Παγκόσμιος συναγερμός. Όλα τα μάτια επάνω μας. Όλη η προσοχή στην Ελλάδα. Χώρες εμπόλεμες και ουδέτερες σταματούν με θαυμασμό εμπρός στον Δαυίδ που πήρε χωρίς δισταγμό τη σφενδόνη του για να προασπίση την τιμή του. Μας συγκρίνουν με τους πατέρας μας και δε μας βρίσκουν κατώτερούς των. Μεγάλο πράγμα να είνε κανείς σήμερα Έλλην, έλεγε προχθές το Ρώυτερ. Και προσέθετε: «Το ελληνικόν γόητρον και ο θαυμασμός διά την Ελλάδα ουδέποτε ευρίσκετο εις τόσον υψηλόν επίπεδον αφ’ ης οι Έλληνες ηγωνίσθησαν διά την ανεξαρτησίαν των κατά τον πόλεμον του 1821».
Χαρά και καμάρι του Έλληνος. Παληά λαχτάρα του. Τι θα πουν οι ξένοι. Πώς μας κρίνουν οι ξένοι. Μας βλέπουν οι ξένοι. Ντροπή από τους ξένους. Θαύμασαν οι ξένοι…
Κανένας λαός δεν αποδίδει τόση σημασία στην εντύπωσι που θα κάμουν οι πράξεις του έξω από την επικράτειά του, όσον ο δικός μας.
Γιατί άραγε; Το καταλαβαίνω για τους Έλληνας του εξωτερικού. Οι περισσότεροι όμως από μας ούτ’ έξω ζούμε, ούτε κοινωνικές σχέσεις έχουμε με ξένους, ούτε προβλέπουμε ότι θα επικοινωνήσουμε κάποτε με αλλοδαπούς. Μεταξύ μας ανταλλάσσουμε χαιρετισμούς, μεταξύ μας πρωί-βράδυ τα λέμε, οι ξένες πρεσβείες δεν συνηθίζουν να μας καλούν στις δεξιώσεις των και στο σαλονάκι του μονορόφου ομογενείς είνε οι καλεσμένοι που δεχόμαστε με τις παντούφλες.
Πού αποδίδετε λοιπόν την τόση προσήλωσι στο «τι θα πουν οι ξένοι»; Ξιπασιά; Ξενομανία; Ξενοπληξία; Το πάθος της επιδείξεως; Όχι, κύριοι. Φιλότιμο το λένε. Ρωμαίικο φιλότιμο. Μοναδικό στην υφήλιο. Αυτό που τόσο συχνά ειρωνευόμαστε είνε καιρός να πάρη τη θέσι που του ανήκει. Φιλότιμο. Υποσυνείδητη συναίσθησις ενός μικρού λαού ότι φέρων το βάρος μιας συντριπτικής κληρονομίας βρίσκεται υπό τη διαρκή παρακολούθησι, δίνει κάθε τόσο τις εξετάσεις του σε μια διεθνή επιτροπή με μεγάλες αξιώσεις, αυστηρή στη βαθμολογία, έτοιμη να μας απορρίψη και να μας αποκαλέση ανάξιους της ιστορίας μας, αμείλικτη εμπρός στις αδυναμίες μας, όμοιες και χειρότερες των οποίων είνε εν τούτοις πρόθυμη να συγχωρήση σ’ άλλους λαούς. Το είδαμε πολλές φορές. Σε άλλους βρίσκουν φυσικά όσα σε μας θεωρούν ασυγχώρητα. Γιατί εμείς έχουμε το βάρος του παρελθόντος.
Το συναισθανόμαστε και τρέμουμε την απόρριψι, το ξέρουμε κι’ είμαστε ευτυχείς όταν, όπως τώρα, ο πολιτισμένος κόσμος μάς απονέμει τα εύσημα. Δεν τώχουμε κλεμμένο. Με το σπαθί μας το παίρνουμε. Τριακόσιοι πάντα, αντιτάσσουμε το «μολών λαβέ» μας και στον Ευρωπαίο Ξέρξη, βάρβαρο, εγκληματία και φαιδρό όσο και ο ασιάτης πρόδρομός του, που έρχεται να βρωμίση τα όσια και τα ιερά μας.
Με το αίμα των μαχομένων, με τις θυσίες των μετόπισθεν, με κλειστό το βιβλίο της αριθμητικής, σήμερα όπως χθες, όπως αύριο, όπως στους αιώνες των αιώνων, γράφουμε την ιστορία μας. Η παγκόσμιος πλατεία χειροκροτεί. Χωρίς έπαρσι αλλά με βαθύτατη αγαλλίασι δεχόμαστε τις επευφημίες και προσκυνούμε τους θεούς της Ελλάδος που μας ωδήγησαν στο δρόμο του καλού.
*Κείμενο του Παύλου Παλαιολόγου, που έφερε τον τίτλο «Το φιλότιμο» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Ελεύθερον Βήμα» τη Δευτέρα 4 Νοεμβρίου 1940, μία ακριβώς εβδομάδα μετά την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου των ετών 1940-1941.
Το παρόν άρθρο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του συνταγματάρχη Κωνσταντίνου Δαβάκη και των αμέτρητων αξιωματικών, υπαξιωματικών και οπλιτών του Ελληνικού Στρατού που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Κωνσταντίνος Δαβάκης, ένας από τους αθάνατους ήρωες του Αλβανικού Μετώπου, γεννήθηκε στα Κεχριάνικα Λακωνίας το 1897 και αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1916 με το βαθμό του ανθυπολοχαγού Πεζικού.
Έλαβε μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Εκστρατεία, τιμήθηκε δε με το Χρυσό Αριστείο Ανδρείας για τη γενναιότητα που επέδειξε στο πεδίο της μάχης.
Αφού υπηρέτησε σε επιτελικές θέσεις, ο Δαβάκης, ο οποίος επιδόθηκε με εξαίρετα αποτελέσματα στη συγγραφή στρατιωτικών εγχειριδίων, αποστρατεύτηκε το 1937 με το βαθμό του συνταγματάρχη λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε.
Ο Δαβάκης ανακλήθηκε στην ενεργό υπηρεσία τον Αύγουστο του 1940 και ορίστηκε διοικητής του Αποσπάσματος Πίνδου.
Κατά τις πρώτες ημέρες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου των ετών 1940-1941 ο μανιάτης συνταγματάρχης Πεζικού, παρά το γεγονός ότι οι δυνάμεις του ήταν σαφώς κατώτερες από αριθμητικής απόψεως, κατάφερε να αντιμετωπίσει επιτυχώς την επίθεση της ιταλικής μεραρχίας αλπινιστών «Τζούλια», να σταθεροποιήσει τη γραμμή του μετώπου και να συνδέσει το όνομά του με την πρώτη μεγάλη νίκη των Ελλήνων επί των Ιταλών, αλλά και την πρώτη ήττα των δυνάμεων του Άξονα στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (Μάχη της Πίνδου, 28 Οκτωβρίου-13 Νοεμβρίου 1940).
Το θρυλικό Απόσπασμα Πίνδου, συνολικής δύναμης περίπου 2.000 ανδρών, συνίστατο από το 51ο Σύνταγμα Πεζικού, ένα λόχο προκαλύψεως, έναν ουλαμό Ιππικού, ένα λόχο Ημιονηγών, μία διμοιρία Διαβιβάσεων, μία ορειβατική πυροβολαρχία των 75 χιλ. και έναν ουλαμό Πυροβολικού των 65 χιλ.
Ο Δαβάκης και οι άνδρες του διετάχθησαν να αποτρέψουν τη διείσδυση των ιταλικών δυνάμεων στις ορεινές διαβάσεις της Πίνδου που οδηγούσαν εκ δυσμών προς ανατολάς και να λειτουργήσουν ως σύνδεσμος μεταξύ των ελληνικών τμημάτων που ενεργούσαν στην Ήπειρο και στη Δυτική Μακεδονία.
Απέναντι στο Απόσπασμα Πίνδου του Δαβάκη βρέθηκε η 3η Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια», συνολικής δύναμης περίπου 10.800 ανδρών.
Η επικράτηση των ελληνικών δυνάμεων στη Μάχη της Πίνδου, με την πολύτιμη και συγκινητική συνδρομή των κατοίκων της περιοχής (μεταφορά πυρομαχικών, τροφίμων και λοιπών εφοδίων στην πρώτη γραμμή του μετώπου), ήταν καθοριστική για την έκβαση του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, καθώς αποσόβησε τον κίνδυνο διαχωρισμού των ελληνικών δυνάμεων που πολεμούσαν στην Ήπειρο από εκείνες που ενεργούσαν στη Δυτική Μακεδονία.
Πέραν τούτου, η συντριβή επίλεκτων μονάδων του Ιταλικού Στρατού αφενός εξύψωσε το φρόνημα των ελλήνων στρατιωτών και αφετέρου επέφερε ένα ισχυρό πλήγμα στο ηθικό του αντιπάλου.
Βεβαίως, το τίμημα που κλήθηκαν να καταβάλουν οι ελληνικές δυνάμεις που έλαβαν μέρος στη Μάχη της Πίνδου ήταν βαρύτατο από την άποψη των απωλειών (νεκροί, τραυματίες και αγνοούμενοι αξιωματικοί και οπλίτες).
Ο συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Δαβάκης μαζί με τον ταγματάρχη Ιωάννη Καραβία (στα δεξιά του)
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, και συγκεκριμένα το Δεκέμβριο του 1942, οι ιταλικές Αρχές συνέλαβαν τον Δαβάκη ως ύποπτο συμμετοχής σε αντιστασιακή οργάνωση. Το πλοίο που μετέφερε τον Δαβάκη από την Πάτρα στην Ιταλία με σκοπό τον εγκλεισμό του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης τορπιλίστηκε από Συμμαχικό υποβρύχιο στα ανοιχτά των αλβανικών ακτών στις 21 Ιανουαρίου 1943.
Ο ήρωας του αλβανικού μετώπου έχασε τη ζωή του στα νερά της Αδριατικής. Η σορός του περισυνελέγη, αναγνωρίστηκε και θάφτηκε στον Αυλώνα, το λιμάνι της Αλβανίας. Μετά τον πόλεμο τα οστά του διακομίστηκαν και ενταφιάστηκαν στην Αθήνα.
Στην κεντρική φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Κωνσταντίνος Δαβάκης τραυματίας στο Επταχώρι Καστοριάς, στις 4 Νοεμβρίου 1940 (πηγή: fouit.gr).
Η Σονάτα του Σεληνόφωτος, ο σκηνικός μονόλογος του μεγάλου ποιητή Γιάννη Ρίτσου, θα παρουσιαστεί για μία μοναδική βραδιά τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου στο θέατρο Ολύμπια «Μαρία Κάλλας».
Στις 30 και 31 Ιανουαρίου, στο Ολύμπια θα πραγματοποιηθεί η συναυλία «Δύο Επέτειοι, Μία Σκηνή» - αφορμή τη συμπλήρωση 30 δημιουργικών χρόνων του συνθέτη Κώστα Λειβαδά και για τα 40 χρόνια της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» του Δήμου Πατρέων.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τετάρτη 21.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/daniel-joshua-Vxr9QbwI3hQ-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442