Δημοσκόπηση: ο πόλεμος αυξάνει τη συσπείρωση της ΝΔ, ακρίβεια και υποκλοπές τη δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση

Μέσα στο νέο τοπίο που διαμορφώνει ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η Νέα Δημοκρατία δείχνει να αυξάνει την εκλογική της συσπείρωση, κυρίως μέσα από μια ανακατεύθυνση της δεξιόστροφης ψήφου. Όμως, την ίδια στιγμή η ακρίβεια φαίνεται ότι τροφοδοτεί ένα ισχυρό κλίμα δυσαρέσκειας, που επιτείνεται και από τη διάχυτη πεποίθηση στην κοινωνία ότι υπάρχει κυβερνητική ευθύνη για το σκάνδαλο των παράνομων υποκλοπών με χρήση του παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού Predator.

Όλα αυτά σε ένα τοπίο όπου αναγκαστικά οι δημοσκόποι μετρούν εκλογικές τάσεις με βάση έναν εκλογικό χάρτη που όταν έρθει η ώρα της κάλπης θα είναι πολύ διαφορετικός. Αυτά προκύπτουν από τη δημοσκόπηση της Metron Analysis για το Mega, που παρουσιάστηκε στο βραδινό δελτίο του καναλιού την Πεμπτη 19 Μαρτίου.

Τα πράγματα εξακολουθούν να πηγαίνουν προς τη λάθος κατεύθυνση

Αυτό φαίνεται πρώτα από όλα στην ερώτηση για το εάν τα πράγματα πάνε προς την καλύτερη ή τη χειρότερη κατεύθυνση, όπου το 64% απαντά ότι τα πράγματα πάνε προς τη χειρότερη και το 31% – αυξημένο κατά 4 % σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα – ότι πάνε προς την χειρότερη.

Την ίδια στιγμή, όμως, στην ερώτηση για το εάν οι πολίτες αισθάνονται ότι η προσωπική τους κατάσταση είναι καλύτερη ή χειρότερη σε σχέση με έναν χρόνο πριν, διαπιστώνουμε αύξηση των απαντήσεων που λένε «σε χειρότερη», στοιχείο που αποτυπώνει και το βάρος από την συνεχιζόμενη έκρηξη της ακρίβειας αλλά και την ανασφάλεια που γεννά το νέο τοπίο.

Όταν μάλιστα οι ερωτώμενοι εξειδικεύουν τις απαντήσεις τους ως προς τα προβλήματα που ιεραρχούν βλέπουμε ότι αναφέρουν τόσο την ακρίβεια και την οικονομία, όσο και την κρίση των θεσμών, στοιχείο που αποτυπώνει τη βαρύτητα που έχουν και σκάνδαλα όπως αυτά των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η συγκεκριμένη αποτίμηση που κάνουν οι πολίτες του κυβερνητικού έργου όπου οι θετικότερες γνώμες αφορούν κυρίως την εξωτερική πολιτική και τα γεωπολιτικά θέματα και οι πιο αρνητικές τα θέματα της καθημερινότητας, της δημοκρατίας και πάνω από όλα της οικονομίας.

Πάνω από τα δύο τρίτα αξιολογούν αρνητικά την κυβέρνηση

Παρά τη σχετική μικρή βελτίωση των δεικτών, είναι σαφές ότι η εικόνα της κυβέρνησης παραμένει αρνητική και πάνω από τα δύο τρίτα εξακολουθούν να της βάζουν αρνητική βαθμολογία, καθώς το 68% αξιολογεί αρνητικά και μόλις το 27% θετικά.

Αυτή η αρνητική αποτίμηση καταγράφεται και για τον πρωθυπουργό, παρά και εγώ την ελαφρά αύξηση των θετικών γνωμών, πράγμα λογικό εάν το συσχετίσουμε με την τάση συσπείρωσης γύρω από την εκάστοτε κυβέρνηση σε στιγμές γεωπολιτικών αναταράξεων.

Αρνητική βαθμολογία και για το ΠΑΣΟΚ

Ωστόσο, αρνητική βαθμολογία φαίνεται να παίρνει και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο δεν κατορθώνει να βγει από μια σχεδόν παγιωμένη εικόνα στην κοινή γνώμη. Οι αρνητικές γνώμες παραμένουν σταθερά στο 81%, ποσοστό που έχει καταγραφεί σε όλες τις μετρήσεις των τελευταίων μηνών, και οι θετικές δεν ξεπερνούν τ0 11%.

Αντίστοιχα, χαμηλή βαθμολογία και για τον Νίκο Ανδρουλάκη, με 13% θετικές γνώμες και 81% αρνητικές.

Ανησυχία για το οικονομικό μέλλον

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο δείκτης οικονομικής εμπιστοσύνης, δηλαδή ο μέσος όρος του ισοζυγίου της αξιολόγησης της σημερινής οικονομικής κατάστασης της χώρας (θετικά – αρνητικά) και του ισοζυγίου της πρόβλεψης για την οιονομίας (θα καλυτερέει θα χειροτερέψει). Η δημοσκόπηση δείχνει ότι υπάρχει πολύ σημαντική υποχώρηση, καθώς από το -40% τον προηγούμενο μήνα υποχωρεί στο -57%, πράγμα που σημαίνει ότι στο φόντο των τελευταίων εξελίξεων οι πολίτες προεξοφλούν σημαντική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι τη μεγαλύτερη ανησυχία επιδεικνύουν όσοι είναι ελεύθεροι επαγγελματίας ή εργοδότες, δηλαδή μια κοινωνική κατηγορία παραδοσιακά φιλική προς το κυβερνών κόμμα.

Η συντριπτική πλειοψηφία απαιτεί να ανοίξει ξανά η υπόθεση των υποκλοπών

Σε πείσμα της κυβερνητικής επιμονής ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών έχει κλείσει ως προς τις κυβερνητικές ευθύνες, η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων (81%) απαιτεί να ανοίξει ξανά η υπόθεση και για τα πολιτικά πρόσωπα.

Επιφύλαξη για τη χρήση πυρηνικής ενέργειας

Σε σχέση με την ενδεχόμενη παραγωγή ηλεκτρισμού από πυρηνική ενέργεια, ζήτημα που επανήλθε στο προσκήνιο ύστερα από τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού, το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας είναι επιφυλακτικό, με το 53% να δηλώνει κατά και το 39% υπέρ. Ενδιαφέρον έχει και η πολιτική φόρτιση του θέματος με αριστερούς, κεντροαριστερούς και κεντρώους να είναι κατά, πιο ενθουσιώδεις του κεντροδεξιούς και κάπως λιγότερο ενθουσιώδεις τους δεξιούς.

Αδικαιολόγητη η επίθεση κατά του Ιράν – Συμφωνούν με τη στάση του Πέδρο Σάντσεθ

Σε σχέση με τον πόλεμο του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (72%) δηλώνει ότι είναι αδικαιολόγητος και μόνο το 24% τον θεωρεί δικαιολογημένο.

Θετικό αντίκτυπο είχε στη χώρα η δήλωση του Πεδρο Σάντσεθ, πρωθυπουργού της Ισπανίας, ότι οι αμερικανικές βάσεις στη χώρα του δεν θα χρησιμοποιηθούν για τις επιθέσεις κατά του Ιράν. Το 67% συμφωνεί είτε απόλυτα είτε ως ένα βαθμό και μόνο το 20% εκφράζει διαφωνία.

Αντίστοιχα, ο πόλεμος έχει οδηγήσει σε πολύ αρνητική τοποθέτηση απέναντι στον Πρόεδρο Τραμπ, με τις αρνητικές γνώμες να φτάνουν το 86% και τις θετικές να είναι μόλις 10%. Ακόμη και στους δεξιούς υπερτερούν κατά πολύ οι αρνητικές γνώμες των θετικών

Σε αυτό το φόντο οι πολίτες είναι διχασμένοι ως προς το εάν ΗΠΑ και ΕΕ θα συνεχίσουν σε έναν δρόμο σύγκλισης, καθώς η θέση ότι θα παραμείνουν συμμαχικές δυνάμεις υποχωρεί στο 50%, ενώ ανεβαίνει στο 42% η εκτίμηση ότι θα υπάρξει ρήγμα.

Δημοφιλίες ΠτΔ και ΠτΒ

Ως προς τη δημοφιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, παραμένουμε στην ίδια συνθήκη, δηλαδή οι περισσότεροι πολίτες έχουν αρνητική γνώμη, στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι διατηρεί την εικόνα ενός «κομματικού» προέδρου.

Αλλά και ο Νικήτας Κακλαμάνης καταγράφει αύξηση των αρνητικών γνωμών για το πρόσωπό του και μείωση των θετικών.

Δημοτικότητες πολιτικών αρχηγών – σταθερά ο Κανένας προτιμότερος πρωθυπουργός

Ως προς τις δημοτικότητες των πολιτικών αρχηγών, η Ζωή Κωνσταντοπούλου παραμένει πρώτη, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη δεύτερη θέση, με μικρή άνοδο της απήχησής του, και τον Δημήτρη Κουτσούμπα στην τρίτη θέση.

Ως προς προς το ποιος θεωρείται καταλληλότερος για πρωθυπουργός ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να βλέπει τον «Κανένα» να έχει υψηλότερα ποσοστά από αυτόν.

Πώς διαμορφώνονται οι κομματικοί συσχετισμοί

Σε σχέση με τους κομματικούς συσχετισμούς, η ΝΔ φαίνεται να αυξάνει τη συσπείρωση της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ανατρέπονται οι συνολικοί συσχετισμοί. Αυτό φαίνεται πρώτα από όλα στο ότι κατορθώνει να αυξήσει τη δυνητική εκλογική της επιρροή.

Αυτό αποτυπώνεται και στην αύξηση της ΝΔ στην πρόθεση ψήφου, όπου πλεον φτάνει το 23,8%. Άνοδο καταγράφει και το ΠΑΣΟΚ, ενώ υποχωρεί η Ελληνική Λύση. Στα ίδια ποσοστά η Πλεύρη Ελευθερίας, ενώ γαίνεται ότι μπαίνει στη Βουλή το ΜέΡΑ25.

Η Νέα Δημοκρατία δείχνει να έχει διαρροές πρωτίστως προς την Ελληνική Λύση, την Πλεύση Ελευθερίας  και το ΠΑΣΟΚ. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποδιαρθρώνεται και ψηφοφόροι του μετακινούνται προς την Πλεύση Ελευθερίας, το ΠΑΣΟΚ, το ΜεΡΑ25 και τη Νέα Αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ έχει διαρροές προς την Ελληνική Λύση, τη Νέα Δημοκρατία και την Πλεύση Ελευθερίας.

Η Νέα Δημοκρατία έχει το υψηλότερο ποσοστό της μεταξύ όσων δηλώνουν Κεντροδεξιοί, μια κατηγορία που κατεξοχήν έχει ταυτιστεί μαζί της και υποχωρεί ελαφρά στους δεξιούς, όπου έχει τον ανταγωνισμό των ακροδεξιών σχηματισμών.

Το ΠΑΣΟΚ είναι πρώτη δύναμη μεταξύ όσων δηλώνουν κεντροαριστεροί, και έχει υψηλό ποσοστό μεταξύ των κεντρώων, ενώ υποχωρεί πολύ μεταξύ των κεντροδεξιών και των δεξιών.

Η Πλεύση Ελευθερίας έχει τα υψηλότερα ποσοστά της μεταξύ των κεντροαριστερών ψηφοφόρων, των αριστερών και των κεντρώων, ενώ είναι πολύ χαμηλά τα ποσοστά της δεξιότερα του Κέντρου.

Ποια η εκτίμηση ψήφου

Σε σχέση με την εκτίμηση ψήφου, η Metron Analysis διαπιστώνει μια άνοδο της ΝΔ από το 29,4% στο 31,1%, άρα σπάει το «ψυχολογικό όριο» του 30%. Ο ΣΥΡΙΖΑ υποχωρεί στο 4,6%, το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει στο 13,6%,  το ΚΚΕ υποχωρεί ελαφρά στο 8,3% και η Πλεύση Ελευθερίας στο 10,5%, ενώ πιο μεγάλη η υποχώρηση της Ελληνικής Λύσης στο 8,9%. Το ΜεΡΑ25 στο 4,6%.

Ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλάγής

Σε σχέση με την ολοκλήρωση της τετραετίας, το 50% του εκλογικού σώματος επιθυμεί η κυβέρνηση να ολοκληρώσει την τετραετία, ενώ το 48% επιθυμεί να πάμε σε πρόωρες εκλογές. Αριστεροί και κεντροαριστεροί ψηφοφόροι αυτοί που κατεξοχήν επιθυμούν τις πρόωρες εκλογές. Πολιτικά την ολοκλήρωση της τετρατείας κατεξοχήν επιθυμούν οι ψηφοφόροι της ΝΔ, ένα σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, γενικά οι ψηφοφόροι της αντιπολίτευσης επιθυμούν πρόωρες εκλογές.

Όμως, όταν ερχόμαστε στο ερώτημα για την πολιτική αλλαγή, τότε καταγράφεται ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγή με το 60% να θεωρεί ότι η πολιτική αλλαγή είναι προτιμότερη της πολιτικής σταθερότητας.

Το αίτημα της πολιτικής αλλαγής είναι ισχυρότερο μεταξύ των ψηφοφόρων της αντιπολίτευση, ενώ υπέρ της σταθερότητας είναι πρωτίστως οι ψηφοφόροι της ΝΔ και ένα μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ.

Πώς τοποθετούνται απέναντι στο ενδεχόμενο νέων κομμάτων

Σε σχέση με το ενδεχόμενο να υποστηρίξουν ένα νέο κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρατο άθροισμα των θετικών απαντήσεων (πολύ πιθανό, αρκετά πιθανό) είναι 20%. Κυρίως οι θετικές γνώμες προέρχονται από αριστερούς και κεντροαριστερούς ψηφοφόρους. Κυρίως οι δυνητικοί ψηφοφόροι έρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ, την Πλεύση Ελευθερία και την αδιευκρίνιστη ψήφο.

Σε σχέση με ενδεχόμενο κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, οι θετικές τοποθετήσεις (πολύ πιθανό – αρκετά πιθανό) φτάνουν το 12%, με το ισχυρότερο ποσοστό να είναι μεταξύ των ψηφοφόρων που δηλώνουν δεξιοί. Το μεγαλύτερο ποσοστό τους προέρχονται από τη Νέα Δημοκρατία και μετά από το ΠΑΣΟΚ αλλά και από την αδιευκρίνιστη ψήφο.

Σε σχέση με ενδεχόμενο κόμμα υπό τη Μαρία Καρυστιανού, η πιθανή ψήφος φτάνει το 27%, με την πιο ισχυρή παρουσία μεταξύ των κεντροαριστερών και κεντρώων ψηφοφόρων και μετά των δεξιών. Εκλογικά κερδίζει ψηφοφόρους της Πλεύσης Ελευθερίας, της Ελληνικής Λύσης, του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και της αδιευκρίνιστης ψήφου.

Ως προς τη δημοφιλία της Μαρίας Καρυστιανού, οι θετικές γνώμες για αυτήν ανεβαίνουν ελαφρά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα στο 41% και οι αρνητικές υποχωρούν ελαφρά στο 52%, ένα ισοζύγιο καλύτερων των πολιτικών αρχηγών. Πιο δημοφιλής παραμένει μεταξύ των κεντροαριστερών, κεντρώων, και αριστερών ψηφοφόρων, κατηγορίες στις οποίες οι δείκτες βελτιώνονται σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα όταν ήταν πιο νωπές οι δηλώσεις της περί αμβλώσεων.

Κυβερνητική συσπείρωση που δεν αντιστρέφει τη βαθύτερη τάση προς την πολιτική αλλαγή

Η κυβέρνηση είναι πιθανό ότι θα εντάξει και αυτή τη δημοσκόπηση στην τρέχουσα ρητορική της, σύμφωνα με την οποία υπάρχει σημαντική επανασυσπείρωση, οι πολίτες αντιμετωπίζουν θετικά τους χειρισμούς της, και ανοίγει ο δρόμος για μια νέα εκλογική νίκη.

Ωστόσο, αυτή θα ήταν μια μονοδιάστατη ανάγνωση της δημοσκόπησής αυτής. Και αυτό γιατί η συσπείρωση της ΝΔ αφορά έναν πυρήνα δεξιόστροφης ψήφου και όχι μια επιστροφή σε ποσοστά αυτοδυναμίας. Μέσα στη συνθήκη του πολέμου βλέπουμε να επαναπατρίζεται ένα μέρος της δεξιάς ψήφου, π.χ. από την Ελληνική Λύση. Αυτό αποτυπώνεται και στη θετικότερη εικόνα του πρωθυπουργού, που άλλωστε κυρίως τοποθετείται για τα γεωπολιτικά, το πεδίο στο οποίο διατήρησε θετικότερη εικόνα σε όλη τη θητεία του.

Όμως, την ίδια στιγμή το βάρος της ακρίβειας είναι μεγάλο, αποτελεί βασικό παράγοντα δυσαρέσκειας, ενώ είναι έντονη η απαισιοδοξία και ανασφάλεια για το οικονομικό μέλλον, μέσα στον πόλεμο αλλά και την επίγνωση ότι φτάνει το τέλος και του Ταμείου Ανάκαμψης. Ουσιαστικά, η αυθόρμητη επιφύλαξη των πολιτών έρχεται εδώ να συναντήσει τις τάσεις που συζητούν εδώ και καιρό οι παράγοντες της οικονομίας.

Την ίδια στιγμή και το θέμα των θεσμών διατηρεί βαρύνουσα σημασία και στα μάτια της κοινωνίας κάθε άλλο παρά έχει εκδοθεί αμετάκλητο απαλλακτικό βούλευμα για το ζήτημα των πολιτικών και ποινικών ευθυνών και κυβερνητικών πολιτικών προσώπων για τις υποκλοπές.

Σε όλα αυτά προστίθεται και αυτό που έχει σχολιαστεί πολλές φορές το τελευταίο διάστημα, ότι δηλαδή οι μετρήσεις εκτίμησης ψήφου λένε εκ ορισμού τη μισή αλήθεια γιατί δεν μετρούν τα ενδεχόμενα νέα κόμματα, που δείχνουν να έχουν αξιοσημείωτη δυναμική αθροιστικά στις ξεχωριστές ερωτήσεις για αυτά.

Αυτό σημαίνει ότι με έναν διαφορετικό εκλογικό χάρτη, όταν τα κόμματα αυτά θα έχουν ανακοινωθεί, τα αποτελέσματα θα είναι πολύ διαφορετικά, τόσο σε σχέση με την απήχηση της κυβέρνησης όσο και σε σχέση με τα ποσοστά των ήδη υπαρκτών κομμάτων.

Με αυτή την έννοια μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχουν οι τάσεις που καταγράφονται ως προς τη δυσαρέσκεια, την ανασφάλεια, την αποδοκιμασία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής (που κυβερνητικά στελέχη έχουν εξυμνήσει), το ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής, παρά οι εκλογικές. Ως προς αυτές είμαστε ακόμη σε αχαρτογράφητα νερά, τουλάχιστον μέχρι την εξαγγελιών νέων κομμάτων.