Ανόητος ο Πούτιν; Γιατί οι Ρώσοι άφησαν όρθιες τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας

Από το 2022 οι Ουκρανοί δέχονταν διαδοχικά κύματα επιθέσεων στις ενεργειακές τους υποδομές, ως απάντηση στην ανατίναξη των αγωγών Nord Stream και στην επίθεση στη Γέφυρα της Κριμαίας. Παρ΄ όλα αυτά, οι Ουκρανοί άντεχαν. Ξαφνικά το σκηνικό άλλαξε μέσα στο 2025, με τις ουκρανικές εγκαταστάσεις να πλησιάζουν στη κατάρρευση. Τι άλλαξε;

H ρωσική εφημερίδα Vzglyad -που αποτελεί και όργανο του Κρεμλίνου- σημειώνει ότι επειδή τότε οι στόχοι των πληγμάτων ήταν κυρίως θερμικοί σταθμοί και μεγάλες μονάδες παραγωγής, τα αποτελέσματα των επιθέσεων αναχαιτίστηκαν γρήγορα. Μέχρι το τέλος του 2023, το ουκρανικό ενεργειακό σύστημα είχε σχεδόν πλήρως αποκατασταθεί.

Αυτός είναι ο λόγος που οι επιθέσεις στον ουκρανικό ενεργειακό τομέα συνεχίστηκαν το 2024 και το 2025. Τότε επρόκειτο ήδη για έναν εντελώς διαφορετικό πόλεμο, ως αντίδραση στον συστηματικό πόλεμο της Ουκρανίας κατά των ρωσικών διυλιστηρίων, σημειώνει το δημοσίευμα.

Οι εγκαταστάσεις που αποκαταστάθηκαν απέκτησαν υποτιθέμενη προστασία, αν και επισκιάστηκε από τα σκάνδαλα διαφθοράς, ενώ οι αποκατεστημένες μονάδες παραγωγής άρχισαν να διασπείρονται όσο το δυνατόν περισσότερο και οι μεγάλες εγκαταστάσεις καλύφθηκαν από αντιαεροπορική άμυνα.

Τι άλλαξε μετά το 2025;

Ενώ, λοιπόν τα ρωσικά χτυπήματα τον Οκτώβριο του 2022, τον Οκτώβριο του 2023, και εκείνα του 2024 απέτυχαν αθροιστικά, ξαφνικά μέχρι το τέλος του 2025, η ενεργειακή δυναμικότητα της Ουκρανίας έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 50% με τους κατοίκους του Κιέβου να έχουν ηλεκτρικό ρεύμα κατά μέσο όρο 8 έως 11 ώρες την ημέρα.

Η κύρια διαφορά σε σχέση με το 2022 είναι ότι πλέον επρόκειτο για πλήρους κλίμακας πόλεμο υποδομών, υπογραμμίζει η Vzglyad. Τα πλήγματα του 2022 ήταν θορυβώδη και ισχυρά, αλλά μεμονωμένα, με σκοπό να συνετίσουν τον αντίπαλο και να τερματίσουν τη σύγκρουση μέσω της απειλής βίας.

Επίσης μετατοπίστηκε το επίκεντρο των χτυπημάτων: παλαιότερα στόχος ήταν οι ίδιοι οι σταθμοί παραγωγής, ενώ τώρα αντιστοιχούν μόλις στο ένα πέμπτο των πυραύλων και των drones· τα υπόλοιπα κατευθύνονται σε υποσταθμούς και γραμμές μεταφοράς.

Είναι ανόητος ο Πούτιν;

Σύμφωνα με Ρώσο απόστρατο στρατιωτικό μηχανικό, οι χώροι όπου φυλάσσονται εφεδρικοί μετασχηματιστές, οχήματα και εξοπλισμός συντήρησης θα μπορούσαν να είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας, όπως επίσης και πολλοί πυλώνες γραμμών υψηλής τάσης είναι εύκολοι στόχοι.

«Γιατί δεν συνέβη αυτό ή γιατί, όπως φαίνεται, συμβαίνει μόνο τώρα;» αναρωτιέται.«Εκτός κι αν οι λήπτες αποφάσεων στο Κρεμλίνο είναι ανόητοι -κάτι που γνωρίζουμε ότι δεν ισχύει- το να ξαναχτυπάς το 2023, το 2024 και το 2025 χωρίς να ολοκληρώνεις την καταστροφή του ουκρανικού ηλεκτρικού δικτύου μπορεί να εξηγηθεί μόνο ως πολιτική απόφαση, δηλαδή απόφαση του προέδρου Πούτιν» λέει ο ίδιος.

Σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα, η ηγεσία των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων τότε προφανώς δεν είχε εγκαταλείψει την ελπίδα ότι η ουκρανική πλευρά θα «συνέλθει». Όμως, περίπου τον Νοέμβριο του 2024, η στρατηγική πίεσης προς την Ουκρανία μέσω της απενεργοποίησης του ενεργειακού της τομέα απέτυχε. Ο «Μαύρος Χειμώνας» που φοβούνταν οι Ουκρανοί δεν συνέβη και ολόκληρη η περίοδος θέρμανσης 2024–25 πέρασε με ελάχιστους κραδασμούς και διακοπές. Το Κίεβο δεν αποσυνδέθηκε καθόλου.

Μέσα στο 2025 η ισχύς πυρός των Ρώσων ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερη. Ο αριθμός πυραύλων και drones αυξήθηκε. Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, 5.200 στους έντεκα μήνες του 2025, έναντι 4.500 το 2024. Δεύτερον, τα πλήγματα είναι πιο συγκεντρωμένα και συνήθως στοχεύουν μία μόνο περιφέρεια, υπερφορτώνοντας τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας. Επιπλέον, έχει διευρυνθεί το φάσμα των όπλων που χρησιμοποιούνται.

Ως αποτέλεσμα, μέχρι το τέλος του έτους, σύμφωνα με δήλωση του Αντρέι Μπελούσοφ, επικεφαλής του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας, περισσότερο από το 70% των θερμικών σταθμών και πάνω από το 37% των υδροηλεκτρικών σταθμών που τροφοδοτούν τη στρατιωτική βιομηχανία και τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας. Σύμφωνα με τον ρωσικό στρατό, η ενεργειακή δυναμικότητα της Ουκρανίας έχει μειωθεί κατά περισσότερο από το μισό. Αυτό είχε άμεσο αντίκτυπο στην ικανότητα αντίστασης της χώρας και, φυσικά, οι ζημιές για την Ουκρανία αυξήθηκαν σημαντικά.

Κατηγορείστε τον Ζελένσκι

Η καινοτομία του 2025, υπογραμμίζει το ρωσικό δημοσίευμα, είναι τα μαζικά πλήγματα στην ουκρανική παραγωγή φυσικού αερίου και στις υπόγειες αποθήκες. Το 2022–23 τέτοια περιστατικά ήταν σποραδικά και οι εγκαταστάσεις επέστρεφαν γρήγορα σε λειτουργία. Το 2024, το ουκρανικό αέριο επλήγη σοβαρά για πρώτη φορά (ζημιές 500 εκατ. δολαρίων, μείωση παραγωγής 40%). Το 2025, οι ζημιές έφτασαν τα 2 δισ. δολάρια και το 60% της παραγωγής βρίσκεται εκτός λειτουργίας.

Επιπλέον, τα πλήγματα δεν είναι πλέον περιστασιακά αλλά συστηματικά από τον Ιανουάριο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της Ουκρανίας: τα ισχυρότερα χτυπήματα σημειώθηκαν το φθινόπωρο, διαταράσσοντας τα σχέδια αποθήκευσης ενόψει χειμώνα.

Ως αποτέλεσμα, τον Οκτώβριο, διεθνείς οργανισμοί αναθεώρησαν προς τα κάτω τις αισιόδοξες προβλέψεις του ουκρανικού Υπουργείου Οικονομίας για ανάπτυξη 0,7–1,2%. Το ΔΝΤ πλέον εκτιμά ανάπτυξη έως 0,5%, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει μείωση 0,2%.

Έτσι, η εφημερίδα καταλήγει σημειώνοντας ότι οι συνέπειες γίνονται αισθητές πρωτίστως στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας, αλλά και στην ουκρανική οικονομία συνολικά, αλλά για όλα αυτά «οι Ουκρανοί μπορούν να κατηγορούν μόνο τον επικεφαλής του καθεστώτος του Κιέβου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι» καθώς «τα ρωσικά πλήγματα πραγματοποιούνται αποκλειστικά ως απάντηση στις ενέργειές του».