Ελληνικές εξαγωγές: Το ρίσκο του πολέμου και οι νέες προκλήσεις

Αυξημένες προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι ελληνικές εξαγωγές στις αγορές της Μέσης Ανατολής και των χωρών του Περσικού Κόλπου, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος και η γεωπολιτική ένταση στην περιοχή δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για το διεθνές εμπόριο. Τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 δείχνουν ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις διατηρούν ισχυρή παρουσία σε αρκετές από αυτές τις αγορές, ωστόσο οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία των εξαγωγών τους επόμενους μήνες.

Ο σημαντικότερος προορισμός ελληνικών εξαγωγών στην περιοχή παραμένει ο Λίβανος, ο οποίος καταλαμβάνει τη 14η θέση μεταξύ των συνολικών εξαγωγικών αγορών της Ελλάδας. Η αξία των ελληνικών προϊόντων που κατευθύνθηκαν στη χώρα διαμορφώθηκε το 2025 στα 1,17 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας ωστόσο μικρή υποχώρηση κατά 4,4% σε σχέση με το 2024. Παρά τη μείωση, η συγκεκριμένη αγορά εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς εμπορικούς προορισμούς για τα ελληνικά προϊόντα στην ευρύτερη περιοχή.

Οι ελληνικές εξαγωγές και η κατάταξη

Στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της Μέσης Ανατολής βρίσκεται το Ισραήλ, όπου οι ελληνικές εξαγωγές ανήλθαν σε περίπου 996 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας οριακή αύξηση της τάξης του 1% σε ετήσια βάση. Η χώρα βελτίωσε μάλιστα τη θέση της στην κατάταξη των εξαγωγικών αγορών της Ελλάδας, ανεβαίνοντας στη 17η θέση από την 18η που κατείχε το προηγούμενο έτος.

Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους της περιοχής, οι ελληνικές εξαγωγές διαμορφώθηκαν στα 351,8 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μικρή πτώση 4,5%. Πιο έντονη είναι η υποχώρηση που σημειώνεται στη Σαουδική Αραβία, όπου οι ελληνικές εξαγωγές περιορίστηκαν στα 291,1 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση 30,5% σε σχέση με το 2024.

Μικρότερες αλλά σταθερές εμπορικές ροές καταγράφονται προς άλλες χώρες του Κόλπου. Οι ελληνικές εξαγωγές προς το Κατάρ ανήλθαν σε 61,9 εκατ. ευρώ (-9,1%), προς το Κουβέιτ σε 30,3 εκατ. ευρώ (-13,4%), ενώ προς το Ιράν περιορίζονται στα 13,5 εκατ. ευρώ. Στη λίστα των προορισμών εμφανίζεται επίσης το Μπαχρέιν, με εξαγωγές ύψους 11,1 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, η πορεία των ελληνικών εξαγωγών προς την περιοχή δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις γεωπολιτικές εξελίξεις που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η ένταση γύρω από τον Περσικό Κόλπο δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένου κινδύνου για τις εμπορικές ροές, τόσο λόγω πιθανής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας όσο και λόγω πιθανών διαταραχών στις μεταφορές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η ασφάλεια της ναυσιπλοϊας

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε στρατηγικές θαλάσσιες οδούς, όπως τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου ενεργειακού και εμπορικού εμπορίου. Οποιαδήποτε κλιμάκωση που θα επηρεάσει περαιτέρω τη λειτουργία αυτών των διαδρόμων θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά το κόστος μεταφοράς, να προκαλέσει καθυστερήσεις στις παραδόσεις φορτίων και τελικά να επηρεάσει αρνητικά τις εξαγωγές.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις χώρες του Κόλπου παραμένουν σημαντικές, αλλά ταυτόχρονα βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο επιβράδυνσης εάν η γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή παραταθεί. Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι, καθώς η εξέλιξη της σύγκρουσης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη σταθερότητα των εμπορικών διαδρομών και την πορεία των εμπορικών σχέσεων της Ελλάδας με μια από τις σημαντικότερες αγορές εκτός Ευρώπης.