Κορυφώνεται η εξέγερση των «γαλάζιων» βουλευτών κατά του στενού πυρήνα του «επιτελικού κράτους» – Κεραυνοί στο κοινό άρθρο των 5

Με τους βουλευτές της ΝΔ να βλέπουν το Μαξίμου να κλυδωνίζεται συθέμελα από τις υποθέσεις των σκανδάλων του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών (η οποία εκτινάχτηκε ξανά στην κορυφή της ατζέντας μετά τη νέα εισαγγελική διάταξη του Αρείου Πάγου που θάβει το σκάνδαλο στο αρχείο), αλλά και με τη δυσαρέσκεια να ξεχειλίζει στο εσωτερικό της «γαλάζιας» Κοινοβουλευτικής Ομάδας με αφορμή τους χειρισμούς του πρωθυπουργικού Κέντρου σε σχέση με τις άρσεις ασυλίας των εμπλεκομένων στις δικογραφίες, και κυρίως με βάση την απαξίωση που πολλά κοινοβουλευτικά στελέχη της ΝΔ αισθάνονται ότι υπάρχει από την πλευρά του Μαξίμου απέναντι στον ρόλο του βουλευτή, η εξέγερση των «γαλάζιων» βουλευτών παίρνει πλέον συντονισμένη μορφή (με το κοινό άρθρο των 5 στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ») και βάλλει ευθέως κατά του ίδιου του «επιτελικού κράτους» και του τρόπου διακυβέρνησής του.

Ένα αίσθημα απαξίωσης που –όπως αναλυτικά έχει καταγράψει το in– έχει τις ρίζες του στη δυσπιστία που έχει εγκατασταθεί στις σχέσεις Μαξίμου – Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ στα 7 χρόνια διακυβέρνησης του «επιτελικού κράτους» και το οποίο έχει ενταθεί με όλους τους τελευταίους χειρισμούς του μεγάρου Μαξίμου.

Χειρισμοί που ξεκινούν από το θέμα των άρσεων ασυλίας και φτάνουν μέχρι την περιβόητη πρόταση του πρωθυπουργού περί «ασυμβίβαστου υπουργού και βουλευτή» (που επικρίθηκε εσωκομματικά ως «μουσικές καρέκλες» που στερούνται οποιασδήποτε σοβαρότητας), αλλά και μέχρι τη σπουδή του Κυρ. Μητσοτάκη να ανοίξει τώρα (εν είδει πυροτεχνήματος με στόχο την αλλαγή ατζέντας) θέμα εκλογικού νόμου (που όμως θα συζητηθεί και θα θεσπιστεί… μετά τις εκλογές), με τις κυβερνητικές διαρροές να μιλούν περί σαρωτικής αλλαγής των εκλογικών περιφερειών, σημαντικής μείωσης των βουλευτικών εδρών και μερικής κατάργησης του σταυρού προτίμησης.

Μονοπάτι υπερσυγκεντρωτισμού

Όλα αυτά, λοιπόν, για πολλούς «γαλάζιους» βουλευτές οδηγούν μόνο σε ένα μονοπάτι: Σε ένα ακόμα πιο αρχηγικό κόμμα και σε ένα ακόμα πιο υπερσυγκεντρωτικό «επιτελικό» Κέντρο (αντί της ενίσχυσης της συλλογικής λειτουργίας) που ως επιδίωξη του Μαξίμου, βλέπουν να έχει ένα μοντέλο στο οποίο θα ευνοεί τους δικούς του σε βάρος των υπολοίπων στο κόμμα, τους οποίους θα ρίχνει στην αρένα και όποιος καταφέρει να επιβιώσει.

Προειδοποιητικές βολές

Οι προειδοποιητικές βολές ήρθαν τις προηγούμενες μέρες με μια ομοβροντία πυρών από σειρά «γαλάζιων» βουλευτών προς το Μαξίμου, με έναυσμα την ανάρτηση του στενού συνεργάτη του πρωθυπουργού και υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου για τις πελατειακές σχέσεις, που έγινε η αφορμή για να βγει στην επιφάνεια όλη η οργή που έχει συσσωρευτεί στο εσωτερικό της «γαλάζιας» Κοινοβουλευτικής Ομάδας, με τροχιοδεικτικές βολές για το θέμα της αξιοποίησης μεγάλου αριθμού εξωκοινοβουλευτικών στελεχών στο κυβερνητικό σχήμα και βάζοντας στο στόχαστρο το ίδιο το Μαξίμου.

Κορύφωση με το άρθρο των 5

Και τώρα έρχεται η κορύφωση της έκφρασης αυτής της ευρύτερης οργής, μέσω του κοινού άρθρου στα «ΝΕΑ» που υπογράφουν πέντε βουλευτές της ΝΔ με κοινά χαρακτηριστικά: Γιάννης Οικονόμου (βουλευτής Φθιώτιδας), Ανδρέας Κατσανιώτης (βουλευτής Αχαΐας), Ξενοφών Μπαραλιάκος (βουλευτής Πιερίας), Ιωάννης Παππάς(βουλευτής Δωδεκανήσων) και Αθανάσιος Ζεμπίλης (βουλευτής Εύβοιας).

Όλοι τους βουλευτές της περιφέρειας, με διαδρομή μέσα στο κόμμα και προερχόμενοι από το κομμάτι της παραδοσιακής ΝΔ, στρέφουν ανοιχτά τα πυρά τους κατά του «επιτελικού κράτους» με κεντρικό αίτημά τους την αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή, καταγγέλλοντας ότι «το επιτελικό κράτος διεκδικεί τον απόλυτο έλεγχο, πιστώνεται τις επιτυχίες, αλλά, όταν εμφανίζονται σοβαρές παθογένειες, η ευθύνη διαχέεται προς τα κάτω και ιδιαίτερα προς τους βουλευτές».

Σε αυτό το πλαίσιο, τονίζουν ότι «αυτή η πρακτική δεν υπάρχει σε εγχειρίδια ηγεσίας» και ότι «σήμερα, σε μια περίοδο όπου η ίδια η κυβέρνηση προχωρά σε διορθωτικές κινήσεις, υπό την πίεση δικαστικών εξελίξεων, χρειάζεται να συζητήσουμε για το επιτελικό κράτος. Μια συζήτηση που προέχει του διαλόγου για τη συνταγματική αναθεώρηση».

«Θεσμική ανισορροπία»

Οι πέντε βουλευτές της ΝΔ, στο κοινό άρθρο τους, καταγγέλλουν επίσης ότι «ενώ το επιτελικό κράτος είναι αποτελεσματικό σε συνθήκες μεγάλων κρίσεων, δεν αποδεικνύεται το ίδιο αποτελεσματικό σε περιόδους ομαλότητας. Επίσης, γεννά ενίοτε ζητήματα θεσμικής ανισορροπίας, που δεν συνάδουν με μια ώριμη κοινοβουλευτική δημοκρατία, όπως διαμορφώθηκε μεταπολιτευτικά, με βάση κυρίως τις αρχές και τις αξίες της παράταξής μας».

«Υπερσυγκέντρωση εξουσιών σε μικρούς πυρήνες»

Σημειώνουν ακόμα ότι «ο Νόμος 4622/2019 για το «Επιτελικό Κράτος» αποτέλεσε μια μεγάλη διοικητική μεταρρύθμιση συντονισμού, ταχύτητας και λογοδοσίας. Είναι όμως αδιαμφισβήτητο ότι στην πορεία προκάλεσε υπερσυγκέντρωση εξουσιών σε μικρούς πυρήνες. Μετέφερε όλο και περισσότερη βαρύτητα στο κέντρο, ενίσχυσε τον στενό πυρήνα γύρω από την κορυφή της κυβέρνησης και περιόρισε την αυτοτέλεια των υπουργείων και ιδιαίτερα της κοινοβουλευτικής ομάδας, σε σύγκριση με το μέτρο των θεσμικών τους καθηκόντων».

«Φαινόμενα διαφθοράς»

Και συνεχίζουν: «Η συγκέντρωση της εξουσίας έγινε στο όνομα της αποτελεσματικότητας. Αλλά σήμερα μπορούμε να πούμε ότι δεν έχει σημασία μόνο το τι κάνεις, αλλά και ο τρόπος που το κάνεις. Και στη δημοκρατία το δεύτερο είναι ίσως σημαντικότερο από το πρώτο. Οι θεσμοί πρέπει να είναι αποτελεσματικοί, αλλά με τρόπο που δεν αφήνουν χώρο για δυσλειτουργίες και παραφωνίες. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι, στη μεγάλη εικόνα, το επιτελικό κράτος δεν κατάφερε να ελέγξει πλήρως τα φαινόμενα διαφθοράς εντός του κράτους και της κοινωνίας».

Οι πέντε «γαλάζιοι» βουλευτές προειδοποιούν ότι «δεν πρέπει να αφήσουμε τις αρρυθμίες στο πρότυπο διοίκησης να επηρεάσουν την κοινοβουλευτική λειτουργία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας», υπογραμμίζοντας με νόημα ότι «στη φιλελεύθερη κοινοβουλευτική δημοκρατία, μια κυβέρνηση υπάρχει όσο απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής. Τα προνόμια του πρωθυπουργού και τα καθήκοντα των βουλευτών περιγράφονται θεσμικά και είναι σε διαλεκτική σχέση. Οι βουλευτές συγκροτούν την πλειοψηφία που δίνει δύναμη στον πρωθυπουργό και τον κρατά ισχυρό».

«Συγκεντρωτισμός και υποβάθμιση των βουλευτών»

Για να επισημάνουν, ασκώντας σφοδρή κριτική, ότι «η λύση σε φαινόμενα κακοδιοίκησης και διαφθοράς δεν είναι περισσότερος συγκεντρωτισμός και υποβάθμιση των βουλευτών. Ο βουλευτής – που είναι φορέας λαϊκής εντολής, ελεγκτής της εκτελεστικής εξουσίας και αυθεντικός εκφραστής της περιφέρειας – φορτώνεται αδίκως το στίγμα του φαυλοκράτη και κινδυνεύει να υποβιβαστεί σε μεταφορέα ήδη ειλημμένων αποφάσεων. Να ενημερώνεται εκ των υστέρων, να πειθαρχεί εκ των προτέρων και να περιορίζεται σε μια ολοένα μικρότερη πολιτική περίμετρο. Μια τέτοια εξέλιξη θα επιτείνει τα προβλήματα και δεν θα τα επιλύσει».

Περί εξωκοινοβουλευτικών

Οι πέντε βουλευτές αντιτίθενται ευθέως στο «αντεπιχείρημα» ότι «οι εξωκοινοβουλευτικοί τεχνοκράτες υπουργοί δεν βαρύνονται από τη φθορά του παραδοσιακού βουλευτικού γραφείου, δεν έχουν περάσει από τη λογική της πελατειακής πίεσης και δεν έχουν οικοδομήσει την καριέρα τους πάνω σε μικροεξυπηρετήσεις», τονίζοντας ότι «είναι τουλάχιστον άδικο να μετακυλίεται το ανάθεμα σε εκείνους που επιλέγουν οι πολίτες να τους εκπροσωπούν με την ψήφο τους, εντός ενός συστήματος που όλοι αποδοκιμάζουν, για να ασκούν μετά υπέρμετρη εξουσία οι μη εκλεγμένοι».

Και σημειώνοντας ότι «κανείς βουλευτής δεν επιθυμεί να μετατρέπεται, από εθνικός νομοθέτης και ελεγκτής, σε διαχειριστή αιτημάτων και εξυπηρετήσεων. Η λύση δεν είναι η παράκαμψη της κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης από κλειστό κέντρο τεχνοκρατικής διαχείρισης, γιατί ούτε τόσο αποτελεσματική είναι σε περιόδους ομαλότητας, ούτε θεσμικά υπεύθυνη, ούτε βρίσκεται σε καθημερινή επαφή με τους πολίτες».

«Νέο ρόλο για το βουλευτή»

Οι υπογράφοντες το άρθρο ζητούν «νέο ρόλο για τον βουλευτή» που «να μην εκλαμβάνεται σαν (ρουσφετάκιας) γραφείο εξυπηρέτησης και μεσάζοντας. Να είναι ο βουλευτής ο φορέας της θεσμικής πίεσης, του κοινοβουλευτικού ελέγχου, της πολιτικής συνδιαμόρφωσης και της ουσιαστικής εκπροσώπησης της κοινωνίας, ιδίως της περιφέρειας. Ενας βουλευτής που δεν θα μετρά την επιρροή του από το πόσες υποθέσεις «διευκόλυνε», αλλά από το αν μπόρεσε να αλλάξει πολιτικές, να επιβάλει λογοδοσία και να φέρει τη φωνή της πραγματικής χώρας στο κέντρο λήψης των αποφάσεων».

«Να επαναξιολογήσουμε από κοινού το επιτελικό κράτος»

Ζητούν επίσης «να επαναξιολογήσουμε από κοινού το επιτελικό κράτος, το οποίο μέχρι σήμερα αξιολογείται από τον εαυτό του, στη βάση ποσοτικών και όχι ποιοτικών δεικτών» και ζητούν ως κόμμα και ως Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ «μια πιο αποκεντρωμένη και θεσμικά ισορροπημένη αρχιτεκτονική, με αυξημένη λογοδοσία. Με ισχυρά υπουργεία, με ενισχυμένο κοινοβουλευτικό έλεγχο, με πραγματική συμμετοχή της περιφέρειας, με σαφείς αρμοδιότητες και πραγματική πολιτική ευθύνη».

Και καταλήγουν τονίζοντας στις βολές τους ότι «η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από ένα κράτος όπου λίγοι αποφασίζουν για όλους, χωρίς να δίνουν άμεσα λόγο στον λαό. Εχει ανάγκη από ένα κράτος που συντονίζεται χωρίς να ασφυκτιά και κυβερνά χωρίς να αποκόπτεται από την κοινωνία των πολιτών» και πως «οι βουλευτές δεν υπάρχουν για να υπηρετούν το όποιο επιτελείο. Υπάρχουν για να υπερασπίζονται το εθνικό και λαϊκό συμφέρον, νομοθετώντας και ελέγχοντας την εκτελεστική εξουσία».

Αμηχανία στο Μαξίμου

Αμήχανη ήταν η πρώτη αντίδραση του μεγάρου Μαξίμου, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να κάνει λόγο (Real FM) για «μια κόσμια επιστολή που έχει κάποια επιχειρήματα, αναγνωρίζει και επιτυχίες του επιτελικού κράτους, κυρίως στη διαχείριση κρίσεων, θέτει κάποιους προβληματισμούς, αυτή είναι η ΝΔ. […] Η ΝΔ είναι ένα κόμμα του ουσιαστικού διαλόγου. Μπαίνουμε μάλιστα και σε μια φάση συνεδρίου. Οι βουλευτές μας είναι το θεμέλιο της αντοχής μιας κυβέρνησης δεύτερης τετραετίας», είπε επιχειρώντας να αμβλύνει τις εντυπώσεις.

Την ίδια ώρα, από το περιβάλλον των πέντε βουλευτών δεν αποκλείουν και νέες παρεμβάσεις τους είτε κοινές είτε κατά μόνας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι, όσες «ζυμώσεις» και να επιχειρήσει το Μαξίμου εν όψει της συνεδρίασης της «γαλάζιας» Κοινοβουλευτικής Ομάδας που τελικά δεν θα γίνει στις 30 Απριλίου, αλλά στις 7 Μαϊου, το εσωκομματικό τοπίο είναι πλέον εξαιρετικά εκρηκτικό. Και μέσα σε αυτό το τοπίο θα διεξαχθεί και το συνέδριο της ΝΔ στα μέσα Μαϊου, το οποίο επίσης πλησιάζει.