησης Ναρκωτικών της CIA, πετώντας για να συναντήσει τους Ρώσους χειριστές του στην Μπογκοτά και οργανώνοντας προσπάθειες κατά του εμπορίου ηρωίνης στη Μόσχα — ενώ παράλληλα έβγαινε από τα γραφεία του με απόρρητα έγγραφα για να τα πουλήσει.

Η σύλληψη του Ρικ και της Ροζάριο Έιμς τον Φεβρουάριο του 2994 έμοιαζε αρχικά μια τραγωδία, που στη συνέχεια θύμιζε περισσότερο φάρσα γράφει ο Τιμ Βάινερ.

Η CIA γνώριζε ήδη από τις αρχές του 1986 ότι υπήρχε ένας προδότης μέσα στους κύκλους της. Εν τω μεταξύ, ο Έιμς απέτυχε στις δοκιμές ανιχνευτή ψεύδους, ξοδεύοντας μισό εκατομμύριο δολάρια σε μετρητά για ένα νέο σπίτι και χρησιμοποιώντας μια νέα Jaguar στην πύλη της υπηρεσίας.

Ο Γούλσεϊ παραδέχθηκε τότε το λάθος. «Σεν αφιερώθηκαν άμεσα οι κατάλληλοι πόροι στην υπόθεση Έιμς» είχε πει με κάποια μετάνοια. Μετά τη σύλληψη, οι γελοιογράφοι των εφημερίδων επιτέθηκαν ανελέητα στην υπηρεσία, απεικονίζοντας έναν τυφλοπόντικα με καμπαρντίνα να εργάζεται απαρατήρητος και ανενόχλητος σε έναν μυστικό λαβύρινθο.

Η CIA που από την ίδρυση της μέχρι το 1994, για 47 χρόνια, είχε αποθεωθεί για τις επιτυχίες και τις υπηρεσίες της, ήταν πλέον το ανέκδοτο σε αίθουσες σύνταξεις. «Ο Έιμς έγινε λόγος για να γελοιοποιηθεί ολόκληρη η υπηρεσία από το Κογκρέσο αλλά και τους πολίτες, και αυτό είναι επικίνδυνο» σημείωνε ο Βάινερ που κατάφερε να μιλήσει με τον Έιμς πριν μεταφερθεί για πάντα στην ομοσπονδιακή φυλακή υψίστης ασφαλείας, εκεί όπου και πέθανε κλείνοντας την ιστορία του ως ο πιο επιζήμιος, επικίνδυνος διπλός κατάσκοπος που κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον δέκα συναδέλφους του.

Οι αξιωματικοί του FBI και της CIA που τον ρωτούσαν, δεν ήταν απόλυτα ικανοποιημένοι από όσα τους έλεγε. Αν και οι συνεδριάσεις πήγαιναν καλά, δεν ήταν απόλυτα σίγουροι ότι ο Έιμς έλεγε όλη την αλήθεια. Η μοίρα της Ροζάριο Έιμς, δεν ήταν ακόμη σίγουρη, ίσως αν συνεργαζόταν με τις αρχές θα μπορούσε να να επανενωθεί με τον 5χρονο τότε γιο τους, Πολ. Αλλά οι κατασκόποι που βρέθηκαν στον λαβύρινθο της διπλής ζωής του Έιμς ήταν σίγουρα αγνοούμενοι, αν όχι νεκροί.

Ο Βάινερ μίλησε για περισσότερες από οκτώ ώρες με τον προδότη της CIA στις 7 Ιουλίου 1994, στις φυλακές της πόλης Αλεξάνδρεια της Βιρτζίνια, την προσωρινή κατοικία του Έιμς πριν μεταφερθεί στη φυλακή μετά την καταδίκη του.

Ακολουθεί η συζήτηση ανάμεσα στον Βάινερ και τον Έιμς.

–

Από τότε που συνελήφθη ο 53χρονος Έιμς, τα μαλλιά και το δέρμα του έχουν γκριζάρει αισθητά. Επιφανειακά, είναι ομαλός, σαγηνευτικός, μερικές φορές γοητευτικός. Ψάχνει για λέξεις μόνο όταν σκέφτεται τη φύση της προδοσίας του και τότε η ηρεμία της εικόνας του ραγίζει. Στο εσωτερικό του; Υπάρχει ένα κενό εκεί που θα έπρεπε να βρίσκεται ο πόνος ή η οργή ή η ντροπή. Ίσως αυτό να είναι το κόστος μιας μυστικής ζωής. Ίσως έφταιγε το αλκοόλ. Ήταν μεθυσμένος για ένα μεγάλο μέρος των τριών δεκαετιών του με τη CIA. Ίσως είναι το γεγονός ότι, σε αντάλλαγμα για μια περιουσία, πούλησε δώδεκα ανθρώπους και τους καταδίκασε σε θάνατο ή φυλάκιση.

Το αντιμετωπίζει αυτό λέγοντας ότι έχει καταδικάσει και τον εαυτό του σε ζωντανό θάνατο: «Οι άνδρες που πούλησα… Αυτό που τους συνέβη, συνέβη και σε μένα».

Ε: Όταν υπογράψατε για πρώτη φορά στη CIA το 1962, πώς ήταν;

Α: Ένιωσα περήφανος, επίλεκτος. Κατέβαλαν μεγάλη προσπάθεια, όπως και ορισμένες μονάδες στον στρατό, στην Υπηρεσία Εξωτερικών, για να καλλιεργήσουν την αίσθηση ότι ανήκουν στην ελίτ και όλοι όσοι ενσωματωθήκαμε στους κόλπους της υπηρεσίας το πιστεύαμε, ανταποκριθήκαμε σε αυτό. Νέοι άνδρες και γυναίκες ανταποκρίνονται σε αυτό. Και σίγουρα κι εγώ. Η ηθική της κατασκοπείας, του να λες ψέματα, να συγκαλύπτεις ιστορίες, αυτό δεν ενοχλούσε πολλούς ανθρώπους. Δεν με ενοχλούσε. Οι άνθρωποι το έβλεπαν ως μέρος του αγώνα… Υπήρχε μια αίσθηση διασκέδασης.

Ε: Πότε σταμάτησε όλο αυτό να έχει πλάκα;

Α: Δεν ξέρω αν σταμάτησε ποτέ, τουλάχιστον για μένα. Δεν νομίζω ότι όλοι οι άλλοι το ζούσαν έτσι, αλλά εγώ… ναι. Για μένα είχε πάντα πλάκα. Η Τουρκία ήταν υπέροχη. Η Νέα Υόρκη ήταν ίσως το πιο διασκεδαστικό πεδίο δράσης που είχα. Η Πόλη του Μεξικού ήταν απίστευτη. Και η δουλειά που είχα να κάνω από το ’83 έως το ’85 ήταν…. η πιο διασκεδαστική δουλειά στα κεντρικά γραφεία που είχα. Ήταν πραγματικά ενδιαφέρουσα. Βέβαια, συνέβαιναν και άλλα πράγματα. Πίστευα ότι δεν τα είχαμε πάει ποτέ σωστά με τις σοβιετικές επιχειρήσεις, δεν είχαμε ξοδέψει ποτέ αρκετά χρήματα, δεν είχαμε βάλει αρκετούς ανθρώπους σε αυτές, δεν είχαμε πάρει αρκετά ρίσκα. Αλλά μετά ακολουθούσε πάντα ένα ερώτημα. Ακόμα κι αν το κάναμε, θα άξιζε τον κόπο;

Ε: Πότε πήρατε την απόφαση να εργαστείτε για την άλλη πλευρά;

Α: Ξεκίνησε κάπου μέσα στη δεκαετία του ’70 στη Νέα Υόρκη.

Ε: Γιατί;

Α: Ξέρετε, γνώριζα μερικούς Σοβιετικούς στη Νέα Υόρκη που είχαν πολύ ενδιαφέρον. Ο επικεφαλής εκπρόσωπος της Pravda στη Νέα Υόρκη και εγώ γευματίζαμε μαζί κάθε δύο εβδομάδες για περίπου τρία χρόνια. Και δεν με δίδαξε άμεσα πολλά, αλλά έμμεσα έμαθα πάρα πολλά… όσον αφορά το τι ήταν οι Σοβιετικοί. Αυτό που συνέβη αργότερα, ειλικρινά, είναι ότι βρέθηκα στη θέση όπου σκεφτόμουν, και εξακολουθώ να σκέφτομαι – πείτε το αλαζονεία, αν θέλετε – αλλά έλεγα: Ξέρω τι είναι καλύτερο. Ξέρω τι είναι καταστροφικό και ξέρω τι δεν είναι καταστροφικό, και ξέρω τι είναι πραγματικά η Σοβιετική Ένωση, και ξέρω τι είναι καλύτερο για την εξωτερική πολιτική και την εθνική ασφάλεια… Και θα ενεργήσω με βάση αυτό.

Ε: Ποια ήταν τα κίνητρά σας;

Α: Τα χρήματα, αυτά ήταν το κίνητρο. Όλες οι άλλες σκέψεις, οι ιδέες και οι λόγοι που είχαν ήταν μόνο το μέσο για να τα αποκτήσω. Πολλοί άνθρωποι χρειάζονται χρήματα. Αρκετοί άνθρωποι σε όλη την ιστορία της υπηρεσίας έχουν κλέψει χρήματα από τη CIA και έχουν κάνει τρομερά πράγματα για χρήματα. Πολύ λίγοι έχουν πουλήσει μυστικά στην K.G.B., και νομίζω ότι ένας από τους λόγους είναι επειδή πολλοί από αυτούς θα είχαν βρει πολλά εμπόδια στο δρόμο.

Για μένα, μέχρι το 1985, μερικά από αυτά τα εμπόδια δεν υπήρχαν πια. Δεν πιστεύω ότι επηρέαζα την ασφάλεια αυτής της χώρας και την ασφάλεια του λαού της… Δεν έδωσα αυτά τα πράγματα στους Σοβιετικούς επειδή πίστευα ότι η κατασκοπεία ήταν ένα βρώμικο παιχνίδι. Όλο αυτό είναι πραγματικά ασήμαντο.

Ε: Πώς καταφέρατε να ζήσετε αυτή τη διπλή ζωή; Να είστε από τη μία με την πλευρά της CIA και από την άλλη να εξυπηρετείτε την KGB;

Α: Είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη ικανότητα. Προσαρμόστηκα λίγο περισσότερο με την έννοια ότι μπορούσα να αρνηθώ πράγματα, να αποφύγω να σκεφτώ τις συνέπειες. Δεν αφιέρωσα ποτέ πολύ χρόνο σκεπτόμενος τη σχέση μου με την KGB. Όταν τους συναντούσα, όταν είχα προσωπικές συναντήσεις με τους αξιωματικούς της KGB, ας πούμε στην Μπογκοτά, όταν έφευγα από εκείνη τη συνάντηση, περίπου στις 2 π.μ., έχοντας πιει και το μεγαλύτερο μέρος ενός μπουκαλιού βότκας, κρατούσα μερικές σημειώσεις σχετικά με τις επικοινωνίες που είχαν προγραμματιστεί για την επόμενη χρονιά. Όταν έφευγα από εκείνη τη συνάντηση, απλώς το κατέγραφα στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Δεν κάθισα ούτε μια φορά και είπα: Τώρα, ας δούμε. Τι συζητήσαμε;

Ε: Αρχειοθέτησέ το και ξέχασέ το.

Α: Αρχειοθέτησέ το και ξέχασέ το. Το είπα στην KGB πως εγώ εγώ έτσι δούλευα. Και μου προκαλούσε προβλήματα. Δηλαδή, ξεχνούσα πράγματα. Χάλαγα τις συναντήσεις. Και αυτό είναι εν μέρει απλώς καθαρή αμέλεια, αλλά εν μέρει απλώς – υπήρχε κάποιος μηχανισμός που όχι μόνο μου επέτρεπε να το κάνω αυτό, αλλά με παρακίνησε να το κάνω εξαρχής. Δεν ήθελα να κάθομαι και να το σκέφτομαι.

Ε: Μήπως το ποτό έπαιζε ρόλο σε όλα αυτά;

Α: Ναι. Στις πραγματικές συναντήσεις που είχα με τους Σοβιετικούς, για παράδειγμα, συνήθως έπινα αρκετά ποτά πριν από μια συνάντηση. Έπινα κατά τη διάρκεια της συνάντησης. Προσπαθούσαν να διατηρούν πολύ καλό ρυθμό και τα λοιπά, και έτσι δεν ήμουν εντελώς μεθυσμένος, αλλά σίγουρα θα είχα πιει κάτι παραπάνω από όσο χρειαζόταν. Είχα μια κάποια αδυναμία με την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, που περιστασιακά έφτανε στα πρόθυρα του σκανδάλου, αλλά ποτέ δεν σταμάτησε εντελώς.

–

Η ομάδα της CIA που ανακάλυψε τον προδότη Έιμς. Από αριστερά προς τα δεξιά: Σάντρα Γκράιμς, Πολ Ρέντμοντ, Ζαν Βερτεφέιγ, Νταϊάνα Γουόρθεν, Νταν Πέιν

Στη συνέντευξη του ο Έιμς ξεκαθάρισε πως δεν είχε κανένα σεβασμό για την κατασκοπεία, τις μυστικές υπηρεσίες ή όλους όσοι εργάζοντας για αυτές. «Πρέπει να μπαίνουμε σε τόσο κόπο, να κάνουμε τόσα πράγματα για ποιο λόγο;» είχε πει.

Σε ερώτηση αν η κατασκοπία εξυπηρετεί κάτι μετά το φερόμενο τέλος του ψυχρού πολέμου ο Έιμς ήταν ξεκάθαρα αναπολογητικός και αδιάφορος για τον όποιο μύθο. «Δεν έχουμε κάποια ειδική αποστολή. Μας κοροιδεύουμε, έχουμε πείσει τους εαυτούς μας ότι έχουμε μια ειδική αποστολή».

–

Ε: Σε ποια αυταπάτη αναφέρεστε;

Α: Το να συνδέσουμε την καταστολή όπως θέλετε να περιγράψετε τα κινήματα για οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη σε αυτή τη χώρα με μια υπερεκτιμημένη απειλή από το εξωτερικό, και να προσπαθήσουμε να συνδέσουμε τα δύο, και να επιτεθούμε και στα δύο. Δεν θέλω να ακουστώ σαν σταλινικός παλαιάς γραμμής ή κάτι τέτοιο, αλλά…

Ε: Ένας εχθρός εντός;

Α: Σωστά.

Ε: Κάποιος έγραψε κάποτε ότι ένα έθνος δεν μπορεί να είναι μεγάλο χωρίς έναν μεγάλο εχθρό.

Α: Υποθέτω ότι αυτό είναι μια καταδίκη του μεγαλείου. Αν κοιτάξετε οποιοδήποτε μεγάλο έθνος, είναι εγγενώς κακό ή κτητικό ή επιθετικό. Το μεγαλείο βασίζεται κυρίως σε αξίες που απεχθανόμαστε.

Ε: Μετά το ’85, αφού δώσατε τα ονόματα των Σοβιετικών που εργάζονταν για τη CIA και πήγατε στο σταθμό της Ρώμης, πώς αποκτήσατε πληροφορίες για να τις δώσετε στην KGB;

Α: Απλώς τους έδινα όσα μπορούσα, όσα είχα πρόσβαση. Και είχα πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών, αλλά όχι σε σοβιετικές, ευαίσθητες σοβιετικές επιχειρήσεις. Αλλά είχα ένα ευρύ φάσμα άλλων πληροφοριών που η KGB ήταν πρόθυμη να λάβει με μεγάλη χαρά. Γενικά, επιχειρησιακά στοιχεία. Στη Ρώμη περνούσαν από τα χέρια μου άπειρα έγγραφα, από τα αρχηγεία, από σταθμούς αλλού στην Ευρώπη και αλλού σε όλο τον κόσμο που για κάποιο λόγο σκέφτηκαν να βάλουν τη Ρώμη στη διαδρομή. Απλώς τεράστιοι όγκοι από πληροφορίες. Οι περισσότερες ήταν μάλλον ασήμαντες, αλλά κάποιες είχαν ενδιαφέρον. Προφανώς και παρέλειψα πολλές από αυτές.

Ε: Πώς κανονίζατε να επικοινωνήσετε με την άλλη πλευρά και να συναντηθείτε;

Α: Μέσω ενός μεσάζοντα, ενός αξιωματικού της Σοβιετικής Πρεσβείας, ο οποίος δεν ήταν αξιωματικός της KGB. Ήμασταν σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας μεταξύ μας. Του έδινα μια τσάντα με μερικά περιοδικά μέσα, και με μερικούς φακέλους με έγγραφα σε μια στοίβα περίπου έξι εκατοστών στο κάτω μέρος της. Του την έδινα μετά το μεσημεριανό γεύμα, και συνήθως μου έδινε ένα κουτί κουβανέζικα πούρα. Δεν ξέρω από πού πήρε την ιδέα ότι ήμουν καπνιστής πούρων. Δεν ήταν πραγματικά υψηλής ποιότητας. Μου έδινε και κάποια χρήματα. Δεν συζητήσαμε ποτέ την επιχείρηση.

Είχε μια αρκετά σαφή ιδέα για το τι συνέβαινε, για το είδος του ατόμου που ήμουν, και γίναμε πολύ φιλικοί μεταξύ μας. Αλλά ποτέ δεν μιλήσαμε γι’ αυτό. Και μετά, από καιρό σε καιρό, ένας αξιωματικός της KGB ταξίδευε στη Ρώμη και συναντιόμασταν στο σοβιετικό συγκρότημα κατοικιών, συνήθως αργά το βράδυ. Με έπαιρναν με το αυτοκίνητο και οδηγούσαν για περίπου 40 λεπτά, φροντίζοντας να μην μας παρακολουθεί κανείς. Φορούσα ένα μπουφάν και ένα καπέλο του μπέιζμπολ, έβγαζα τα γυαλιά μου, περπατούσα σκυφτός και μετά με πήγαιναν σε ένα μικρό δωμάτιο που είχαν φτιάξει στη σοφίτα για μένα. Και καθόμασταν εκεί για περίπου τέσσερις ή πέντε ώρες.

Ε: Γιατί πιστεύετε ότι χρειάστηκε τόσος χρόνος για να σας συλλάβουν;

Α: Έχεις δύο ή τρεις ή τέσσερις χιλιάδες ανθρώπους να τρέχουν τριγύρω ως κατάσκοποι. Είναι ένας μηχανισμός που δεν μπορείς να παρακολουθείς, να ελέγξεις. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα με μια υπηρεσία κατασκοπείας. Πρέπει να είναι μικρή.

Ε: Είχατε κάποια υποψία ότι θα σας συλλάβουν;

Α: Καμία. Πάντα απέφευγα να σκέφτομαι πού έχουν φτάσει τα πράγματα; Αν το είχα κάνει αυτό, μπορεί να είχα δει τι θα ακολουθούσε. Δίσταζα, υποθέτω. Γιατί αν είχα καταλήξει στο συμπέρασμα, αυτό θα σήμαινε πως θα έπρεπε να πάρω τα μέτρα μου. Και αυτό δεν θα είχε γυρισμό.

Ε: Ήταν προγραμματισμένο να πάτε στη Μόσχα την εβδομάδα που συλληφθήκατε. Δεν υπήρξε ποτέ καμία σκέψη για το, εντάξει, αυτό ήταν, θα κλείσουμε και θα μείνουμε εκεί;

Α: Όχι, δεν το είχα σκεφτεί έτσι και δεν σκόπευα να το κάνω αυτό.

Ε: Δεν σας πέρασε από το μυαλό να φύγετε;

Α: Όχι. Ακόμη και αν μου πέρασε από το μυαλό, ποτέ δεν ήταν σοβαρό.

Ε: Δώδεκα άνθρωποι πέθαναν ή εξαφανίστηκαν. Άνθρωποι που, για οποιοδήποτε κίνητρο, – προσωπικά, ψυχολογικά, οικονομικά, πολιτικά – διέκοψαν την υπηρεσία τους για να εργαστούν για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σκόπιμες πράξεις σας.

Α: Ναι. Ναι.

Ε: Οδήγησαν στον θάνατό τους.

Α: Ναι.

Ε: Μιλήστε γι’ αυτό.

Α: Είναι πραγματικά δύσκολο να μιλήσεις σε κάποιον για αυτό αν βρίσκεται έξω από αυτό.

–

Ο Έιμς, αμετανόητος για όσα είχε κάνει, επιμένει να χαρακτηρίζει την κατασκοπεία ως μια ανούσια διαδικασία. Αναφερόμενος στον πράκτορα Tόλκατσεφ, τον οποίο πρόδωσε και οδήγησε στην εκτέλεση, υποστηρίζει πως οι πληροφορίες του δεν ήταν ποτέ κρίσιμες. «Αυταπατόμαστε πολιτικά ότι έχουμε μια ειδική αποστολή», είπε, ισχυριζόμενος ότι το κράτος εφευρίσκει εχθρούς για να δικαιολογήσει την ύπαρξη των μυστικών υπηρεσιών.

Στο τέλος, ο κυνισμός του φτάνει στο απόγειο όταν μιλά για τους ανθρώπους που πέθαναν εξαιτίας του. Ο Έιμς ισχυρίστηκε ότι και εκείνοι πήραν παρόμοια ρίσκα και πως η δική του μοίρα είναι εξίσου τραγική. Η μόνη στιγμή που ο Έιμς φαίνεται να λυγίζει ήταν όταν αναλογίστηκε το τίμημα για την οικογένειά του.

Ε: Πιστεύετε ότι θα ήταν καλύτερα αν είχατε φύγει από τη CIA πριν από 10 χρόνια;

Α: Ναι. [Μεγάλη παύση.] Ο γιος μου θα είχε τους γονείς του. [Μεγάλη παύση.] Η γυναίκα μου θα είχε σύζυγο. [Μεγάλη παύση.] Αυτό είναι όλο.

–

Ο Όλντριτς Έιμς, πέθανε σε ηλικία 84 ετών. Tην είδηση του θανάτού του την ανακοίνωσαν οι αμερικανικές αρχές. Ο Έιμς είχε καταδικαστεί τον Απρίλιο του 1994, τρεις μήνες πριν τη συνέντευή του στους ΝΥΤ, σε ισόβια κάθειρξη για κατασκοπεία υπέρ της Μόσχας, σε μία από τις πιο σοβαρές υποθέσεις προδοσίας στην ιστορία των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, η πράξη του έθεσε σε κίνδυνο δεκάδες μυστικές επιχειρήσεις και οδήγησε στον θάνατο περισσότερους από δέκα διπλούς πράκτορες που εργάζονταν για λογαριασμό των ΗΠΑ.

«O πιο επιζήμιος προδότης στην ιστορία της CIA» όπως τον αποκαλούν τα media αποπροσανατόλισε διοχετεύοντας ψευδείς πληροφορίες αναρίθμητα πλάνα των ΗΠΑ, επηρεάζοντας ακόμη και τους προέδρους Ρόναλντ Ρέιγκαν και Τζορτζ Χέρμπερτ Ουόκερ Μπους.

Όταν αποκαλύφθηκε η δράση του υπήρξε ένταση και κρίση στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Μόσχα. Ο τότε διευθυντής της CIA, Τζέιμς Γούλσεϊ, παραιτήθηκε λόγω του σκανδάλου, αρνούμενος να τιμωρήσει συνεργάτες του. Ο διάδοχός του, Τζον Ντόιτς, προχώρησε σε εκτεταμένη αναδιοργάνωση της υπηρεσίας, με εκκαθαρίσεις, συλλήψεις και νέες ποινικές διώξεις.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον χαρακτήρισε την υπόθεση «πολύ σοβαρή» και προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να πλήξει τις σχέσεις με τη Μόσχα. Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο επιχείρησε να υποβαθμίσει το θέμα, με Ρώσο διπλωμάτη να σχολιάζει ότι οι Αμερικανοί είναι «υπερβολικοί».