Αν το κυβερνοέγκλημα ήταν χώρα, θα ήταν η 3η πλουσιότερη

«Αν το κυβερνοέγκλημα ήταν χώρα, θα ήταν η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, μετά από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και την Κίνα», σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης της αγοράς Statista, τα οποία επικαλείται η αντασφαλιστική εταιρεία Munich Re. Ο τζίρος του κυβερνοεγκλήματος υπολογίζεται ότι θα φθάσει τα 14 τρισ. δολάρια έως το 2028, καθώς οι κυβερνοεπιθέσεις γίνονται ολοένα και πιο εξελιγμένες τεχνολογικά, ολοένα και πιο περίπλοκες, πιο αυτοματοποιημένες και εν τέλει… ασύλληπτες, αφού οι κυβερνοαπατεώνες φαίνεται πως εκμεταλλεύονται στο έπακρον την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Εξυπακούεται ότι ο τζίρος των 14 τρισ. δολαρίων, που υπολογίζεται ότι θα καρπωθούν οι κυβερνοαπατεώνες, «μεταφράζεται» σε αντίστοιχη ζημιά κυρίως των νόμιμων επιχειρήσεων. Εκείνων που απασχολούν εργαζομένους και πληρώνουν φόρους. Και δεν χρειάζεται βέβαια να διαθέτει πολλή φαντασία κανείς για να υποθέσει ότι όσο μικρότερη είναι η επιχείρηση που μπαίνει στο στόχαστρο των κυβερνοαπατεώνων, τόσο πιο ευάλωτη είναι.

Συστημική απειλή

«Σε ένα πλαίσιο ολοένα και πιο σοβαρών συστημικών απειλών, ο ρόλος της ψηφιοποίησης και του αυτοματισμού γίνεται όλο και πιο κεντρικός», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ο επικεφαλής του τομέα κάλυψης κυβερνοκινδύνων της Munich Re, Μάρτιν Κρόιζερ. Ο Γερμανός μάνατζερ εξήγησε ότι οι «επιτιθέμενοι χρησιμοποιούν την ΑΙ για να κάνουν τις επιθέσεις τους πιο αποτελεσματικές και ακριβέστερα στοχευμένες».

Συγκεκριμένα, χρησιμοποιούν συστήματα «ικανά να ενεργούν αυτόνομα, να λαμβάνουν αποφάσεις, ακόμη και να παρακάμπτουν αμυντικούς μηχανισμούς». Τα συστήματα αυτά περιλαμβάνουν εξαιρετικά εξατομικευμένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομίου (email) που καθιστούν δύσκολα ανιχνεύσιμο το διαβόητο «ηλεκτρονικό ψάρεμα» (fishing).

Αυτό καθίσταται δυνατό μέσω της χρήσης κακόβουλου λογισμικού που δημιουργείται αυτόνομα και απολύτως στοχευμένα, με deepfakes, με κλώνους φωνής και με «συνθετικές ταυτότητες» που φαίνονται στα θύματα απολύτως αξιόπιστες.

Οι πλέον διαδεδομένες κυβερνοεπιθέσεις, βάσει της έρευνας, παραμένουν τα ransomware. Πρόκειται για κακόβουλο λογισμικό με το οποίο οι χάκερ καταφέρνουν να κλειδώσουν ψηφιακά συστήματα και λειτουργίες και εκβιάζουν απαιτώντας χρήματα για να τα ξεκλειδώσουν. «Ο αριθμός των επιθέσεων ransomware αυξήθηκε κατά 50% το 2025 συγκριτικά με την αμέσως προηγούμενη χρονιά και η τάση αύξησής τους συνεχίζεται και το 2026, παρά τη σύλληψη σημαντικών κυβερνοαπατεώνων που εξειδικεύονταν σ’ αυτό», σημειώνει η μελέτη της Munich Re.

Ευάλωτοι οι μικρομεσαίοι

Δεν συνιστά έκπληξη η διαπίστωση των ερευνητών της Statista και της Munich Re ότι πιο ευάλωτη στη «σοφιστικέ» τροπή που έχει πάρει το κυβερνοέγκλημα με τη βοήθεια της ΑΙ είναι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αυτές δηλαδή που αντικειμενικά δεν διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να υψώσουν και να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τείχη άμυνας απέναντι στους κυβερνοαπατεώνες.

«Οι συντονισμένες επιθέσεις μέσω δικτύων παραβιασμένων μηχανημάτων, σχεδιασμένων να κατακλύζουν τα δίκτυα επικοινωνίας, έχουν υπερδιπλασιαστεί και γίνονται όλο και πιο διαδεδομένες χάρη στις υπηρεσίες ενοικίασης μηχανημάτων», παρατηρούν οι ερευνητές. Είναι αντιληπτό ότι ο ενοικιαζόμενος ψηφιακός εξοπλισμός είναι λιγότερο ανθεκτικός στις κυβερνοεπιθέσεις.

«Κοινός στόχος των κυβερνοεγκληματιών είναι να επιτεθούν στο συντομότερο δυνατό χρόνο αποκομίζοντας το μέγιστο δυνατό κέρδος», δήλωσε στο AFP Μάρτιν Κρόιζερ. Ένα κεντρικό συμπέρασμα της μελέτης εξάλλου είναι ότι «η πλειονότητα των συμβάντων και των κυβερνο-καταστροφών επηρεάζει τις πολύ μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις».

Ενώ δηλαδή τα φώτα της δημοσιότητας και το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης εστιάζονται στους γιγαντιαίους, διάσημους υπερεθνικούς επιχειρηματικούς ομίλους, οι αδύναμοι κρίκοι είναι εν προκειμένω οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αφού αυτές αντικειμενικά διαθέτουν τις πιο αδύναμες γραμμές άμυνας έναντι των κυβερνοεπιθέσεων και επίσης το χαμηλότερο επίπεδο ασφαλιστικής κάλυψης έναντι του κυβερνοεγκλήματος.

Γεωπολιτικό όπλο

Σε πιο εξελιγμένο επίπεδο, το τελευταίο χρονικό διάστημα παρατηρείται όλο και πιο συχνά το φαινόμενο η κυβερνοαπάτη να αποτελεί μέρος της βιομηχανικής κατασκοπείας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του AFP. Η καθοδήγηση των χάκερ και η στοχοθέτηση μπορεί να γίνεται από μεγάλες επιχειρήσεις, συχνά από τους λεγόμενους «εθνικούς πρωταθλητές», αλλά ο συντονισμός και η υψηλή εποπτεία της όλης διαδικασίας γίνεται από τις εθνικές κυβερνήσεις. Έτσι η κυβερνοαπάτη μετατρέπεται σε εργαλείο δολιοφθοράς εναντίον γεωπολιτικών αντιπάλων.

«Πολλοί κυβερνοεγκληματίες συνεργάζονται με τα κράτη, δηλαδή με τις εθνικές κυβερνήσεις. Εδώ βλέπουμε μια εξέλιξη εργαλείων και μεθόδων, που κορυφώνεται σε υβριδικό πόλεμο καθοδηγούμενο από γεωπολιτικά συμφέροντα», εξηγεί ο Μάρτιν Κρόιζερ.

Και ποιο είναι το στοιχείο εκείνο του υβριδικού πολέμου (εμπορικού και οικονομικού) μεταξύ κυβερνήσεων, το οποίο χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως γεωπολιτικό όπλο; «Η παραπληροφόρηση», απαντά ο μάνατζερ της Munich Re.

Πηγή: ΟΤ