Επίθεση στο Ιράν – Γιατί η απόφαση του Τραμπ ίσως αποδειχθεί η χειρότερη στην ιστορία της εξωτερικής πολιτικής
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επίθεση στο Ιράν, λίγοι αναρωτήθηκαν γιατί δεν του δόθηκε το Νόμπελ Ειρήνης. H απόφαση αυτή ίσως αποδειχθεί χειρότερη και από τον πόλεμο του Μπους στο Ιράκ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επίθεση, από κοινού με το Ισραήλ, στο Ιράν γύρω στις 2.30 τα ξημερώματα ώρα ΗΠΑ. Δηλαδή την ώρα που οι περισσότεροι Αμερικανοί κοιμούνται. Δηλαδή ανακοίνωσε κάτι τόσο σοβαρό, όπως όταν κάνει οργισμένες αναρτήσεις μέσα στη νύχτα για να σχολιάσει ό,τι δεν του αρέσει.
Όπως επισημαίνει στην ανάλυσή του ο Ντέιβιντ Σμιθ του Guardian, o Ντόναλντ Τραμπ μέσα σε 8 λεπτά ανάτρεψε μισό αιώνα εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Και ταυτόχρονα αθέτησε τη βασική προεκλογική του υπόσχεση να αποφύγει την εμπλοκή της χώρας σε αέναους πολέμους. Όσο για τον Τζάνι Ινφαντίνο της FIFA, που επινόησε ένα βραβείο ειρήνης για να τον καλοπιάσει, μάλλον θα έχει μείνει εκτεθειμένος και με το στόμα ανοιχτό.
Η χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής
Η απόφαση του Τζορτζ Μπους Τζούνιορ, το 2003, να σύρει τις ΗΠΑ –και την πρόθυμη Βρετανία- σε πόλεμο στο Ιράκ, έχει χαρακτηριστεί από τη δεξαμενή σκέψης Council of Foreign Relations, «η χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην Ιστορία».
REUTERS/Jonathan Ernst
Ο πόλεμος στο Ιράκ κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ πλέον διεκδικεί για τον εαυτό του αυτό τον τίτλο, έχοντας αποφασίσει να αλλάξει το καθεστώς στο Ιράν.
Όπως επισημαίνει ο Ντέιβιντ Σμιθ, ο Μπους τουλάχιστον επινόησε ένα ψέμα για να δικαιολογήσει την εισβολή στο Ιράκ. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν κάνει ούτε αυτό. Έστειλε στη Μέση Ανατολή μια τεράστια στρατιωτική δύναμη και άφησε ακόμη και το Κογκρέσο απέξω. Πολύ περισσότερο τους Αμερικανούς πολίτες. Οι οποίοι σημειωτέον διαφωνούν με την επίθεση στο Ιράν.
Είπε βεβαίως ότι το ιρανικό καθεστώς είναι «μια μοχθηρή ομάδα πολύ σκληρών, τρομερών ανθρώπων» των οποίων οι απειλητικές δραστηριότητες «θέτουν άμεσα σε κίνδυνο» τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Και θυμήθηκε γεγονότα του παρελθόντος, όπως η ομηρία στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη, δεκαετίες πριν, ο βομβαρδισμός στρατώνων των Πεζοναυτών, η επίθεση στο USS Cole και η συμμετοχή του Ιράν στη δολοφονία και τον ακρωτηριασμό αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ.
Μίλησε επίσης για τις ομάδες-εντολοδόχους του Ιράν «που έχουν μουσκέψει τη γη με αίμα», αναφερόμενος ειδικά στη Χαμάς. «Το Ιράν είναι το Νο1 κράτος-χορηγός της τρομοκρατίας στον κόσμο και μόλις πρόσφατα σκότωσε δεκάδες χιλιάδες πολίτες του στους δρόμους καθώς διαμαρτύρονταν», είπε.
Νεκροί σε μια «ευγενή αποστολή»
Φυσικά, αναφέρθηκε και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Αλλά ξέχασε ότι τον Ιούνιο υποστήριζε πως είχε το είχε «εξαλείψει» και απέδωσε στην Τεχεράνη την ευθύνη για την αδυναμία να επιτευχθεί συμφωνία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έκρυψε πάντως όλη την αλήθεια. Κατέστησε σαφές ότι η επιχείρηση στο Ιράν θα είναι μακρά. Είπε ότι οι ΗΠΑ ανέλαβαν «μια μαζική και συνεχή επιχείρηση για να αποτρέψουν αυτή την πολύ κακή, ριζοσπαστική δικτατορία από το να απειλήσει την Αμερική και τα βασικά συμφέροντα εθνικής μας ασφάλειας».
Και παραδέχθηκε ότι θα υπάρχουν απώλειες. «Οι ζωές θαρραλέων Αμερικανών ηρώων μπορεί να χαθούν και μπορεί να έχουμε θύματα. Αυτό συμβαίνει συχνά στον πόλεμο, αλλά δεν το κάνουμε αυτό προς το παρόν. Το κάνουμε αυτό για το μέλλον και είναι μια ευγενής αποστολή».
Ασφαλώς κατανοούσε πώς θα φανεί αν Αμερικανοί στρατιώτες επιστρέψουν νεκροί στις οικογένειές τους, πολεμώντας για έναν σκοπό ξένο προς τους πολίτες των ΗΠΑ.
Έτσι προκάλεσε την αντίδραση του Δημοκρατικού γερουσιαστή, Ρούμπεν Γκαγέγο. Ο βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ έγραψε: «Αυτός που απέφυγε τη στρατολόγηση είναι πρόθυμος να θυσιάσει παιδιά της εργατικής τάξης. Πολύ φιλάνθρωπο εκ μέρους του».
Ο απερίσκεπτος τζογαδόρος που έγινε πρόεδρος
Ο Ντέιβιντ Σμιθ φαντάζεται ότι όλα τα «γεράκια» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής θα είναι ευτυχή – ακόμη και όσα έχουν πεθάνει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε τον ιρανικό λαό να παραμείνει προστατευμένος επειδή «βόμβες θα πέφτουν παντού». Και μετά τους είπε: «Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας. Θα είναι δική σας. Αυτή θα είναι, πιθανώς, η μόνη σας ευκαιρία για γενιές.
»Για πολλά χρόνια, ζητούσατε τη βοήθεια της Αμερικής, αλλά δεν την πήρατε ποτέ. Κανένας πρόεδρος δεν ήταν πρόθυμος να κάνει αυτό που είμαι πρόθυμος να κάνω εγώ απόψε. Τώρα έχετε έναν τέτοιο πρόεδρο, που θα σας δώσει αυτό που θέλετε».
Ο Αμερικανός πρόεδρος, έπειτα από χρόνια που κατακεραύνωνε τις ξένες εμπλοκές και τις αλλαγές καθεστώτων, ζητά την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης.
«Το φάντασμα του Ντόναλντ Ράμσφελντ του χαμογελά. Ο Τζον Μπόλτον και ο Λίντσεϊ Γκράχαμ τον χαιρετούν στρατιωτικά. Ο Μπους κάνει πάρτι», γράφει ο Σμιθ. Μάλλον γιατί πια θα έχει αρχίσει να τον νοσταλγεί ο κόσμος…
Αλλά όλα τα παραπάνω δεν είναι τίποτα άλλο από αυτό που πραγματικά είναι ο Ντόναλντ Τραμπ: ένας απερίσκεπτος τζογαδόρος. Όπως όταν έφτιαχνε καζίνο στο Ατλάντικ Σίτι ή άνοιγε τη δική του άτυχη αεροπορική εταιρεία. Έτσι μετέφερε την αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ, σκότωσε τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης Κασέμ Σουλεϊμανί, επέβαλε σαρωτικούς δασμούς στους εμπορικούς εταίρους και συνέλαβε τον Νικολάς Μαδούρο.
Ένα λάθος στοίχημα
Σε κάθε μία από τις παραπάνω ενέργειες, οι ειδικοί προειδοποιούσαν για καταστροφή. Αλλά επειδή κάθε φορά η ζημιά ήταν κάτι μικρότερο από Αρμαγεδδών, ο Τραμπ έπαιρνε περισσότερο θάρρος. Και έριχνε ακόμη μια ζαριά.
Αλλά το Ιράν είναι στοίχημα εντελώς διαφορετικού μεγέθους. Και ο Ντόναλντ Τραμπ μιλάει μόνο για την ελπίδα για το καλύτερο. Το μάθημα του Ιράκ είναι ότι η αλλαγή καθεστώτος είναι το εύκολο κομμάτι. Αυτό που θα επακολουθήσει όμως μπορεί να είναι κόλαση.
Χωρίς να το σκεφτεί ιδιαίτερα, εξαπέλυσε την «Επική Οργή» του –έτσι ονόμασε την επιχείρηση στο Ιράν. Και τώρα ο κόσμος περιμένει τα αποτελέσματα…