Αφθώδης πυρετός: Προειδοποιήσεις για συμμόρφωση, νέες αποζημιώσεις και ασάφεια για τα τυριά και τον εμβολιασμό

Μια πολεμική κατάσταση και ένα τεστάρισμα αντοχών έχει προκαλέσει ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο, ανάμεσα στους κτηνοτρόφους -και τους σχετικούς με τον κλάδο- και την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η σύσκεψη της περασμένης Παρασκευής 17 Απριλίου, δεν ευόδωσε σε πρώτη φάση, όπως παραδέχτηκε και ο ίδιος ο υπουργός κ. Σχοινάς, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου στο ΥπΑΑΤ την Δευτέρα 20 Απρίλιου.

«Δεν ξεχνάω πως την περασμένη Παρασκευή επί τέσσερις ώρες είχαμε μια έκτακτη σύσκεψη στο υπουργείο με όλους τους τοπικούς φορείς της Λέσβου και έγινε μια διεξοδική συζήτηση. Χωρίσαμε με μια αντίληψη συνεννόησης και ψυχραιμίας. Τελικά στη συνέχεια χάσαμε ένα  ολόκληρο Σαββατοκύριακο» σημείωσε ο υπουργός, αναφερόμενος στη σκληρή στάση που υιοθέτησαν οι κτηνοτρόφοι να κρατούν αποκλεισμένο το Μυτιλήνης -μια εβδομάδα τώρα-.

Η επιπρόσθετη απόφαση των κτηνοτρόφων να μην επιτρέπουν τη δειγματοληψία και τις θανατώσεις στα ζώα του Μεσότοπου, την «καρδιά» της κτηνοτροφίας στη Λέσβο, είναι εμφανές πως εξόργισε τον υπουργό.

Ο ίδιος, τόνισε τα εξής: «Κάνω έκκληση στην τοπική κοινωνία να κατανοήσει πως βρισκόμαστε στην κορύφωση της διαχείρισης της κρίσης με διαστάσεις που ξεπερνούν το νησί. Χρειάζεται συστράτευση όλων των δυνάμεων με συντεταγμένο τρόπο. Το πρόβλημα είναι οι πράξεις παρανομίας. Η απαγόρευση μετακίνησης των κτηνιάτρων είναι απαράδεκτη και ποινικά ερευνητέα».

Ο κ. Σχοινάς παραδέχτηκε πως ο αφθώδης πυρετός έχει αναχθεί στο πιο σημαντικό πρόβλημα του ΥπΑΑΤ.

«Στις πολλές και μεγάλες εκκρεμότητες αυτού του υπουργείου που ανέλαβα, η κορυφαία δυσκολία είναι η κατάσταση στη Λέσβο. Και δεν είναι δύσκολη μόνο σε τοπικό και εθνικό επίπεδο αλλά σε πανευρωπαϊκό. Τα διακυβεύματα είναι πολλά και σημαντικά» ανέφερε ο κ. Σχοινάς.

Και δεν ξέχασε να δείξει ως βασικό υπεύθυνο για την κατάσταση στη Λέσβο την τοπική αυτοδιοίκηση στο νησί. «Υπάρχουν ευθύνες για το πως φτάσαμε ως εδώ. Εγιναν επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τον αφθώδη πυρετό τοπικά και περιφερειακά. Δεν θέλω όμως να χάσω χρόνο σε ενδοσκοπήσεις» τόνισε ο κ. Σχοινάς, λέγοντας μάλιστα πως «από αύριο, ο νέος υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης θα ασχοληθεί ειδικά με αυτά τα θέματα».

Και άλλα μέτρα για τη Λέσβο

Ο υπουργός εξειδίκευσε τα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα και ανακοίνωσε και μερικά ακόμα νέα:

-Αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα, με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο
Ενίσχυση για απώλεια εισοδήματος, που φτάνει τα 70 ευρώ για αιγοπρόβατα άνω των 6 μηνών, 35 ευρώ για αμνούς ή ερίφια έως 6 μηνών και 35 ευρώ για κριούς ή τράγους αναπαραγωγής άνω των 6 μηνών.

–Στήριξη για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών, μέσω ενισχύσεων de minimis

–Πρόσθετη αποζημίωση για το γάλα (εκτός από τα 8 εκ. ευρώ που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα για την περίοδο 15 Μαρτίου- 5 Απριλίου) που δεν παράγεται ή καταστρέφεται λόγω των περιορισμών. Αυτή η πρόσθετη αποζημίωση εξειδικεύεται σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η στήριξη δεν περιορίζεται στα θανατωμένα ζώα, αλλά καλύπτει και το λειτουργικό κόστος και τις παράπλευρες απώλειες.

Οσον αφορά το θέμα που «καίει» την τοπική κοινωνία της Λέσβου, δηλαδή τη σταδιακή και υπό αυστηρούς όρους άρση της απαγόρευσης διακίνησης ώριμων τυριών από το νησί, ο κ. Σχοινάς ανακοίνωσε πως αυτό μπορεί να γίνει υπό αυστηρές προϋποθέσεις και προδιαγραφές μέτρων βιοασφάλειας.

Οπως ανέφερε ο υπουργός, η όποια άρση θα γίνει μόνο στο πλαίσιο αυστηρά καθορισμένων όρων και διαδικασιών βιοασφάλειας, ενώ προϋπόθεση είναι να διασφαλίζεται πλήρως ότι δεν δημιουργείται κίνδυνος διασποράς της νόσου εκτός νησιού.

Σε πιο συγκεκριμένη ερώτηση που έκανε το in στο πλαίσιο της συνέντευξης τύπου για το ποια μπορεί να είναι ρεαλιστικά μιλώντας η ημερομηνία που θα μπορούν σταδιακά να ξεκινήσουν να «φεύγουν» τα ώριμα τυριά από τη Λέσβο, η απάντηση που λάβαμε ήταν γεμάτη από σκεπτικισμό για το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη η μετακίνηση των εν λόγω προϊόντων από ένα νησί στο οποίο, κατά το ΥπΑΑΤ, τόσο η προφύλαξη για τον ιό όσο και η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, είναι σε σημαντικό βαθή ανεπαρκείς.

Σημειώνεται πως οι επιφυλάξεις του ΥπΑΑΤ για τη διακίνηση των τυριών δεν αφορούν το προϊόν αλλά τις συσκευασίες, τη μεταφορά κ.τ.λ.

Ο κ. Σχοινάς, ξεκαθάρισε πάντως πως η τήρηση των μέτρων που αποφασίζει το υπουργείο είναι η βασική προϋπόθεση για να προχωρήσουν τα έκτακτα μέτρα στήριξης. Στην ερώτηση ποιο είναι το χρηματικό ποσό που έχει δεσμευτεί για τις νέες αποζημιώσεις που ανακοινώθηκαν ο κ. Σχοινάς απάντησε πως: «Θα καλύψουμε όποιο χρηματικό κόστος προκύψει. Το πρόβλημα είναι οι πράξεις παρανομίας. Αυτό μας απασχολεί».

Εντωμεταξύ η επιδημιολογική εικόνα

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, έναν μήνα μετά την εμφάνιση της νόσου, περισσότερες από 400 μονάδες έχουν τεθεί υπό κλινική παρακολούθηση. Σημειώνεται πως το σύνολο των μονάδων φτάνει περίπου τις 3.200.

Η δειγματοληψία υπήρξε εκτεταμένη -κατά το ΥπΑΑΤ- με πάνω από 11.600 ζώα να εξετάζονται και περισσότερα από 21.000 εργαστηριακά δείγματα να αναλύονται.

Η διασπορά της νόσου έχει ήδη οδηγήσει στη θανάτωση σχεδόν 10.000 ζώων –  9.439 αιγοπροβάτων 257 βοοειδών – πλήττοντας καίρια την παραγωγική βάση του νησιού. Το ποσοστό θετικότητας στις εκτροφές φτάνει το 12,68%, ενώ στα ζώα διαμορφώνεται στο 5,47%.

Μιλώντας στο in τις προηγούμενες μέρες ο έμπειρος κτηνίατρος της Λέσβου και πρώην πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ, Γιάννης Τσακίρης αλλά και η αντιπρόεδρος της ΠΕΚΔΥ (Πανελλήνια Ενωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων), Βασιλική Ζαφειρόπουλου, τόνισαν τους εξαιρετικά αργούς ρυθμούς με τους οποίους γίνεται η επιδημιολογική επιτήρηση στη Λέσβο, όταν το πρωτόκολλο του «βασιλιά» των ζωονόσων, που είναι ο αφθώδης πυρετός, απαιτεί αστραπιαία αντανακλαστικά αντιμετώπισης.

Ασάφεια στο θέμα του εμβολιασμού, άγνωστο ποιοι συμβουλεύουν το ΥπΑΑΤ

Οσον αφορά στο εξίσου καυτό του θέμα του εμβολιασμού το οποίο ζητούν οι κτηνοτρόφοι, ο κτηνίατρος Γιάννης Τσακίρης, καθηγητές όπως ο κ. Γιάννενας από το ΑΠΘ κ.α, έγινε σαφές πως για την ώρα αυτή η επιλογή δεν βρίσκεται στο τραπέζι.

Η Μαίρη Γιαννιού, αναπληρώτρια προϊστάμενη στη Διεύθυνση Υγείας των Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αναφέρθηκε στο κλιμάκιο των ειδικών Ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων (EU VET) που επισκέφτηκαν τη Λέσβο τις πρώτες μέρες της έναρξης της πορείας της ζωονόσου στο νησί.

Σύμφωνα με την κ. Γιαννιού: «η άποψη της επιστημονικής επιτροπής, συμμερίζεται ότι ακόμα δεν είναι η ώρα για να γίνει εμβολιασμός. Aυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να τελειώσει η επιτήρηση για να δούμε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε. Ο τρόπος αντιμετώπισης παραμένει η  εκρίζωση του ιού μέσω της θανάτωσης. Επίσης, ο εμβολιασμός λειτουργεί συμπληρωματικά».

Η κ. Γιαννιού παράδεχτηκε βέβαια πως: «Είναι δύσκολα τα πράγματα. Και δεν βοηθάει πως τα αιγοπρόβατα που νοσούν είναι είτε ασυμπτωματικά, είτε εμφανίζουν ελάχιστα συμπτώματα».

Η …δυσανεξία του ΥπΑΑT με το θέμα του εμβολιασμού- καθώς κάνει την εμφάνιση της σε κάθε ζωονόσο που πλήττει τη χώρα- αποτυπώθηκε και στα λόγια του κ. Σχοινά:

«Δεν έχει νόημα μια κουβέντα για τον εμβολιασμό. Δεν είναι ζητούμενο ο εμβολιασμός. Στόχος είναι να πετύχει η εκρίζωση. Δεν είναι ώρα για αυτή την κουβέντα»

Σύμφωνα με την ηγεσία του ΥπΑΑΤ, η ομάδα των ειδικών και των επιστημόνων με τους οποίους συνεργάζεται το υπουργείο για το θέμα το αφθώδους πυρετού, συστήνει αποφυγή του εμβολιασμού σε αυτή τη φάση.

Σε ερώτηση του in ποιοι είναι τα μέλη -καθηγητές, επιστήμονες- κ.τ.λ της ομάδας που συνεργάζεται το ΥπΑΑΤ, μας απάντησαν πως «δεν είναι ανακοινώσιμα» και πως υπάρχει συνεργασία με το Εθνικό κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.

Στην επόμενη ερώτηση μας για το περιεχόμενο της έκθεση της ΕUVET από την αυτοψία στη Λέσβο, μας απάντησαν πως το υπουργείο έχει στη διάθεση του ένα προσχέδιο της έκθεσης αλλά αυτό δεν είναι «δημοσιεύσιμο και ανακοινώσιμο». Τα παραπάνω εγείρουν ερωτήματα ως προς τη διαφάνεια των δεδομένων γύρω από τον αφθώδη πυρετό.

 

Οι δύσκολες αποφάσεις για τον αποκλεισμό του λιμανιού – «Εχουν όλοι δίκιο»

Για άλλη μια φορά τα νέα από την Αθήνα, «συνάντησαν» την οργή των Λέσβιων. Ο Αποστόλης Λ., κτηνοτρόφος από τον Μανταμάδο που έχασε το κοπάδι του, δήλωσε στο in πως «μέχρι να φύγει φορτηγό φορτωμένο με τα δικά μας τυριά για Αθήνα, φορτηγά με προϊόντα δεν θα κατεβαίνουν στο λιμάνι της Μυτιλήνης».

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του Συνεταιρισμού Μανταμάδου, Νίκο Αψώκαρδο, η απόφαση για τον αποκλεισμό του νησιού λαμβάνεται πια με δυσκολία, μιας και η έλλειψη βασικών προϊόντων- στα σούπερ μάρκετ, στα εμπορικά καταστήματα, σε οπωροκηπευτικά κ.τ.λ- έχει αρχίσει να πιέζει έντονα την κοινωνία.

Οπως όμως λέει ο κ. Αψώκαρδος: «Εχουν όλοι δίκιο: και αυτοί που θέλουν τον αποκλεισμό του λιμανιού και αυτοί που έχουν αρχίσει να αμφιβάλλουν. Δεν δίνουν όμως στους κτηνοτρόφους πολλές εναλλακτικές. Δεν μας αφήνουν να λειτουργήσουμε ούτε ένα σφαγείο για να σφάζουμε υγιή ζώα για να καλύψουμε την κατανάλωση κρέατος στο νησί. Εχουμε τόσο δικό μας κρέας και πρέπει να καταναλώνουμε αυτό που έρχεται απ’ έξω. Δεν μπορεί να τα χωνέψει όλα αυτά ο κόσμος».

Εντωμεταξύ, τα νέα γύρω από το ζήτημα του αφθώδους πυρετού τρέχουν με μεγάλη ταχύτητα. Πριν απο λίγες μέρες έγινε γνωστό πως κρούσμα αφθώδους πυρετού εντοπίστηκε μόλις 50 χιλιόμετρα από τον Εβρο, στα σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας.

«Δεν πρέπει με τίποτα ο αφθώδης πυρετός να περάσει στην ηπειρωτική Ελλάδα» έλεγαν στη συνέντευξη τύπου, τονίζοντας πως «ο αφθώδης πυρετός είναι υπαρξιακό ζήτημα για την κτηνοτροφία της Ελλάδας». Οι Λέσβιοι συνεχίζουν να πιστεύουν πως η παραπάνω διατύπωση στην πράξη σημαίνει πως η Λέσβος θυσιάζεται για την υπόλοιπη Ελλάδα.