Ένα είδος έκστασης: Γιατί η metal φοράει μάσκες;

Σε μια σκηνή που πάντα επένδυε στην υπερβολή και τη θεατρικότητα, η μάσκα επιστρέφει πιο δυναμικά από ποτέ. Από τους Sleep Token μέχρι τους Ghost και τους Slaughter to Prevail, ολοένα και περισσότερα συγκροτήματα επιλέγουν να εμφανίζονται χωρίς πρόσωπο. Ο σκοπός δεν είναι να κρυφτούν, αλλά για να χτίσουν κάτι πέρα από τον εαυτό τους: έναν ρόλο, μια αφήγηση, μια εμπειρία.

Από το corpse paint στις μάσκες art deco

Το 2015, οι Imperial Triumphant έψαχναν έναν νέο τρόπο να επαναπροσδιορίσουν την εικόνα τους. Το corpse paint της black metal μπήκε στο τραπέζι, αλλά απορρίφθηκε γρήγορα: η ιδέα του να ξεβάφονται μετά από κάθε συναυλία δεν τους έπειθε.

Αντί γι’ αυτό, υιοθέτησαν τις χαρακτηριστικές χρυσές μάσκες τους, εμπνευσμένες από την αρχιτεκτονική των 20s. Όπως έχει πει ο Ζάκαρι Έζριν, ακόμη κι αυτή η επιλογή είχε τα δικά της απρόοπτα: όταν οι μάσκες χάθηκαν κατά τη μεταφορά, χρειάστηκε να αυτοσχεδιάσουν με υλικά από ένα κατάστημα κοστουμιών στην Ουγγαρία.

«Δεν βλέπεις, δεν αναπνέεις»

Για τον Άλφα των Gaerea, η μάσκα είναι μια σωματική δοκιμασία: ιδρώτας, ασφυξία και περιορισμένη ορατότητα.

Σε μια εμφάνιση σε μικρό club στη Στουτγκάρδη, χωρίς εξαερισμό και με τον κόσμο ασφυκτικά στριμωγμένο, τα πράγματα έφτασαν στα άκρα. Ο ίδιος δεν θυμάται σχεδόν τίποτα από τη συναυλία, καθώς λιποθύμησε μία ή δύο φορές από τη ζέστη.

Κι όμως, η τάση αυτή δεν υποχωρεί. Οι Sleep Token, Ghost και Slaughter to Prevail γεμίζουν arenas, ενώ νέα ονόματα όπως οι President και η Cenobia κερδίζουν γρήγορα κοινό.

Από pop μελωδίες μέχρι ακραίο ήχο

Η αισθητική της μάσκας δεν περιορίζεται σε ένα μόνο ύφος.

Οι Sleep Token και οι President μπλέκουν το metal με pop και ηλεκτρονικά στοιχεία, ενώ οι Ghost έχουν μια μελωδικότητα που θυμίζει ακόμη και ABBA.

Στον αντίποδα, μπάντες όπως οι Portal, Briqueville, Batushka και Kanonenfieber παραμένουν πιστές σε πιο ακραίες φόρμες.

Παρότι το φαινόμενο είναι κυρίως ανδροκρατούμενο, υπάρχουν και γυναικείες παρουσίες που υιοθετούν τη μάσκα, όπως η Cenobia και η Μαρία Φραντς των Heilung.

Η μάσκα ως «διακόπτης»

Για τους μουσικούς, η μάσκα λειτουργεί και ψυχολογικά.

Ο Άλφα περιγράφει μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη ενός μαραθωνοδρόμου: μετά από ένα σημείο, η προσπάθεια παύει να γίνεται αντιληπτή και ο καλλιτέχνης μπαίνει σε ένα είδος έκστασης.

Μια ιστορία που ξεκινά δεκαετίες πριν

Η χρήση μάσκας στο metal έχει παρελθόν. Οι Slipknot το 1999 την έκαναν βασικό στοιχείο της ταυτότητάς τους.

Ακόμη νωρίτερα, οι Gwar είχαν ήδη μετατρέψει τη σκηνή σε θέατρο, με εξωγήινους χαρακτήρες και υπερβολικά σκηνικά. Ο κιθαρίστας Μάικ Ντέρκς εξηγεί πως η μπάντα σατίριζε την εικόνα του metal, πηγαίνοντάς την στα άκρα. Επηρεασμένοι από acts όπως ο Alice Cooper και οι Kiss, έφτιαξαν έναν ολόκληρο κόσμο πάνω στη σκηνή.

Οι εμφανίσεις τους, που συχνά σατίριζαν πολιτικές και δημόσιες φιγούρες, προκάλεσαν ακόμη και απειλές – ειδικά όταν «εκτελούσαν» σκηνικά πρόσωπα όπως ο Έλον Μασκ ή ο Ντόναλντ Τραμπ.

Όταν η μπάντα γίνεται σύμπαν

Σήμερα, οι μάσκες συνοδεύονται από ολόκληρες αφηγήσεις.

Οι Ghost λειτουργούν σαν μια «αιρετική εκκλησία», ενώ οι Sleep Token έχουν δημιουργήσει μια μυθολογία γύρω από έναν θεό στον οποίο «αφιερώνουν» τα τραγούδια τους.

Οι fans δεν είναι απλοί θεατές: συμμετέχουν, ντύνονται, εντάσσονται στο σύμπαν που χτίζουν οι μπάντες.

Η δύναμη της ανωνυμίας

Όσο πιο έντονη η μυστικότητα, τόσο μεγαλύτερη η περιέργεια.

Ο Τόμπιας Φόρτζ αποκαλύφθηκε ως ο άνθρωπος πίσω από τους Ghost μετά από νομική διαμάχη.

Στην περίπτωση των President, οι φήμες θέλουν πίσω από τη μάσκα να βρίσκεται ο Τσάρλι Σίμπσον από τους Busted. Το συγκρότημα δεν επιβεβαιώνει τίποτα, ενώ οι δημοσιογράφοι που τους παίρνουν συνέντευξη υπογράφουν συμφωνίες εχεμύθειας.

«Δεν έχει σημασία ποιος παίζει»

Οι Gaerea δεν επενδύουν στο μυστήριο με τον ίδιο τρόπο.

Για τον Άλφα, το ζητούμενο είναι απλό: να φύγει η προσοχή από το πρόσωπο και να μείνει στη μουσική.

Περισσότερο από μια εικόνα

Παρά τα προβλήματα – περιορισμένη όραση, δύσκολες μετακινήσεις, στολές που καταστρέφονται – οι καλλιτέχνες επιμένουν.

Οι Imperial Triumphant βλέπουν τις φθαρμένες μάσκες τους ως μέρος της αφήγησής τους: σύμβολο της παρακμής μιας κάποτε λαμπερής εποχής.

Σε τελική ανάλυση, η μάσκα δεν είναι κάτι καινούργιο. Υπάρχει σε πολιτισμούς εδώ και χιλιάδες χρόνια, ως μέσο μεταμόρφωσης.

Στο metal, απλώς αποκτά τον πιο θορυβώδη και εντυπωσιακό της ρόλο: όχι για να κρύψει τον καλλιτέχνη, αλλά για να τον μετατρέψει σε κάτι άλλο.

*Με πληροφορίες από: The Guardian, Κεντρική Φωτογραφία: Slipknot