Στενά του Ορμούζ: Ευρωπαίοι επιδιώκουν διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη για ασφαλή διάπλου

Ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και της Ιταλίας, έχουν ξεκινήσει συνομιλίες με την Ιράν, με στόχο να εξασφαλίσουν ασφαλή διάπλου για τα πλοία τους από τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, που μίλησαν με άτομα που έχουν γνώση των γεγονότων, σκοπός τους είναι να διαπραγματευτούν με το Ιράν συμφωνία που επιτρέψει την επανεκκίνηση μεταφοράς ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο. Η πληροφορία ήρθε στο φως μία μέρα αφότου η Τεχεράνη κατέστησε σαφές ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία με χώρες που θα επιδιώξουν συνεργασία. Παράλληλα, οι τιμές της ενέργειας ανεβαίνουν διαρκώς.

Αφότου ξεκίνησε ο πόλεμος των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, οι αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ, από το οποίο περνάει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, είναι αμελητέες. Μετά τις επιθέσεις που δέχθηκε το Ιράν, έχουν υπάρξει πλήγματα σε δεξαμενόπλοια, ενώ ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, νέος ανώτατος ηγέτης, έχει ορκιστεί ότι θα κρατήσει τα Στενά του Ορμούζ κλειστά.

REUTERS/Benoit Tessier

«Δοκιμαστικές επαφές»

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν ξεκινήσει δοκιμαστικές συζητήσεις σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς να διευρυνθεί η σύγκρουση. Η πληροφορία προέρχεται από τρεις αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες στρέφονται στο πολεμικό ναυτικό των δυτικών χωρών για την εξασφάλιση πιθανής συνοδείας για τα δεξαμενόπλοιά τους.

Η Γαλλία είναι μία από τις χώρες που εμπλέκονται στις συνομιλίες. Ένας αξιωματούχος είπε ότι η Ιταλία είχε επίσης καταβάλει προσπάθειες να ξεκινήσει συζητήσεις με την Τεχεράνη για το θέμα. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί για το θέμα, τόνισαν δύο από τους αξιωματούχους.

Πολλές δυτικές χώρες εκτιμούν ότι το Ιράν προσπαθεί να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου για να πιέσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση. Αν τα Στενά του Ορμούζ μείνουν κλειστά για πολύ καιρό, η πίεση θα αυξηθεί.

Επίσης, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιδιώξει να αποφύγουν σχολαστικά οποιαδήποτε άμεση συμμετοχή στη σύγκρουση. Ορισμένες, επίσης, έχουν επικρίνει την αρχική επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ, καθώς προκάλεσε ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις ανησυχούν βαθιά για τυχόν παρατεταμένο μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ. Διότι αυξάνει το κόστος ενέργειας για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, επιδεινώνοντας τα οικονομικά προβλήματα της Ευρώπης και ασκώντας περαιτέρω πίεση στους ήδη πιεσμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.

100 δολάρια το βαρέλι

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί σε περίπου 100 δολάρια το βαρέλι από σχεδόν 60 δολάρια στις αρχές του έτους. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 75% την ίδια περίοδο.

Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα έχουν πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της αποστολής ναυτικής προστασίας Aspides της ΕΕ. Ωστόσο, κανένα ευρωπαϊκό ναυτικό δεν είναι έτοιμο να συνοδεύσει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, δήλωσαν οι αξιωματούχοι, εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης, από φόβο κλιμάκωσης του πολέμου. «Πρέπει να υπάρχει ένα επιτρεπτό περιβάλλον», δήλωσε ένας αξιωματούχος.

Δεύτερος αξιωματούχος, ο οποίος αρνήθηκε να κατονομάσει τις χώρες που βρίσκονταν σε συζητήσεις με την Τεχεράνη, δήλωσε ότι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξέφρασαν την αντίθεσή τους στις προσπάθειες προσέγγισης. «Κάποιοι πιστεύουν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς. Αλλά [τα κράτη της ΕΕ] έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις γι’ αυτό, γεγονός που το καθιστά πιο περίπλοκο», είπε.

Τι λένε οι κυβερνήσεις

Η Βρετανία δεν μιλάει απευθείας με το Ιράν για την πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με αξιωματούχους του Ηνωμένου Βασιλείου. Ωστόσο, η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ιβέτ Κούπερ, η οποία βρίσκεται σε επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, συζητά τη συνέχεια του εφοδιασμού με πετρέλαιο με τα κράτη του Κόλπου.

Επίσης, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έχει δηλώσει ότι το Παρίσι θα ήταν έτοιμο να συμμετάσχει στη συνοδεία πλοίων εάν η σύγκρουση αποκλιμακωθεί.

Εκπρόσωπος της γαλλικής προεδρίας, ερωτηθείς σχετικά από τους Financial Times, παρέπεμψε σε ανάρτηση του Εμανουέλ Μακρόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Μακρόν την περασμένη εβδομάδα. Εκεί ο Γάλλος πρόεδρος ανέφερε ότι είχε μιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και του τόνισε ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας για να τερματίσει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».

Διαψεύδει η Ρώμη

Η Ιταλία πάντως διαψεύδει τη συμμετοχή της στις διαπραγματεύσεις. Πηγή του υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε: «Στις διπλωματικές τους επαφές, οι Ιταλοί ηγέτες θέλουν να ευνοήσουν τις συνθήκες για μια γενική στρατιωτική αποκλιμάκωση, αλλά δεν υπάρχει καμία διαπραγμάτευση κάτω από το τραπέζι με στόχο τη διατήρηση μόνο ορισμένων εμπορικών πλοίων εις βάρος άλλων».

Επίσης, ο υπουργός Άμυνας, Γκίντο Κροσέτο, δήλωσε στην εφημερίδα Corriere della Sera: «Προσπαθούμε να κάνουμε την Ευρώπη να μιλήσει με μία, ενωμένη φωνή… πιέζοντας για δύο βασικά σημεία. Το πρώτο είναι να ζητήσουμε επίσημα… να επιτραπεί σε πλοία από χώρες που δεν βρίσκονται σε πόλεμο να περάσουν από το Ορμούζ».