Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευτεί στα ύψη. Ταυτόχρονα ανοίγει η ψαλίδα ανάμεσα στην τιμή των futures του πετρελαίου και στην τιμή του βαρελιού.
Η τιμή του αυξάνεται περισσότερα από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης γιατί τα περιορισμένα αποθέματα αυξάνουν τις τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων που χρησιμοποιούν στην καθημερινότητα οι καταναλωτές, όπως είναι η βενζίνη, το ντίζελ και τα καύσιμα αεριωθούμενων.
Πιο ακριβό το πετρέλαιο στην αντλία
Τα διυλιστήρια στην Ασία, την περιοχή με την υψηλότερη κατανάλωση, αγοράζουν φορτία σε εξωφρενικές τιμές σε σχέση με το Brent, καθώς προσπαθούν να εξασφαλίσουν όποιες προμήθειες είναι διαθέσιμες.
Οι εταιρείες μεταφορών αρχίζουν να αισθάνονται τον αντίκτυπο του υψηλότερου κόστους καυσίμων και ορισμένα μέρη του κόσμου μειώνουν τις αγορές καυσίμων που κινούν τα πλοία. Με τις τιμές των καυσίμων αεριωθούμενων να υπερβαίνουν τα 200 δολάρια το βαρέλι, οι μεγάλες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες λένε ότι οι επιβάτες θα πρέπει να επωμιστούν το επιπλέον κόστος.
Η τιμή του Brent, που είναι ο παγκόσμιος δείκτης αναφοράς για το πετρέλαιο έχει εκτοξευθεί κατά περισσότερο από 50% σε περίπου 112 δολάρια το βαρέλι.
Στις ΗΠΑ η μέση τιμή ενός γαλονιού ντίζελ ξεπέρασε τα 5 δολάρια αυτή την εβδομάδα για δεύτερη φορά στην ιστορία. Αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση που ξόδευε περίπου 6.800 δολάρια το μήνα σε ντίζελ τώρα δαπανά περίπου 11.000 δολάρια μετακυλίοντας μέρος της αύξησης στην τιμή των προϊόντων. Οι τιμές της βενζίνης στην αντλία πλησιάζουν γρήγορα τα 4 δολάρια το γαλόνι.
Η ροή από τη Μέση Ανατολή
Στη Γερμανία, ένας πωλητής πετρελαίου θέρμανσης ανέφερε ότι οι άνθρωποι αγοράζουν μόνο «όταν είναι απολύτως απαραίτητο» λόγω των υψηλών τιμών, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ακυρώσει ορισμένες πτήσεις καθώς τα καύσιμα αεριωθούμενων αυξάνονται.
«Οι κινήσεις στις αγορές ενέργειας επηρεάζουν σχεδόν αμέσως τη βάση κόστους μας» εξηγεί ο Pavel Kveten, διευθύνων σύμβουλος της Girteka Logistics, μιας από τις κορυφαίες εταιρείες μεταφορών της Ευρώπης. Τα καύσιμα αποτελούν περίπου το 30% του κόστους μεταφοράς της εταιρείας, είπε.
Η τιμή αναφοράς του Ομάν στη Μέση Ανατολή ξεπέρασε τα 162 δολάρια το βαρέλι αυτή την εβδομάδα. Το αργό πετρέλαιο Murban από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ξεπέρασε τα 145 δολάρια.
Καθώς οι τιμές αυτές εκτοξεύονται στα ύψη, οι Ασιάτες αγοραστές έχουν αποκτήσει το μεγαλύτερο μέρος του αμερικανικού πετρελαίου εδώ και τρία χρόνια, αναζητώντας αντικαταστάτες για τις ροές από τη Μέση Ανατολή που ολοένα και περισσότερο φαίνεται ότι θα περιοριστούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η αποσύνδεση της αγοράς με τις πραγματικές τιμές
Η αποσύνδεση μεταξύ των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, τα οποία υποστηρίζονται από καθημερινές συναλλαγές εκατοντάδων δισ. δολαρίων, και του φυσικού πετρελαίου οφείλεται εν μέρει στις επιθετικές προσπάθειες των ΗΠΑ να περιορίσουν τις τιμές, μεταξύ άλλων μέσω της απελευθέρωσης αποθεματικών έκτακτης ανάγκης, αναφέρει το Bloomberg.
«Κοιτάζοντας τις αγορές έχουν αποσυνδεθεί εντελώς από τις αγορές φυσικών προϊόντων» εξηγεί ο Τζεφ Κάρι, επικεφαλής στρατηγικής ενεργειακών οδών στην Carlyle Group. «Έχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο σοκ εφοδιασμού».
Το σοκ των τιμών θα μπορούσε να επιδεινωθεί πολύ περισσότερο. Οι κολοσσοί της Wall Street, Goldman Sachs και Citigroup εκτιμούν ότι εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης θα μπορούσαν να φτάσουν σε ιστορικά υψηλά τις επόμενες εβδομάδες, ξεπερνώντας τα 147,50 δολάρια που είχαν σημειωθεί το 2008.
Τι αναφέρει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας
Είναι ασυνήθιστο οι τιμές των φυσικών συμβολαίων και των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης να παραμένουν σε μεγάλη απόσταση για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Ο ΔΟΕ το χαρακτήρισε το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, που επισημαίνει ότι μπορεί να χρειαστούν έξι μήνες ή και περισσότερο για να αποκατασταθούν πλήρως οι ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο.
Εξήγησε ότι ο όγκος του πετρελαίου που έχει χαθεί από την παγκόσμια αγορά είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο των διπλών σοκ της πετρελαϊκής κρίσης της δεκαετίας του 1970 που βύθισαν τις οικονομίες σε ύφεση ενώ οι καταναλωτές προμηθευόταν καύσιμα με το δελτίο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman περίπου 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα που ρέουν μέσω του Περσικού Κόλπου επηρεάζονται από τη σύγκρουση.
Οι προσπάθειες παρέμβασης των ΗΠΑ
Το Brent πλησίασε τα 120 δολάρια δύο φορές τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ένα επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί από το 2022, ασκώντας πίεση στην Ουάσινγκτον να ηρεμήσει την αγορά.
Την Πέμπτη, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ μιλώνας στο Fox Business είπε, λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση της μαζικής αποδέσμευσης αποθεμάτων, πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξετάσουν μια ακόμα αντίστοιχη κίνηση, παρά τα ερωτηματικά που εγείρονται για τη βιωσιμότητα από άποψη εφοδιασμού.
Στη συνέχεια, ακολούθησαν σχόλια που άφησαν άναυδους τους ήδη εξαντλημένους trader πετρελαίου. Οι ΗΠΑ ενδέχεται να άρουν ορισμένες κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε πόλεμο με την Τεχεράνη. Οι έμποροι σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι έπρεπε να αντιμετωπίζουν τις συναλλαγές του Ιράν με τη μέγιστη προσοχή εδώ και χρόνια, εξέφρασαν την αγανάκτησή τους με την είδηση.
Πως οι ΗΠΑ θέλουν να εμποδίζουν την άνοδο των τιμών του πετρελαίου
Παράλληλα υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ δήλωσε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει συζητήσει να μπει στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου ως μια στρατηγική που θα βοηθήσει στον περιορισμό των αυξανόμενων τιμών του αργού πετρελαίου εν μέσω του πολέμου στο Ιράν. Δημιουργήθηκαν εικασίες ότι η αμερικανική κυβέρνηση παρεμβαίνει στην αγορά των futures κάτι που ο Μπέσεντ έχει αρνηθεί.
«Οι ΗΠΑ έχουν σχεδόν εξαντλήσει τα μέσα που διαθέτουν για να εμποδίσουν την άνοδο των τιμών, δεδομένου αυτού του βαθμού αβεβαιότητας, αν το στενό δεν ανοίξει και δεν εξαλειφθεί η αβεβαιότητα σχετικά με τις υλικές ζημιές», δήλωσε ο Κρίστοφ Ρουλ, παγκόσμιος σύμβουλος της Crystol Energy και πρώην οικονομολόγος της BP Plc, σε συνέντευξή του στο Bloomberg TV. «Επομένως, δεν μπορούν να κάνουν και πολλά.»
Ο Γιάννης Καλαβριανός περιγράφει τις ταραγμένες ημέρες της ζωής των πέντε ηρώων, που θα άλλαζαν μια για πάντα την ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας τρόμου.