Προς τι η σιγή ιχθύος Πούτιν ενώ απειλούνται οι σύμμαχοί του;

Παρατηρώντας κανείς τις αντιδράσεις κορυφαίων στελεχών της ρωσικής κυβέρνησης στις ευρωπαϊκές κινήσεις και δηλώσεις όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, καταλαβαίνει ότι η Μόσχα δεν φείδεται οξύτητας ή ακόμα και απειλών. Δεν συμβαίνει το ίδιο όμως, όταν πρόκειται για σύμμαχο.

Μια σειρά εντάσεων, κρίσεων και στρατιωτικών συγκρούσεων που εμπλέκονται σύμμαχοι της Μόσχας ακολουθούνται, σύμφωνα με κάποιους αναλυτές, από υποτονικές έως ανύπαρκτες ρωσικές αντιδράσεις.

Πιο πρόσφατα, ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν απέφυγε να καταδικάσει δημόσια και έντονα την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στις 2 Ιανουαρίου 2026. Μπορεί το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτήρισε την επίθεση «πράξη ένοπλης επιθετικότητας» που είναι «βαθιά ανησυχητικό και καταδικαστέο», αλλά προέβη σε κάτι περισσότερο.

Επίσης, η Ρωσία δεν αντέδρασε στις πρόσφατες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν με αφορμή τις μεγάλες διαδηλώσεις που συντάραξαν τη χώρα.

Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλούνται οι Moscow Times, η σιωπή της Ρωσίας αντικατοπτρίζει την επικέντρωση της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία και την απροθυμία της να προκαλέσει τις ΗΠΑ.

Η ρωσική στάση κινδυνεύει να αποξενώσει παλιούς συμμάχους και να διαβρώσει την εμπιστοσύνη προς τη Μόσχα

«Μέρος της απάντησης είναι απλώς, νομίζω, ότι αυτή είναι η κλίση του και είναι εδώ και αρκετό καιρό», δήλωσε ο Τζούλιαν Γουόλερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον και ερευνητής για τη Ρωσία στο think tank CNA.

«Μερικές φορές ξεγελάμε τους εαυτούς μας μιλώντας για αποφασιστικότητα στη ρωσική περίπτωση και στα προσωπικά μοτίβα λήψης αποφάσεων του Πούτιν, ενώ στην πραγματικότητα συχνά χρειάζεται αρκετό χρόνο είτε για να καταλήξει σε απόφαση είτε για να μετατρέψει μια απόφαση που έχει ληφθεί σε κάτι δημόσια ορατό», είπε στους Moscow Times.

«Δυτικοί αναλυτές μπορεί να περιγράφουν τη ρωσική συμπεριφορά ως βραχυπρόθεσμο τακτικό οπορτουνισμό, όμως η αποφυγή υπερδέσμευσης απέναντι σε εταίρους είναι ακριβώς αυτό που επιτρέπει στη Ρωσία να διατηρεί τη θέση της μακροπρόθεσμα» αναφέρει σε ανάλυσή της η ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Ουάσιγκτον, Άννα Μπορσέφσκαγια.

«Στην ουσία, συνεχίζει η ειδική, οι στόχοι της Μόσχας δεν έχουν αλλάξει, ούτε έχουν αποτραπεί. Η Μόσχα εξακολουθεί να θέλει να αναδιαμορφώσει την παγκόσμια τάξη με την ίδια στο επίκεντρο. Για να το πετύχει αυτό, χρειάζεται την Κίνα και το Ιράν, και μέχρι στιγμής δεν έχει χάσει κανέναν από τους δύο. Ενδέχεται να συνεχίσει να παίζει διπλό παιχνίδι, προσπαθώντας να τα έχει και με τις δύο πλευρές: να στηρίζει το Ιράν, αλλά όχι σε βαθμό που να θυσιάσει τις σχέσεις της με άλλα καίρια κράτη».

«Το Κρεμλίνο φαίνεται ξεκάθαρα να επιστρέφει σε ένα δοκιμασμένο εγχειρίδιο: να μη λέει τίποτα για ένα ντροπιαστικό πισωγύρισμα… και να ελπίζει ότι η ιστορία θα ξεθωριάσει από τον κύκλο των ειδήσεων», έγραψε ο Αντρέι Περτσέφ, πολιτικός σχολιαστής στο Carnegie Endowment for International Peace, στο διαδικτυακό περιοδικό Riddle.

Η απότομη αλλαγή πορείας αντανακλά τις εξελισσόμενες προτεραιότητες της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, είπε ο Γουόλερ. Ειδικότερα, ο Πούτιν φαίνεται πρόθυμος να αποφύγει την πρόκληση της Ουάσινγκτον, καθώς η Ρωσία αναζητεί μοχλούς πίεσης στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία.

«Υπάρχει το επιχείρημα ότι, ναι, θέλουν να περπατούν στις μύτες γύρω από τις ΗΠΑ, και ότι η αμερικανική λήψη αποφάσεων είναι ασυνήθιστα ευαίσθητη σε προσβολές και ύβρεις», είπε στους Moscow Times. «Για να είμαστε δίκαιοι, κοιτάζοντας τις διαπραγματεύσεις του τελευταίου έτους, νομίζω ότι η Ρωσία την έχει πατήσει επειδή δεν συνειδητοποίησε με ποιον είχε να κάνει μερικές φορές».

«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν προέρχεται από έναν κύκλο της KGB που διδάχθηκε από τη στρατηγική αποτυχία της ΕΣΣΔ. Ένα βασικό δίδαγμα από αυτή την αποτυχία ήταν η υπερβολική επένδυση σε οποιαδήποτε σχέση» λέει Μπορσέφσκαγια. «Η συμφωνία της Ρωσίας με το Ιράν δεν είναι συνθήκη αμοιβαίας άμυνας, κάτι που επισήμανε και ο ίδιος ο Πούτιν στις 18 Ιουνίου. Πολλοί σχολιαστές έσπευσαν νωρίτερα να επισημάνουν ότι Ρωσία και Ιράν έχουν υπογράψει στρατηγική εταιρική σχέση, όμως, σε αντίθεση με τη συνθήκη του ΝΑΤΟ, η συμφωνία αυτή δεν περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας άμυνας. Παρατηρητές που παρακολουθούν επί δεκαετίες την πορεία των ρωσοϊρανικών σχέσεων κατανοούν αυτή τη συμφωνία ως μία από τις πολλές διευθετήσεις που επιτρέπουν στη Ρωσία να αξιοποιεί το Ιράν για την προώθηση των συμφερόντων της, αποφεύγοντας παράλληλα ευθύνες και εμπλοκή στις πιο προκλητικές περιφερειακές ενέργειες της Τεχεράνης»

Ωστόσο, ο Γουόλερ πρόσθεσε ότι η έλλειψη δημόσιας στήριξης από τον Πούτιν θα μπορούσε να εντείνει τον σκεπτικισμό απέναντι στη Ρωσία μεταξύ τμημάτων της ιρανικής ελίτ που ήδη αντιμετώπιζαν με επιφύλαξη τη Μόσχα.

«Η αποτυχία της Ρωσίας να στηρίξει δημόσια το καθεστώς μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες, αν το καθεστώς επιβιώσει», είπε.

Πηγή: The Moscow Times, Washington Institute for Near East Policy