Αφθώδης πυρετός: «Είχα 130 αρνιά να δώσω για το Πάσχα. Τώρα προσεύχομαι να μην μου τα ρίξουν στο λάκκο»

Στιγμές μεγάλης αγωνίας και έντασης ζει το νησί της Λέσβου, με τους κτηνοτρόφους του νησιού να δηλώνουν οργισμένοι απέναντι στην ολιγωρία, όπως καταγγέλλουν, Περιφέρειας και υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που άφησαν το νησί απροστάτευτο απέναντι στην πιο μεταδοτική από όλες τις ζωονόσους. Μέχρι σήμερα, ο αφθώδης πυρετός έχει δώσει 16 κρούσματα σε σύνολο 80 δειγμάτων.

Την Παρασκευή 27  Μαρτίου αναμένεται στο νησί ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας για μια έκτακτη σύσκεψη για το θέμα του αφθώδους πυρετού, με τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, τους δημάρχους του νησιού και εκπρόσωπους κτηνοτροφικών συλλόγων.

Μέχρι το απόγευμα της Πέμπτης, πληροφορίες στο νησί ήθελαν την επίσκεψη του υπουργού στη Λέσβο να μην θεωρείται δεδομένη, μπροστά στον φόβο των αντιδράσεων κτηνοτρόφων αλλά και μεγάλου μέρους της τοπικής κοινωνίας, ειδικά μετά το επεισόδιο φυγάδευσης του υφυπουργού Χρήστου Κέλλα πριν από λίγες μέρες.

Σε επικοινωνία που είχε το in με το γραφείο του υπουργού, μας απάντησαν πως η επίσκεψη θα πραγματοποιηθεί κανονικά.

Σε κάθε περίπτωση, η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου έχει απευθύνει κάλεσμα για συγκέντρωση στις 11:00 έξω από το κτίριο της Περιφέρειας.  Στη συγκέντρωση το παρών θα δώσουν ακόμα το Εργατικό Κέντρο Λέσβου, το οποίο έχει προκηρύξει τρίωρη στάση εργασίας, εκπαιδευτικοί και υγειονομικοί του νησιού, σύλλογοι συνεταιρισμών γυναικών, σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων κ.α. Η κινητοποίηση αναμένεται να είναι μεγάλη.

Η κατάσταση στην Πελόπη – η περιοχή όπου εντοπίζονται τα κρούσματα- είναι ήδη τεταμένη. Την Πέμπτη, οι κάτοικοι προχώρησαν σε διαμαρτυρία απαιτώντας να ενημερωθούν για τις θανατώσεις των ζώων αλλά και για τον τρόπο που θα στηριχθούν οι κτηνοτρόφοι που χάνουν τα ζώα τους.

Ο κτηνοτρόφος Αποστόλης Λ. έχει 350 πρόβατα στην περιοχή της Αχλαδερής σε πολύ κοντινή απόσταση από την Πελόπη όπου εντοπίζονται μέχρι στιγμής τα 16 κρούσματα αφθώδους πυρετού

«Φοβάμαι μην κολλήσουν, δεν μπορώ να κοιμηθώ το βράδυ»

«Από τη μέρα που μάθαμε για το πρώτο κρούσμα στην Πελόπη, δεν μπορώ να κοιμηθώ. Τα ζώα μου βρίσκονται στα 4 χιλιόμετρα από το πρώτο κρούσμα. Οσοι χάνουν τα ζώα τους είναι γνωστοί μας, φίλοι μας, συγγενείς μας, έχουμε πάει μαζί σχολείο» περιγράφει στο in o Αποστόλης Λ., κτηνοτρόφος στην περιοχή του Μανταμάδου.

Ο 30χρονος κτηνοτρόφος έχει μία εκτροφή με 350 αιγοπρόβατα στην περιοχή Αχλαδερή στον δήμο Μανταμάδου και άλλη μία με 100 βοοειδή στην περιοχή Σαρακίνα στον ίδιο δήμο.

«Σήμερα έσφαξαν άλλα δύο κοπάδια. Ο κόσμος είναι σε απόγνωση. Εγώ έχω τρία μωρά παιδιά. Είχα 130 αρνιά να δώσω το Πάσχα για σφάξιμο. Τώρα προσεύχομαι να μην μου τα ρίξουν στο λάκκο» συνεχίζει περιγράφοντας τις δραματικές στιγμές που ζει ο κτηνοτροφικός κόσμος του νησιού.

Οπως άλλωστε σημειώνει «οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου στηρίζουμε μια μεγάλη αλυσίδα: σφαγεία, τυροκομεία, την εμπορική αγορά, τις νταλίκες που μεταφέρουν τα προϊόντα».

Οσο για τη διαχείριση της κατάστασης, ο 30χρονος κτηνοτρόφος λέει πως δέκα μέρες μετά την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος, τα μέτρα βιοασφαλείας είναι ακόμα ελλιπή.

«Στον Μανταμάδο γεμίζουμε με απολυμαντικό την τάφρο με χρήματα δικά μας, από το ταμείο της Ομάδας Αναβίωσης Πανηγυριών Μανταμάδου» μας λέει ο ίδιος.

Ο νεαρός κτηνοτρόφος αναφέρει επίσης την πίεση που ασκείται στους κτηνοτρόφους από βουλευτές και τοπικούς παράγοντες στο νησί να μην συμμετέχουν σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, με τη δικαιολογία ότι…. διασπείρουν τον ιό.

Δεν είναι ο μοναδικός που μας το είπε στο πλαίσιο αυτού του ρεπορτάζ.

Ο 30 χρονος λέει πως από τα πρόβατα του και τα ζώα του εξαρτάται όλη του η οικογένεια. Ο ίδιος είναι πατέρας τριών παιδιών

Η κρίσιμη ζώνη των 10 χιλιομέτρων και ο φόβος για κυκλοφορία του ιού επί εβδομάδες

Στη Λέσβο βρίσκεται από την 25η Μαρτίου, κτηνιατρική ομάδα έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EUVET) με τους ειδικούς να πραγματοποιούν αυτοψίες σε διάφορα σημεία και εκτροφές του νησιού, έτσι ώστε να προχωρήσουν άμεσα σε γνωμοδότηση για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο.

Ηδη, την Πέμπτη 26 Μαρτίου, οι τρεις κτηνίατροι από Βουλγαρία, Ουγγαρία και Σλοβενία, έκαναν μια πρώτη ενημέρωση στον Περιφερειάρχη και τους δημάρχους του νησιού για τα πρωτόκολλα που ισχύουν για τον αφθώδη πυρετό, για τον εμβολιασμό αλλά και τι συνέβη σε αντίστοιχες περιπτώσεις σε χώρες όπως η Ουγγαρία και η Κύπρος.

Η κτηνιατρική ομάδα έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάνει μια πρώτη ενημέρωση στον Περιφερειάρχη και τους δημάρχους του νησιού | φωτογραφία: stonisi.gr

Τα πρώτα συμπεράσματα του κλιμακίου θα παρουσιαστούν σε σύσκεψη σήμερα το μεσημέρι.

Σε κάθε περίπτωση, η «ζώνη προστασίας» των 3 χιλιομέτρων, ζώνη με 170 εκτροφές και 3.500 περίπου αιγοπρόβατα, θεωρείται ήδη μολυσμένη.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό του ΥΠΑΑΤ, Χρήστο Κέλλα, ο οποίος μίλησε στο in, το μεγάλο βάρος των δειγματοληψιών πέφτει τώρα στη «ζώνη επιτήρησης» των 10 χιλιομέτρων.

Η συγκεκριμένη ζώνη στην οποία εκτρέφονται 23.500 αιγοπρόβατα και 800 περίπου βοοειδή είναι ο νευραλγικός παράγοντας, το πιο κρίσιμο σημείο για τη διαχείριση της νόσου στο νησί.

Από τη μία, η επιλογή του stamping- out (εκρίζωση) στη ζώνη των 3 χιλιομέτρων και πολύ πιθανόν και στη ζώνη 10 χιλιομέτρων – αν «δώσει» κρούσματα και αυτή η ζώνη- είναι ένας βαρύς φόρος ζωικού κεφαλαίου για το νησί.

Από την άλλη, η επιλογή του εμβολιασμού, είτε στοχευμένα, σε μικρότερες, συγκεκριμένες ζώνες, είτε μαζικά, αν τα κρούσματα έχουν «απλωθεί» σε μεγάλο εύρος, θα αλλάξει τα δεδομένα και θα χαρακτηρίσει για ένα διάστημα τη Λέσβο «ενδημική» περιοχή στον αφθώδη πυρετό, με ο,τι αυτό συνεπάγεται για τη διακίνηση των τυροκομικών Π.Ο.Π προϊόντων (φέτα, λαδοτύρι, κασέρι).

Κατά τους ειδικούς πάντως και σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία, η δραστική μέθοδος του stamping-out απαιτεί ακαριαία αντανακλαστικά. Δηλαδή, το stamping-out θα έπρεπε να έχει ήδη εφαρμοστεί στη ζώνη των 3 χιλιομέτρων και όχι να συζητάμε μαζική θανάτωση στη ζώνη των 10 χιλιομέτρων, από την οποία μόλις ξεκινήσαμε να παίρνουμε δείγματα.

Οπως είπε ο κ. Κέλλας στο in, ανάμεσα στα τεστ που βγαίνουν θετικά είναι και τεστ αντισωμάτων (εκτός από αντιγόνων), γεγονός που σύμφωνα με τον υφυπουργό σημαίνει ότι ο ιός πηγαίνει τουλάχιστον 10- 15 μέρες πίσω από την καταγραφή του πρώτου κρούσματος.

Ο νεαρός κτηνοτρόφος από τον Μανταμάδο έχει και εκτροφή βοοειδών εκτός απο αιγοπρόβατα. Στη Λέσβο τα ζώα σε μεγάλο βαθμό βόσκουν ελέυθερα στη φύση

Σύμφωνα με τη Βασιλική Ζαφειροπούλου, αντιπρόεδρο της Πανελλήνιας Ενωσης Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΚΔΥ), το ότι ανιχνεύονται αντισώματα στον ιό είναι μια ανησυχητική εξέλιξη. «Φαίνεται πως υπάρχει ένα παράθυρο χρόνου όπου το νόσημα κυκλοφορούσε χωρίς να γίνεται αντιληπτό. Το πρόβλημα με αυτήν την επιζωοτία είναι πως τα αιγοπρόβατα δεν εμφανίζουν έντονα κλινικά συμπτώματα και έτσι οι κτηνοτρόφοι δεν το αντιλαμβάνονται έγκαιρα».

Σύμφωνα με την κ. Ζαφειροπούλου είναι απαραίτητη η αυστηρή επιδημιολογική επιτήρηση και ιχνηλάτηση για να ξετυλιχθεί το νήμα της πορείας του ιού στο νησί.

Σύμφωνα με τους κτηνοτρόφους βέβαια, τα κρούσματα μπορεί να πηγαίνουν ακόμα πιο πίσω στον χρόνο.

«Κτηνοτρόφοι αναφέρουν πως έβλεπαν τις αγελάδες τους νωθρές ακόμα και έναν και δύο μήνες πριν. Το απέδιδαν στις πολυήμερες βροχές που είχαμε στη Λέσβο και στη λασπουριά που είχε δημιουργηθεί σε πολλές αγροτικές και κτηνοτροφικές ζώνες» λέει στο in o Στρατής Κόμβος, γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, ο οποίος εκπροσωπεί ενεργά τους κτηνοτρόφους του νησιού.

Ο τρόπος που βρέθηκε το πρώτο κρούσμα είναι ενδεικτικός των αργών αντανακλαστικών και της ελλιπούς επιτήρησης που υπήρχε στο νησί.

Ο κτηνοτρόφος στην Πελόπη που πρώτος είδε τα ζώα του να θανατώνονται κάλεσε ιδιώτη κτηνίατρο λόγω προβλήματος που αντιμετώπιζε μια αγελάδα στη γέννα. Ο κτηνίατρος που επισκέφθηκε το κοπάδι, παρατήρησε κάποιες νωθρές και με θολό μάτι αγελάδες και κατάλαβε πως τα ζώα πάσχουν από κάποιο νόσημα. Η διαπίστωση έγινε τυχαία.

Υπενθυμίζεται πως ο ιός μεταδίδεται με αστραπιαία ταχύτητα, μέσω αέρα, οχημάτων ακόμα και ρουχισμού.

Μέχρι την Πέμπτη το απόγευμα η απολυμαντική τάφρος στον Μανταμάδο γέμιζε με έξοδα τοπικού συλλόγου

Προειδοποιήσεις που δεν εισακούστηκαν

Ο γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου λέει πως η οργή των κτηνοτρόφων και της τοπικής κοινωνίας, ξεχειλίζουν.

«Και η Περιφέρεια και το υπουργείο είναι υπαίτιοι για όσα συμβαίνουν στη Λέσβο και όσα την απειλούν. Δεν υπήρξαν μέτρα πρόληψης, δεν υπήρξε ενημέρωση στους κτηνοτρόφους, οι επισκέπτες από Τουρκία δεν περνούσαν απο κανέναν σταθμό απολύμανσης, ο ιός δούλευε χωρίς να το ξέρουμε» περιγράφει ο κ. Κόμβος.

Ο ίδιος κάνει λόγο για ένα θλιβερό τένις ευθυνών ανάμεσα σε Περιφέρεια και υπουργείο, την ώρα που οι κτηνοτρόφοι προειδοποιούσαν καιρό πριν για την απειλή του αφθώδους πυρετού στα απέναντι παράλια, σε απόσταση αναπνοής.

Ο κ. Κόμβος περιγράφει πως εξελίχθηκαν τα γεγονότα: «Είχαμε στείλει επιστολή πριν από περίπου δύο μήνες στην Περιφέρεια, ζητώντας τη λήψη μέτρων. Ζητούσαμε να χορηγηθούν δωρεάν απολυμαντικά για τις τάφρους απολύμανσης. Μας απαντούσαν πως το ΥΠΑΑΤ δεν τα δίνει. Το γύρισαν πάλι στην ατομική ευθύνη των κτηνοτρόφων. Η Λέσβος την έχει πατήσει πολλές φορές με ζωονόσους. Ετσι, το νησί έχει τάφρους. Μόνο που αυτή τη φορά γεμίζουν με απολυμαντικά κατόπιν εορτής».