Θετικά τα στοιχεία για τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο το 2004

38

Θετικά στο σύνολό τους είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν, για το έτος 2004, την ευρωπαϊκή κινηματογραφική βιομηχανία, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οπτικοακουστικού Παρατηρητηρίου (ΕΟΠ), το οποίο εκπροσωπείται στην Ελλάδα από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων (ΙΟΜ).

Μικρή αύξηση (2%) σημειώθηκε το 2004 στην παραγωγή κινηματογραφικών έργων στην Ευρώπη των 25, με 764 ταινίες μεγάλου μήκους (αντί 750 το 2003), ενώ ιδιαίτερα ενθαρρυντικοί είναι και οι δείκτες που αφορούν την προσέλευση του κοινού στις κινηματογραφικές αίθουσες. Συγκεκριμένα, το 2004 πωλήθηκαν 6% περισσότερα εισιτήρια σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ξεπερνώντας για δεύτερη φορά, από το 1990, το φράγμα του 1 δισ. εισιτηρίων.

Γαλλία, η κυρίαρχος

Η ανάπτυξη, τόσο όσον αφορά στην παραγωγή όσο και στον αριθμό των εισιτηρίων, χαρακτηρίζει κυρίως τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές. Το 2004 «κυρίαρχη» χώρα στον τομέα του κινηματογράφου υπήρξε αναμφισβήτητα η Γαλλία, με την παραγωγή 167 ταινιών (εθνικές και συμπαραγωγές) και με εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 12,3% σε σχέση με το 2003, όσον αφορά τον αριθμό των εισιτηρίων.

Όμως, το 2004 υπήρξε μία καλή χρονιά και για την Ισπανία, η οποία δραστηριοποιήθηκε έντονα στην παραγωγή ταινιών (109 ταινίες, αντί 85 το 2002), ενώ το ενδιαφέρον του ισπανικού κοινού για τον κινηματογράφο εντάθηκε, όπως καταδεικνύει η αύξηση του 4,7% που σημειώθηκε στις πωλήσεις των εισιτηρίων.

Στην Ιταλία, ο όγκος παραγωγής παρέμεινε σταθερός, αύξηση όμως παρουσιάζει η προσέλευση του κοινού στις κινηματογραφικές αίθουσες, κατά το σημαντικό ποσοστό του 9,5%. Στη Μεγάλη Βρετανία και την Γερμανία δεν παρατηρούνται αξιοσημείωτες διαφορές σε σχέση με το παρελθόν.

Οι «μικροί» της ΕΕ

Η κατάσταση στις μικρότερες αγορές είναι περισσότερο αντιφατική. Αύξηση παραγωγής παρατηρήθηκε στην Αυστρία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία, την Τσεχία, σταθερή παρέμεινε η κατάσταση στο Βέλγιο, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ουγγαρία και την Πολωνία, ενώ η Ελλάδα, η Δανία και η Ολλανδία εμφάνισαν μείωση παραγωγής.

Όσον αφορά τον αριθμό των εισιτηρίων οι «μικρές χώρες» δεν εμφανίζουν στο σύνολό τους αξιοσημείωτες διαφορές σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ θετικές είναι οι ενδείξεις που αφορούν τις νέες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πρώτες τη Λετονία και την Πολωνία που εμφανίζουν το 2004 αύξηση στις πωλήσεις εισιτηρίων της τάξης του 45% και 40% αντίστοιχα.

Ένα ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι ο αυξημένος ανταγωνισμός, τόσο από τις αμερικάνικες ταινίες που εξακολουθούν και το 2004 να κατέχουν την μερίδα του λέοντος στην πίτα των εισιτηρίων (71,4%) όσο και μεταξύ των ίδιων των κρατών-μελών της ΕΕ, οδηγεί την κινηματογραφική βιομηχανία της Ευρώπης σε αυξημένες οικονομικές απαιτήσεις με στόχο την παραγωγή καλύτερων και περισσότερο ορατών ταινιών.

Μία λύση για χρηματοδότηση ταινιών είναι σίγουρα οι συμπαραγωγές τόσο μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών, όσο και με τις ΗΠΑ, οι οποίες αποτελούν έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης για την ανεξάρτητη και κατακερματισμένη ευρωπαϊκή κινηματογραφική βιομηχανία.

«Πονοκέφαλος» η εθνικότητα

Όμως, ο σημαντικός αριθμός των συμπαραγωγών στην Ευρώπη, 23,4% του συνόλου της παραγωγής για το 2004, προκαλεί «πονοκέφαλο» στους ερευνητές σχετικά με την εθνικότητα κάθε ταινίας. Ο καθορισμός της «καταγωγής» μίας ταινίας έχει δίχως άλλο νομικές και στατιστικές διαστάσεις, παράλληλα όμως θίγονται ζητήματα πολιτικής, στρατηγικής της αγοράς, αλλά και πολιτισμού.

Ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα ασάφειας είναι η ταινία του Όλιβερ Στόουν «Αλέξανδρος», που γυρίστηκε στην Ταϊλάνδη και το Μαρόκο με πρωτοβουλία της Warner, χρηματοδοτήθηκε από κοινού από ευρωπαϊκά, ιαπωνικά και κορεάτικα κεφάλαια με τη μορφή προ-πώλησης (pre-sales), που διοργανώθηκε από τη βρετανική θυγατρική ενός γερμανικού ομίλου. Οι ηθοποιοί (casting) είναι σε μεγάλο ποσοστό Ευρωπαίοι, ενώ η μετά-παραγωγική φάση (post – production) ολοκληρώθηκε στη Γαλλία!

Η οδηγία «Τηλεόραση χωρίς Σύνορα» ορίζει με σαφήνεια τις προϋποθέσεις που πρέπει να ισχύουν, για να θεωρηθεί ένα έργο ευρωπαϊκό: να πραγματοποιούνται από έναν ή περισσότερους παραγωγούς εγκατεστημένους σε κράτος – μέλος της ΕΕ, η παραγωγή να ελέγχεται πραγματικά από έναν η περισσότερους παραγωγούς εγκατεστημένους σε ένα ή περισσότερα από αυτά τα κράτη, η συμμετοχή των κρατών μελών στην συμπαραγωγή να καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους παραγωγής.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ