Πώς αναγνωρίζονται τα πλασματικά χρόνια στο Δημόσιο

Τα πλασματικά χρόνια έχουν εξελιχθεί σε βασικό «εργαλείο» για τη συνταξιοδότηση στο Δημόσιο. Η τάση τα τελευταία χρόνια δείχνει σαφή αύξηση, καθώς οι περισσότεροι ασφαλισμένοι που επιδιώκουν πλήρη σύνταξη –κυρίως στο όριο ηλικίας των 62– επιλέγουν να εξαγοράσουν χρόνο ασφάλισης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου το 80% των υποψηφίων συνταξιούχων προχωρούν σε αναγνώριση πλασματικών ετών, εξαγοράζοντας κατά μέσο όρο 3 έως 4 χρόνια.

Πόσα χρόνια μπορούν να αναγνωριστούν

Στο Δημόσιο, το πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα αναγνώρισης από τέσσερα έως επτά έτη πλασματικού χρόνου, ενώ προβλέπεται και πρόσθετος χρόνος έως πέντε έτη λόγω τέκνων. Έτσι, ο συνολικός αναγνωρίσιμος χρόνος μπορεί να φτάσει έως και τα δώδεκα έτη, γεγονός που προσφέρει σημαντική ευελιξία σε όσους σχεδιάζουν τη συνταξιοδότησή τους.

Στο Δημόσιο, το πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα αναγνώρισης από τέσσερα έως επτά έτη πλασματικού χρόνου, ενώ προβλέπεται και πρόσθετος χρόνος έως πέντε έτη λόγω τέκνων. Έτσι, ο συνολικός αναγνωρίσιμος χρόνος μπορεί να φτάσει έως και τα δώδεκα έτη, γεγονός που προσφέρει σημαντική ευελιξία σε όσους σχεδιάζουν τη συνταξιοδότησή τους.

Διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με το έτος θεμελίωσης

Οι όροι αξιοποίησης των πλασματικών ετών διαφοροποιούνται ανάλογα με το πότε θεμελιώνεται το συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Για όσους κατοχυρώνουν δικαίωμα έως το τέλος του 2010, τα πλασματικά χρόνια χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη συμπλήρωση της 25ετίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις αναγνωρίζονται, μεταξύ άλλων, η στρατιωτική θητεία, η εκπαιδευτική άδεια που μπορεί να φτάσει έως πέντε έτη, η γονική άδεια, καθώς και ο χρόνος ανατροφής παιδιών.

Από το 2011 και μετά, το καθεστώς γίνεται σαφώς πιο ευέλικτο, καθώς τα πλασματικά έτη μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο για τη θεμελίωση δικαιώματος όσο και για τη συμπλήρωση του συνολικού χρόνου ασφάλισης που απαιτείται για πλήρη σύνταξη. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται ολόκληρος ο χρόνος στρατιωτικής θητείας, τα έτη σπουδών που απαιτήθηκαν για την απόκτηση πτυχίου, η εκπαιδευτική άδεια έως δύο έτη και ο χρόνος τέκνων.

Πλασματικός χρόνος για παιδιά

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο πλασματικός χρόνος λόγω τέκνων, ο οποίος μπορεί να φτάσει έως τα πέντε έτη. Η κατανομή γίνεται με ένα έτος για το πρώτο παιδί, δύο έτη για το δεύτερο και δύο για το τρίτο, χωρίς πρόβλεψη για επιπλέον χρόνο σε περίπτωση περισσότερων παιδιών. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης και του χρόνου άδειας άνευ αποδοχών για την ανατροφή παιδιών έως την ηλικία των έξι ετών.

Τρόπος εξαγοράς και βασικοί κανόνες

Οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν μία ή περισσότερες αιτήσεις για την αναγνώριση πλασματικών ετών, με την προϋπόθεση ότι δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που ορίζει η νομοθεσία. Ωστόσο, η αναγνώριση ισχύει μόνο εφόσον καταβληθεί το αντίστοιχο ποσό. Σε διαφορετική περίπτωση, ο χρόνος δεν προσμετράται, ενώ αν καταβληθεί μέρος του ποσού, αναγνωρίζεται μόνο ο αντίστοιχος χρόνος που έχει εξοφληθεί.

Το κόστος εξαγοράς

Για αιτήσεις που υποβάλλονται από το 2020 και μετά, το κόστος εξαγοράς ανέρχεται στο 20% των τακτικών αποδοχών του υπαλλήλου. Προηγήθηκε μια μεταβατική περίοδος με χαμηλότερα ποσοστά, τα οποία αυξάνονταν σταδιακά κάθε έτος. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ, με σχετική έκπτωση, είτε σε μηνιαίες δόσεις, είτε μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη έως ένα συγκεκριμένο ποσοστό.

Εξαγορά μόνο για αύξηση σύνταξης

Ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα του μέτρου είναι ότι η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να πραγματοποιηθεί και αποκλειστικά για την προσαύξηση της σύνταξης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μπορούν να αυξήσουν το τελικό ποσό που θα λάβουν.

Τι ισχύει για τους ένστολους

Για τους ένστολους, το πλαίσιο είναι ακόμη πιο ευνοϊκό, καθώς πέρα από τη στρατιωτική θητεία και τα έτη σπουδών προβλέπονται επιπλέον προσαυξήσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρέχεται επιπλέον χρόνος έως τρία έτη, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα διπλασιασμού του χρόνου υπηρεσίας έως πέντε έτη, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η λεγόμενη «διπλή πενταετία» εφαρμόζεται εφόσον έχει συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος υπηρεσίας και έχει επεκταθεί τα τελευταία χρόνια σε περισσότερες κατηγορίες ασφαλισμένων.

Πλασματικά χρόνια και συντάξεις ανικανότητας

Το μέτρο δεν περιορίζεται μόνο στις συντάξεις γήρατος, καθώς δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών και σε περιπτώσεις συντάξεων λόγω ανικανότητας, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο το πεδίο εφαρμογής του.

Πηγή: OT