Everynight στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος: Tο σινεμά αλλιώς

Στην καρδιά του Ιανουαρίου, η Ταινιοθήκη της Ελλάδος γίνεται ο τελευταίος σταθμός του everynight, ενός πρότζεκτ που φέρνει σε γόνιμο διάλογο τις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές της κινούμενης εικόνας με την εμπειρία της κινηματογραφικής αίθουσας. Με αφετηρία το όνειρο, τη μνήμη και την υποκειμενική θέαση, το everynight συγκέντρωσε καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και αναπτύχθηκε ως μια πολυεπίπεδη περιπλάνηση ανάμεσα στο σινεμά και το εικαστικό πεδίο.

Η κορύφωσή του έρχεται με το Last Movies του Βρετανού καλλιτέχνη και κινηματογραφιστή Stanley Schtinter, μια διάλεξη–προβολή–περφόρμανς που ανασυνθέτει την ιστορία του δυτικού κινηματογράφου μέσα από τις τελευταίες ταινίες που είδαν εμβληματικές μορφές του 20ού αιώνα λίγο πριν από το τέλος τους. Προηγείται, στις 19 Ιανουαρίου, η τελευταία ομαδική προβολή όλων των έργων μικρού μήκους του προγράμματος, με παρουσίαση από τον επιμελητή Πάνο Φουρτουλάκη, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο όπου το σινεμά δεν λειτουργεί μόνο ως αφήγηση, αλλά ως εμπειρία, τελετουργία και ζωντανή σκέψη.

19 Ιανουαρίου, 19:00-21:00 | εισιτήριο €3,50

Προβολή έργων κινούμενης εικόνας και παρουσίαση του πρότζεκτ everynight  από τον επιμελητή Πάνο Φουρτουλάκη

Καλλιτέχνες: Shaheen Ahmed, Shadi Habib Allah, Sky Hopinka, Κατερίνα Κομιανού, Simon Lässig, Μανώλης Δ. Λεμός, Ελένη Μπαγάκη, Bahar Noorizadeh, Valentin Noujaïm, Λουίζα  Nτούρου, Lydia Ourahmane, Leslie Thornton, Ελένη Τωμαδάκη

 22 & 23 Ιανουαρίου, 18:30–23:30 | εισιτήριο €7 ανά βραδιά

Διάλεξη-προβολή-περφόρμανς Last Movies του Stanley Schtinter (παρουσία του καλλιτέχνη)

Μετά από μια σειρά παρουσιάσεων σε διαφορετικές κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας τον περασμένο Δεκέμβριο, το everynight —που φέρνει σε διάλογο καλλιτεχνικές πρακτικές κινούμενης εικόνας με τον κινηματογράφο— ολοκληρώνεται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Εμπνευσμένο από τις ονειρικές εμπειρίες σύγχρονων εικαστικών καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, το πρόγραμμα παρουσιάστηκε αρχικά ως μια σειρά παρεμβολών πριν από προγραμματισμένες ταινίες σε τέσσερις κινηματογράφους της Αθήνας (Ατενέ, Διάνα, Μικρόκοσμος, Studio New Star Art Cinema) και στη συνέχεια ακολούθησε μια έκθεση στον κλειστό (από το 2008) κινηματογράφο Αλφαβίλ (15–16/12). Περισσότερα εδώ.

Το everynight ολοκληρώνεται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος με το έργο Last Movies του Βρετανού καλλιτέχνη και κινηματογραφιστή Stanley Schtinter. Πρόκειται για μια διάλεξη–προβολή–περφόρμανς που αναδιατυπώνει την ιστορία του δυτικού κινηματογράφου μέσα από τις τελευταίες ταινίες που είναι γνωστό —ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, τεκμηριωμένα πιθανολογείται— ότι παρακολούθησαν εμβληματικές μορφές του 20ού αιώνα λίγο πριν από τον θάνατό τους. Το Last Movies θα παρουσιαστεί σε δύο μέρη στις 22 και 23 Ιανουαρίου (18:30–23:30). Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει ταινίες και αποσπάσματα ταινιών, πλαισιωμένες από τη «ζωντανή» αφήγηση του ίδιου του καλλιτέχνη.

Πριν από το Last Movies, τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου (19:00–21:00), όλα τα έργα κινούμενης εικόνας μικρού μήκους που παρουσιάστηκαν στο πρόγραμμα του Δεκεμβρίου θα προβληθούν μαζί, σε μία τελευταία ομαδική προβολή, η οποία θα συνοδευτεί από παρουσίαση του everynight από τον επιμελητή Πάνο Φουρτουλάκη. Η παρουσίαση προηγείται των προβολών και πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος ομιλιών 2025 ARTWORKS Grants.

Last Movies – Stanley Schtinter

Το Last Movies στοιχειοθετεί μια εναλλακτική καταγραφή του πρώτου αιώνα του δυτικού κινηματογράφου, σύμφωνα με τις τελευταίες ταινίες που παρακολούθησαν μερικές από τις πιο εμβληματικές μορφές του πολιτισμού του 20ου αιώνα λίγο πριν (ή κατά τη στιγμή) του θανάτου τους.

Ξεκινώντας σχεδόν από τις απαρχές του φιλμ — με τον Φραντς Κάφκα να παρακολουθεί την ταινία The Kid του Τσάρλι Τσάπλιν (1921) — και φτάνοντας έως σήμερα —με τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ να βλέπει τη δική του ταινία Phony Wars (2022) — το Last Movies «παρασιτεί» πάνω στην κυρίαρχη ιστορία του δυτικού κινηματογράφου: την επεκτείνει, την επικυρώνει αλλά και την ανατρέπει.

Μέσα από την προβολή ταινιών και τις αφηγήσεις που αντλούνται από βιογραφικές μαρτυρίες, δημοσιεύματα και αρχειακές αναφορές, το Last Movies φωτίζει απρόβλεπτες συμπτώσεις και συγκυρίες που διασταυρώνουν ζωές και εικόνες και προσκαλεί το κοινό να δει «τι είδαν για τελευταία φορά» εκείνοι που δεν βλέπουν πια. Ο καλλιτέχνης θα βρίσκεται στην Αθήνα ειδικά για την περίσταση.

Στο πρόγραμμα της Ταινιοθήκης θα παρουσιαστεί μέρος της εκτενούς έρευνας του Schtinter, με αναφορές, στις τελευταίες ταινίες που παρακολούθησαν μεταξύ άλλων οι: Franz Kafka, Bette Davis, John Dillinger, Sergio Leone, Pier Paolo Pasolini, Bruce Chatwin, Kurt Cobain, Stanley Kubrick . Μερικές από τις ταινίες και αποσπασματα ταινιων που θα παρουσιαστούν περιλαμβάνουν: The Kid (1921), Waterloo Bridge (1931),  Manhattan Melodrama (1934), I Want to Live! (1958), Oedipus Rex (1967), Herdsmen of the Sun (1989), The Piano (1993) και Eyes Wide Shut (1999).

Το Last Movies έχει παρουσιαστεί στο Institute of Contemporary Arts (Λονδίνο), στο φεστιβάλ PAF Olomouc (Όλομουτς), στο Light Industry (Νέα Υόρκη) και στο Batalha Centro de Cinema (Πόρτο), μεταξύ άλλων, ενώ έχει αποσπάσει ιδιαίτερα θετικές κριτικές από την εφημερίδα The Guardian, το περιοδικό σύγχρονης τέχνης ArtReview και το κινηματογραφικό περιοδικό Sight & Sound.

Υπό την επιμέλεια του Πάνου Φουρτουλάκη και αναπτυγμένο σε συνεργασία με το artist run space 3 137, το everynight υλοποιείται με τη χρηματοδότηση και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Υποστηρίζεται επίσης από το πρόγραμμα 2025 ARTWORKS Grants που χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και άλλους ιδιώτες δωρητές, και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.

Αναλυτικό πρόγραμμα

Πέμπτη 22/1  / 18:30–23:30

Franz Kafka (θαν. 1924) — The Kid (Charlie Chaplin, 1921)

John Dillinger (θαν. 1934) — Manhattan Melodrama (W. S. Van Dyke / George Cukor, 1934)

Sergio Leone (θαν. 1989) — I Want to Live! (Robert Wise, 1958)

Pier Paolo Pasolini (θαν. 1975) — Oedipus Rex (Pier Paolo Pasolini, 1967)

Παρασκευή 23/1 /18:30–23:30

Bette Davis (θαν. 1989) — Waterloo Bridge (James Whale, 1931)

Bruce Chatwin (θαν. 1989) — Herdsmen of the Sun (Werner Herzog, 1989)

Kurt Cobain (θαν. 1994) — The Piano (Jane Campion, 1993)

Stanley Kubrick (θαν. 1999) — Eyes Wide Shut (Stanley Kubrick, 1999)

Stanley Schtinter bio

Σε ένα πρόσφατο προφίλ του περιοδικού Sight & Sound, ο Iain Sinclair FRSL περιέγραψε τον Stanley Schtinter ως «τον τελευταίο avant-garde». Συγγραφέας, καλλιτέχνης και σκηνοθέτης, ο Schtinter είναι γνωστός για έργα όπως το σκηνοθετικό του ντεμπούτο Schneewittchen, με πρωταγωνιστές τους Julie Christie και Toby Jones, που πρόσφατα έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ρότερνταμ, στο British Film Institute και στο Anthology FilmArchives.

Το Last Movies (2023–), αναπτύσσεται ως ένα βιβλίο και μια σειρά προβολών που η θεωρητικός κινηματογράφου Laura Mulvey χαρακτήρισε «βαθιά στοχαστικό», εκδόθηκε από την Tenement Press και αποτέλεσε το θέμα μιας πεντάμηνης καλλιτεχνικής φιλοξενίας (residency) στο ICA του Λονδίνου.

Δικό του είναι και το «ατελείωτο» έργο κινούμενης εικόνας The Lock-In (2022-), που έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους του Όμπερχάουζεν και παρουσιάστηκε ως ατομική έκθεση στο Barbican Centre του Λονδίνου τον Ιούλιο του 2022 (ο Jonathan Jones, κριτικός τέχνης του Guardian το χαρακτήρισε «μια επική ταινία… μαγευτική, Warholian»). Από τον Μάιο του 2021 έως τον Μάιο του 2022 παρουσίασε το Important Books (οr Manifestos read by Children) στη Whitechapel Gallery του Λονδίνου.

Είναι καλλιτεχνικός διευθυντής της purge.xxx, μιας cult δισκογραφικής εταιρείας που χαρακτηρίζεται από το μουσικό περιοδικό The Wire για την «αδιαφορία της για τη μουσική βιομηχανία, την αυτοπροβολή και τις επικρατούσες πολιτισμικές νόρμες», και ιδρυτής του Liberated Film Club. Τα έργα του κινούμενης εικόνας διανέμονται από την LightCone, Παρίσι.

Είσοδος

19 Ιανουαρίου 3,5 ευρώ

22, 23 Ιανουαρίου 7 ευρώ (ανά βραδιά)

*Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136 104 35 Κεραμεικός)