Η σημαντικότερη αναγνώριση στον χώρο της επιστήμης υπολογιστών, το Βραβείο Τούρινγκ, τιμά για πρώτη φορά την κβαντική τεχνολογία.
Το λεγόμενο «Νόμπελ των Υπολογιστών» απονέμεται φέτος στον Αμερικανό ερευνητή της IBM Τσαρλς Μπένετ (αριστερά στην εικόνα) και τον Καναδό Ζιλ Μπρασάρ του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ, οι οποίοι θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.
Όπως ανακοίνωσε η Ένωση Υπολογιστικών Μηχανών (ACM), οι δύο ερευνητές τιμώνται «για τον καθοριστικό τους ρόλο στη θεμελίωση της επιστήμης της κβαντικής πληροφορίας».
Οι Μπένετ και Μπρασάρ άνοιξαν τον δρόμο για την επερχόμενη «κβαντική επανάσταση», η οποία αφορά τους κβαντικούς υπολογιστές, τις απαραβίαστες κβαντικές επικοινωνίες και τους κβαντικούς αισθητήρες.
Μέχρι τη δεκαετία του 1970 «ο κόσμος δεν είχε σκεφτεί ότι τα κβαντικά φαινόμενα μπορούν να αξιοποιηθούν για να κάνουμε πράγματα που δεν είναι εφικτά με κλασικό τρόπο» δήλωσε ο Μπένετ στον δικτυακό τόπο του Nature.
Κβαντικά κλειδιά
Η αρχή έγινε το 1984, όταν οι δύο ερευνητές επινόησαν ένα πρωτόκολλο επικοινωνίας που βασιζόταν σε ένα κβαντικό κλειδί κρυπτογράφησης, το οποίο μοιράζονται μέσω φωτονίων ο αποστολέας και ο αποδέκτης ενός μυστικού μηνύματος. Δεδομένου ότι η κβαντική μηχανική προβλέπει ότι είναι αδύνατο να μετρηθούν τα φωτόνια χωρίς να αλλάξουν οι ιδιότητές τους, οποιαδήποτε απόπειρα υποκλοπής του μηνύματος θα γινόταν αντιληπτή.
Η μελέτη των δύο ερευνητών άνοιξε έτσι τον δρόμο για την τεχνολογία της κβαντικής διανομής κλειδιών που αρχίζει τώρα να αξιοποιείται σε εμπορικό επίπεδο.
Κβαντική τηλεμεταφορά
Μια άλλη επιτυχία ήρθε το 1993, όταν οι Μπένετ και Μπρασάρ ανέπτυξαν την ιδέα της «κβαντικής τηλεμεταφοράς», η οποία δεν έχει καμία σχέση με τη «διακτίνιση» του Star Trek αλλά επιτρέπει τη μετάδοση κβαντικών πληροφοριών, για παράδειγμα από τον ένα κβαντικό υπολογιστή στον άλλο.
Η τηλεμεταφορά βασίζεται στο φαινόμενο της κβαντικής διεμπλοκής, στο οποίο δύο ή περισσότερα σωματίδια μοιράζονται την ίδια κβαντική κατάσταση ακόμα και αν απέχουν στον χώρο. Ένα ζευγάρι τέτοιων σωματιδίων –ένα στον αποστολέα και έναν στον λήπτη του μηνύματος- μεσολαβούν για τη μετάδοση της πληροφορίας.
Η κβαντική τηλεμεταφορά, για την οποία τιμήθηκαν με Νόμπελ Φυσικής τρεις άλλοι επιστήμονες το 2022, οδήγησε τελικά στην ανάπτυξη απαραβίαστων συστημάτων κβαντικής επικοινωνίας και χρησιμοποιείται στους κβαντικούς υπολογιστές.
Στους συμβατικούς υπολογιστές, μονάδα της πληροφορίας είναι το bit, το οποίο μπορεί να λαμβάνει είτε την τιμή «0» είτε την τιμή «1». Στα κβαντικά συστήματα το ανάλογο είναι το κβαντικό bit ή qubit, το οποίο μπορεί να παίρνει και τις δύο τιμές ταυτόχρονα, κάτι που θεωρητικά επιταχύνει δραματικά κάποιους υπολογισμούς.
Οι Μπένετ και Μπρασάρ άρχισαν τη συνεργασία τους το 1979, Όταν ο Μπένετ έμαθε ότι ο Μπρασάρ προσπαθούσε κι αυτός να συνδυάσει την κβαντομηχανική με την επιστήμη της πληροφορίας, έσπευσε να επικοινωνήσει μαζί του –κάτι που συνέβη τελικά μέσω μιας συνάντησης στην παραλία.
«Ένας εντελώς άγνωστος ήρθε κοντά μου κολυμπώντας και μου είπε ότι ένας φίλος του βρήκε τρόπο να χρησιμοποιήσει την κβαντική μηχανική για να δημιουργήσει χαρτονομίσματα που θα ήταν αδύνατο να παραβιαστούν» δήλωσε ο Μπρασάρ στον δικτυακό τόπο του Science.
Έκτοτε, οι δύο ερευνητές συνεργάστηκαν σε πάνω από 20 δημοσιεύσεις.
Σήμερα, οι κβαντικές επικοινωνίες έχουν αρχίσει να βγαίνουν από το εργαστήριο και να χρησιμοποιούνται στην πράξη. Το πεδίο των κβαντικών υπολογιστών εξελίσσεται ταχύτερα, μέχρι σήμερα όμως δεν υπάρχει κανένα σύστημα που μπορεί να εκτελέσει πρακτικά χρήσιμους αλγορίθμους.
Αν και πολλοί αμφιβάλλουν για το κατά πόσο οι κβαντικοί υπολογιστές θα βρουν πρακτική εφαρμογή στο ορατό μέλλον, ο Μπρασάρ δήλωσε αισιόδοξος.
Όπως δήλωσε στο Νature, «Οι πρόσφατες εξελίξεις στην κβαντική υπολογιστική είναι αξιοσημείωτες, και πλέον δεν είναι δυνατόν να αμφισβητήσει κανείς ότι οι κβαντικοί υπολογιστές βρίσκονται προ των πυλών».
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Πέμπτη 19.03.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/03/manouchehr-hejazi-QeoXkIesiCo-unsplash-1-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442