Τεχνητή νοημοσύνη: Φέρνει επανάσταση, αλλά τα αφεντικά της είναι κανονικοί καπιταλιστές

Αυτό το διάστημα στις ΗΠΑ είναι σε εξέλιξη μια δικαστική διαμάχη, η οποία συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη. Ο Έλον Μασκ έχει μηνύσει τον Σαμ Άλτμαν, κατασκευαστή του ChatGPT, διότι όπως καταγγέλλει έχει μετατρέψει την εταιρεία OpenAI σε κερδοσκοπική. Ως επενδυτής στην εταιρεία, ο Έλον Μασκ ισχυρίζεται ότι εξαπατήθηκε, διότι η OpenAI υποτίθεται θα παρήγε έργο «για το κοινό καλό».

Και φυσικά, ζητά από τον Άλτμαν μια καθόλου ευκαταφρόνητη αποζημίωση. Για την ακρίβεια, 134 δισεκατομμύρια δολάρια για διαφυγόντα κέρδη. Απαίτηση την οποία στηρίζει στο επιχείρημα ότι η OpenAI και η Microsoft είχαν τεράστια κέρδη, ακριβώς επειδή εκείνος είχε συνεισφέρει ως συνιδρυτής στην εταιρεία που κατασκεύασε το ChatGPT.

Όμως, αυτές οι λεπτομέρειες μπορεί να μην έχουν και τόσο μεγάλη σημασία. Ή η σημασία τους να ήταν τεράστια. Όπως επισημαίνει, ωστόσο, ο Economist, υπάρχει ένας μύθος γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Και η πραγματικότητα απέχει πολύ.

Από την επανάσταση στον καπιταλισμό

Οι επενδυτές δείχνουν εμμονική συμπεριφορά αναφορικά με την επανάσταση που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη. Οι περισσότεροι δεν μιλούν για τίποτα άλλο, καθώς ονειρεύονται τεράστια παραγωγικότητα με μεγάλες ταχύτητες και μια έκρηξη κερδών εξαιτίας όλων αυτών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Economist, όλο αυτό χρειάζεται προσεκτική μελέτη.

Κατ’ αρχάς εξετάζοντας τις εσωτερικές λειτουργίες αυτής της πρωτοπόρου τεχνολογίας. Επίσης, αυξάνονται οι φωνές που λένε ότι τελικά η τεχνητή νοημοσύνη θα αναπτυχθεί πιο αργά από ό,τι αναμενόταν. Και περισσότερο προβλέψιμα. Πάει η επανάσταση, δηλαδή: η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι τελικά μια «κανονική» τεχνολογία. Και τέλος, οι εταιρικοί ανθρωπολόγοι που μελετούν τη συμπεριφορά της OpenAI ανακαλύπτουν κάτι που η Silicon Valley φοβάται να παραδεχθεί. Τα αφεντικά της είναι κανονικοί καπιταλιστές.

Ο Economist σημειώνει ότι το δικαστήριο που θα εξετάσει την αγωγή του Μασκ κατά της OpenAI θα αποκαλύψει πολλά για την εταιρική λειτουργία της.

Όταν δημιουργήθηκε, το 2015, η OpenAI σχεδιάστηκε ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός που θα σώσει τον πολιτισμό και θα χρηματοδοτείται από δωρητές της Silicon Valley. Αλλά αυτή η προσπάθεια εξισορρόπησης της ανάπτυξης με τη φιλανθρωπία την ανάγκασε σε εταιρική γυμναστική. Για να μπορεί να χρηματοδοτήσει το έργο της, μια ιδέα ήταν η έκδοση κρυπτονομισμάτων. Η άλλη ήταν η σύνδεση με έναν εταιρικό «sugar daddy», δηλαδή ένα βαρύ πορτοφόλι, που δεν θα έχει πρόβλημα να χρηματοδοτεί, με αντάλλαγμα πρόσβαση στη νέα τεχνολογία. Αυτός ήταν η Tesla, του Έλον Μασκ.

Αλλά και οι δύο προσπάθειες απέτυχαν. Έτσι άλλοι επενδυτές έσπευσαν να βοηθήσουν, όπως η Microsoft και άλλοι. Αρχικά αυτό έγινε με τη μορφή φιλανθρωπίας. Αλλά σύντομα, η OpenAI άλλαξε εταιρικό χαρακτήρα, μετατράπηκε σε εταιρεία δημοσίου συμφέροντος (PBC). Και παρά το γεγονός ότι μια μη κερδοσκοπική οντότητα εξακολουθεί να έχει τον επίσημο έλεγχο, η OpenAI λειτουργεί πλέον ως κερδοσκοπική επιχείρηση. Απλώς, δεσμεύεται να εξισορροπήσει τα συμφέροντα των μετόχων με το καλό για «όλη την ανθρωπότητα».

Σαμ Άλτμαν / REUTERS/Amir Cohen/File Photo

Παρόμοια λειτουργεί και η Anthropic, η οποία κατασκευάζει το chatbot Claude, άλλο ένα μοντέλο που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη. Είναι μια PBC, το καταστατικό της οποίας δίνει αόριστες υποχρεώσεις για όλο τον κόσμο.

Ευσέβεια, φιλανθρωπία και κέρδη

Η Silicon Valley, επισημαίνει ο Economist, όπου παράγεται η τεχνητή νοημοσύνη, στην ουσία καλύπτει τα ένστικτά της για μεγιστοποίηση του κέρδους πίσω από ένα πέπλο ευσέβειας.

Και ταυτόχρονα αυξάνεται η ανησυχία για τις συνέπειες που θα έχει η τεχνητή νοημοσύνη στις θέσεις εργασίας και στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά είναι στοιχεία που απαιτούν ρύθμιση.

Έτσι, οι ρομαντικοί ηγέτες των εταιρειών που παράγουν τεχνητή νοημοσύνη, μοιάζουν όλο και περισσότερο με απλούς κεφαλαιούχους. Από αυτούς που εκδίδουν κοινές μετοχές.

Τέσσερις λόγοι

Τέσσερις παράγοντες εξηγούν γιατί, σύμφωνα με τον Economist.

Ο πρώτος είναι το προσωπικό συμφέρον. Δεν υπάρχουν πολλοί λόγοι να πιστεύουμε ότι οι ηγέτες της νέας τεχνολογίας είναι αλτρουιστές.

«Τι μπορεί να μου αποφέρει 1 δισεκατομμύριο δολάρια;» αναρωτιόταν ο Γκρεγκ Μπρόκμαν (εκ των συνιδρυτών της OpenAI) στο ημερολόγιό του. Αυτή τη φράση χρησιμοποιεί ως επιχείρημα για να στηρίξει την αγωγή του Έλον Μασκ. Ο οποίος απαιτεί ως αποζημίωση 132 δισ. δολάρια, ενώ είχε κάνει «δωρεά» 38 εκατομμυρίων.

Ο δεύτερος είναι ο ανταγωνισμός για την τεχνητή νοημοσύνη. Όταν οι μεγαλόστομες δεσμεύσεις συναντούν τη σκληρή εμπορική πραγματικότητα, ένας είναι ο δρόμος. Οι δεσμεύσεις γίνονται βιτρίνα. Και είτε λόγω της ανάγκης ρύθμισης είτε των δικαστικών διαμαχών για θέματα όπως τα πνευματικά δικαιώματα, οι εργοδότες θα αναγκαστούν να γίνουν περισσότερο σαφείς.

Έλον Μασκ / REUTERS/Evelyn Hockstein/File Photo

Τρίτο, το κεφάλαιο. Κανείς δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυτό αν θέλει να παραμείνει στην κούρσα. Και οι επενδυτές απαιτούν αποδόσεις. Αν η OpenAI και η Anthropic εισαχθούν στο χρηματιστήριο, όπως φημολογείται ότι εξετάζουν, η πειθαρχική επίδραση που έχουν οι αγορές στις δραστηριότητές τους θα γίνει πολύ ισχυρότερη. Οι traders δεν ενδιαφέρονται για το καλό της ανθρωπότητας.

Τέλος, η ιστορία δεν θα χαριστεί στους εργοδότες που προσποιούνται ότι αγνοούν το τελικό αποτέλεσμα και τις συνέπειές του στο περιβάλλον και την κοινωνία. Οι ηγέτες των εταιρειών που παράγουν τεχνητή νοημοσύνη είναι μεταξύ αυτών που προειδοποιούσαν για τις ανισότητες και την κλιματική αλλαγή. Τώρα, όλες αυτές οι υποσχέσεις για περιβαλλοντικά υπεύθυνη και ηθική διακυβέρνηση βρήκαν απέναντί τους τον Ντόναλντ Τραμπ.

Πορεία προς την κατάρρευση;

Ο Economist επισημαίνει ότι υπάρχει ένας ακόμη κίνδυνος. Και αυτοί που πιστεύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανθρωπότητα να έχουν δίκιο. Οι ηγέτες της νέας τεχνολογίας δείχνουν να χειρίζονται αυτούς τους κινδύνους με τον τρόπο που οι χρηματιστές προσπαθούν να προλάβουν τις οικονομικές κρίσεις.

Όμως, αν τελικά η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια κανονική τεχνολογία που καθοδηγείται από κανονικούς καπιταλιστές, ο πραγματικός κίνδυνος μπορεί να είναι διαφορετικής φύσης.

Η άνθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι μέρος ενός φυσιολογικού κύκλου διαφημιστικής εκστρατείας, υπερεπενδύσεων – και τελικά κατάρρευσης. Αυτό δεν θα ήταν το τέλος του κόσμου, αλλά θα είναι πολύ επώδυνη εξέλιξη.