Πώς ο Τζέφρι Έπσταϊν έγινε ο άνθρωπος-κλειδί για τον Λέον Μπλακ

Τα εκατομμύρια σελίδων emails και εγγράφων που δημοσιοποίησε φέτος το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ρίχνουν νέο φως στη σχέση του καταδικασμένου παιδοβιαστή Τζέφρι Έπσταϊν με τον δισεκατομμυριούχο της Wall Street Λέον Μπλακ — μια σχέση που, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, ξεπερνούσε κατά πολύ τον ρόλο ενός οικονομικού συμβούλου.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Έπσταϊν λειτουργούσε ως άνθρωπος-κλειδί στη διαχείριση κρίσεων — από φορολογικά σχήματα και πληρωμές προς γυναίκες έως χειρισμούς καταγγελιών και επαφές με τις αρχές.

Η αλλαγή στο «σύστημα πληρωμών»

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τον Οκτώβριο του 2017, μια δασκάλα γιόγκα έστειλε email στον Έπσταϊν ζητώντας να μάθει πότε θα λάμβανε τα χρήματα που της είχε υποσχεθεί ο Μπλακ.

Οι δυο τους είχαν σεξουαλική σχέση και από το 2009 εκείνη λάμβανε εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια απευθείας από τους λογαριασμούς του. Όμως το 2017 η διαδικασία άλλαξε: ο Έπσταϊν θα αναλάμβανε τη μεταφορά των χρημάτων.

«Μου είπε ότι τώρα θα περνά από εσένα», του έγραψε. Ο Έπσταϊν επιβεβαίωσε ότι τα 100.000 δολάρια θα καταβάλλονταν από εκείνον.

Η περίπτωση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου ρόλου που είχε αναλάβει.

170 εκατομμύρια δολάρια και ερωτήματα

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ακόμη και μετά την καταδίκη του για υπόθεση ανήλικης και την καταχώρισή του ως σεξουαλικού παραβάτη, ο Έπσταϊν συνέχισε να ζει πολυτελώς — σε μεγάλο βαθμό χάρη στον Λέον Μπλακ, σήμερα 74 ετών, εξέχουσα μορφή της Wall Street και της διεθνούς αγοράς τέχνης.

Ο Μπλακ κατέβαλε στον Έπσταϊν περίπου 170 εκατ. δολάρια μέσα σε έξι χρόνια για υπηρεσίες φορολογικού και περιουσιακού σχεδιασμού.

Το ποσό ξεπερνούσε κατά πολύ όσα θα χρέωναν κορυφαία νομικά ή λογιστικά γραφεία, προκαλώντας απορία τόσο στη Wall Street όσο και στο Κογκρέσο.

Τα έγγραφα δίνουν μια εξήγηση: ο Έπσταϊν παρείχε πολύ περισσότερα.

Πληρωμές σε γυναίκες και ρόλος μεσάζοντα

Ο Μπλακ κατέβαλε περίπου 20 εκατ. δολάρια σε περίπου δώδεκα γυναίκες, τουλάχιστον κάποιες από τις οποίες είχαν σεξουαλική σχέση μαζί του.

Ο Έπσταϊν:

• συμμετείχε στον σχεδιασμό της καταβολής των χρημάτων
• πρότεινε τρόπους απόκρυψης των πληρωμών
• αναζητούσε φορολογικές λύσεις
• λειτουργούσε ως ενδιάμεσος για τη μεταφορά χρημάτων

Σε email του 2017 προς τον Μπλακ, περιέγραφε τον ρόλο του ως «να σε σώζω από τον εαυτό σου».

Οι δικηγόροι του Μπλακ υποστηρίζουν ότι ο Έπσταϊν υπερέβαλλε ή έλεγε ψέματα και ότι ο πελάτης τους δεν γνώριζε τις παράνομες δραστηριότητές του.

Φορολογικά τεχνάσματα και «δώρα»

Για χρόνια, πολλές από τις πληρωμές προς γυναίκες χαρακτηρίζονταν ως «δώρα».

Το 2012, το αφορολόγητο όριο δωρεών ήταν περίπου 5 εκατ. δολάρια — και ο Μπλακ το είχε ήδη ξεπεράσει, κάτι που σήμαινε ότι θα έπρεπε να πληρώνει φόρο 40% για μεγάλα ποσά.

Ο Έπσταϊν πρότεινε να αποδοθεί μέρος των πληρωμών στη σύζυγο του Μπλακ, επειδή ο λογαριασμός ήταν κοινός. Λογιστής του Μπλακ απέρριψε την ιδέα ως πιθανή παραβίαση της φορολογικής νομοθεσίας.

Το ζήτημα δεν ήταν μόνο φορολογικό: αν οι πληρωμές θεωρούνταν εισόδημα, οι γυναίκες θα έπρεπε να τις δηλώσουν. Αν ήταν δώρα, ο Μπλακ θα έπρεπε να τις δηλώσει.

Σε αυτό το πλαίσιο, συζητήθηκε η δημιουργία trusts: ο Μπλακ θα κατέθετε χρήματα και τα trusts θα πραγματοποιούσαν τις πληρωμές. Έτσι, δεν θα εμφανιζόταν άμεσα ως πηγή.

Πράγματι, μεταγενέστερες πληρωμές προήλθαν από τέτοιες δομές.

Περιορισμός «ίχνους»

Σύμφωνα με ειδικούς, βασική αρχή για υπερπλούσιους είναι να περιορίζουν τα «ίχνη» που αφήνουν, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος ελέγχων και φθοράς της φήμης τους.

Αυτό εξηγεί και τη χρήση trusts και άλλων δομών.

Τζέφρι Έπσταϊν

Η υπόθεση Γκανίεβα

Το 2015, η Ρωσίδα Γκουζέλ Γκανίεβα απείλησε να καταγγείλει τον Μπλακ για κακοποίηση αν δεν λάμβανε 100 εκατ. δολάρια.

Ο Έπσταϊν:

• συνέταξε απειλητικό email που επικαλούνταν τις ρωσικές υπηρεσίες FSB
• πρότεινε πληρωμή 50.000 δολαρίων τον μήνα
• επικοινώνησε με Ρώσο αξιωματούχο, ο οποίος πρότεινε να περιοριστεί η πρόσβασή της στις ΗΠΑ
• συζήτησε με τον δικηγόρο Μπραντ Καρπ τρόπους εμπλοκής FBI ή NYPD
• συγκέντρωνε πληροφορίες για τις κινήσεις της, τους γνωστούς της και τον γιο της
• πρότεινε την πρόσληψη ιδιωτικών ερευνητών (Nardello & Co), που τελικά παρακολούθησαν τη γυναίκα

Οργανώθηκαν μυστικές καταγραφές συναντήσεων σε εστιατόρια της Νέας Υόρκης (Four Seasons, Le Bernardin, The Modern), όπου ο Μπλακ αύξανε τις προσφορές του και την πίεση.

Ο Έπσταϊν πρότεινε να φτάσουν τα 100.000 δολάρια τον μήνα για χρόνια.

Η τελική συμφωνία (Οκτώβριος 2015) προέβλεπε 18 εκατ. δολάρια σε 15 χρόνια, με ρήτρα εμπιστευτικότητας και δήλωση ότι οι κατηγορίες «δεν ήταν αληθείς».

Τα χρήματα διοχετεύτηκαν μέσω trust.

Η «δωρεά» των 10 εκατ.

Την ίδια περίοδο, συμφωνήθηκε αμοιβή 20 εκατ. δολαρίων προς τον Έπσταϊν:

• 10 εκατ. δολάρια στην εταιρεία Southern Trust
• 10 εκατ. ως δωρεά στο ίδρυμα Gratitude America

Το ίδρυμα άρχισε να διανέμει χρήματα ενισχύοντας την εικόνα του Έπσταϊν.

Ο λογιστής του πρότεινε η δωρεά να γίνει μέσω εταιρείας για να μην εμφανιστεί το όνομα του Μπλακ. Τελικά χρησιμοποιήθηκε εταιρεία που κατείχε το γιοτ του.

Ο γερουσιαστής Ρον Γουάιντεν εκτιμά ότι τέτοιες πρακτικές μπορεί να συνιστούν φορολογική απάτη.

Λέον Μπλακ, REUTERS/Lucy Nicholson/File Photo

Έλεγχος της εφορίας

Το 2016, η IRS ξεκίνησε έλεγχο στον Μπλακ και στην Αναστασία Σίρο.

Η Σίρο είχε λάβει πάνω από 600.000 δολάρια και δεν τα είχε δηλώσει ως εισόδημα.

Ο Έπσταϊν:

• λειτούργησε ως σύνδεσμος με τους συμβούλους
• οργάνωσε επιστολή προς την εφορία που χαρακτήριζε τα χρήματα ως δώρα
• ασχολήθηκε επί μήνες με την υπόθεση και ανέλαβε τα εύσημα όταν έκλεισε
• Παρεμβάσεις και στην προσωπική ζωή

Ο Έπσταϊν πρότεινε στον Μπλακ να χωρίσει από τη σύζυγό του όταν εκείνη έμαθε για απιστία, «για να μην πάθει καρδιακό».

Το ζευγάρι παραμένει μαζί.

Την ίδια περίοδο, ο Έπσταϊν φέρεται να προσπάθησε να φέρει γυναίκα από το περιβάλλον του σε επαφή με ισχυρά πρόσωπα, όπως ο πρώην πλέον πρίγκιπας Άντριου και ο τραπεζίτης Τζες Στέιλι.

Πολιτική πίεση

Η Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής ζήτησε από τον Μπλακ να καταθέσει.

Ο γερουσιαστής Ρον Γουάιντεν υποστηρίζει ότι τα 170 εκατ. δολάρια δεν αφορούσαν μόνο συμβουλές αλλά και «χρήματα σιωπής» και ενέργειες που κρατούσαν τον Μπλακ «μπροστά από τον νόμο».

Οι δικηγόροι του Μπλακ απαντούν ότι οι κατηγορίες είναι ψευδείς και πολιτικά υποκινούμενες και ότι ο Έπσταϊν παραποιούσε την πραγματικότητα.

Επίσης, κατηγορούν τον Γουάιντεν ότι διαρρέει στοιχεία και ότι επιχειρεί να αποσπάσει την προσοχή από το γεγονός ότι ο γιος του είχε ζητήσει επένδυση από τον Έπσταϊν το 2016. Ο ίδιος ο Γουάιντεν δηλώνει ότι αυτό δεν επηρεάζει την έρευνα.

Από τη φιλία στη ρήξη

Οι δύο άνδρες γνωρίστηκαν τη δεκαετία του 1990 και έγιναν φίλοι. Ο Μπλακ είχε εντάξει τον Έπσταϊν στο διοικητικό συμβούλιο του ιδρύματός του και το 2003 του έγραφε «Love and Kisses» σε επετειακό βιβλίο.

Μετά την αποφυλάκιση του Έπσταϊν το 2008, ο Μπλακ ήθελε να γιορτάσει, προτείνοντας να του τραγουδήσει «Happy Days Are Here Again». Ο Έπσταϊν απάντησε ειρωνικά ότι θα προτιμούσε να είναι στη φυλακή.

Το 2012, η σχέση τους έγινε και επαγγελματική, με τον Έπσταϊν να συμβάλλει σε αναδιάρθρωση trust που εξοικονόμησε στον Μπλακ εκατοντάδες εκατομμύρια σε φόρους — υπηρεσία που η εταιρεία Dechert χαρακτήρισε ως την πιο σημαντική που του παρείχε.

Η ρήξη και το τέλος

Το 2017, η σχέση τους επιδεινώθηκε.

Ο Έπσταϊν παραπονιόταν ότι δεν πληρωνόταν αρκετά και διέδωσε φήμες ότι ο Μπλακ έκανε χρήση κοκαΐνης. Ο Μπλακ αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας τον ότι είναι «εκτός ελέγχου».

Παρά τις εντάσεις, συνέχισαν να συνεργάζονται.

Το 2018, ο Μπλακ ζητούσε ακόμη τη γνώμη του για φορολογικά θέματα και επενδύσεις και τον πίεζε να επιστρέψει δάνειο 30 εκατ. δολαρίων — από τα οποία έλαβε πίσω μόνο 10.

Τον Νοέμβριο του 2018 κανονίστηκε συνάντηση, μετά την οποία δεν υπάρχουν ενδείξεις επικοινωνίας.

Λίγο αργότερα, η υπόθεση Έπσταϊν επανήλθε στη δημοσιότητα και το 2019 συνελήφθη για διακίνηση ανηλίκων για σεξουαλική εκμετάλλευση.

Ο Λέον Μπλακ, μιλώντας σε επενδυτές, περιέγραψε τη σχέση τους ως περιστασιακή επαγγελματική συνεργασία.